Columns

Onderstaand artikel is bedoeld voor mensen die een inzicht willen verwerven waarom het met de economie van vrijwel alle westerse landen zo hopeloos verkeerd gaat. In 2014 wil ik terugkeren naar de politiek met op de kieslijsten hoofdzakelijk mensen die een inspanning deden om het “waarom” van de financiële en structurele crisis te verstaan. Ik probeer dit waarom zo eenvoudig mogelijk uit te leggen maar besef volmondig dat dit een ernstige inspanning van de lezer vergt. Macro-economie is nu eenmaal één van de meest ingewikkelde wetenschappen die er bestaan met een moeilijkheidsgraad die best vergeleken mag worden met die van de kwantummechanica in de kernfysica. Bovendien wordt macro-economie bijzonder slecht gedoceerd aan de meeste universiteiten en is de kring van mensen die vlot overweg kunnen met macro-economie bijzonder klein, zeker in ons land waar behalve op het Planbureau nauwelijks mensen te vinden zijn die het vak beheersen.

Weinig mensen realiseren zich hoe diepgaand de financiële crisis binnen de kapitalistische wereld is. Reeds op het einde van de 20e eeuw werd het duidelijk dat de banksector versukkelde in wat men later een dotcom economie is gaan noemen. Bankproducten als opties en futures laten toe enorme winsten te vergaren als een koers van een beursproduct (b.v. een aandeel) ook maar met een fractie van een procent stijgt of daalt. Zulke hefboom­effecten (leverages) van soms twintig of dertig, en in extreme gevallen van zelfs honderd, hebben de winsthonger van bankiers systematisch aangescherpt. Bij een leverage effect van twintig kan een wijziging in de koers van een bankproduct met een fractie van een procent er inderdaad toe leiden dat de inleg aan het einde van de rit twintig, dertig, honderd keer hoger is (bij juist gokken) of lager is (bij verkeerd gokken).

Aanvankelijk profiteerden alleen de investeringsbanken van die hefboomeffecten, maar na de afschaffing van de Glass-Steagall Act konden plots ook doodgewone commerciële banken en/of spaarbanken hun graantje mee­pikken. Ondanks de fameuze Basel Akkoorden, die de bedoeling hadden de bankrisico’s te beperken, lieten overheden begaan. Aangedreven door de globalisering, inzonder de mondialisering van de economie, werden banken, vooral de commerciële banken – die heel wat terrein hadden goed te maken op de investeringsbanken – steeds internationaler, steeds groter. Kleinere banken werden opgekocht of smolten samen met andere in voortdurend grotere gehelen.

Zo belandde men in een situatie waarbij de activa van alleen nog maar de vijftig grootste banken ter wereld 67.000 miljard dollar gingen bedragen – dat schrijf je dus als $ 67.000.000.000.000 US – wat meer is dan het BNP van de gehele wereld (geraamd op 63.123 miljard dollar). In een paar decennia tijd werden groepen van banken, of zelfs banken in hun eentje, machtiger dan staten. Hierbij liep de controle door staten op banken heel snel uit de hand. Sommige banken zijn inderdaad zo machtig dat ze op zichzelf een actief hebben dat groter is dan het BNP van hun land.

Een goed voorbeeld is het Franse BNP Parisbas met een actief van 2.120 miljard euro (op 30 juni 2011), terwijl het Franse BNP hetzelfde jaar 1.946 miljard euro bedroeg. De grootste bank ter wereld – indien men banken rangschikt volgens hun activa – is de Deutsche Bank met een actief van 2.128 miljard euro (op 31 december 2011), net iets minder dan het Duitse BNP dat met zijn 2.495 miljard het vierde grootste BNP ter wereld is (enkel voorafgegaan door de Verenigde Staten, China en Japan). De Chinese banken zijn trouwens in volle opmars. De Industrial & Commercial Bank of China dook in december 2011 als achtste grootste bank ter wereld de top-tien binnen. Ook staan er inmiddels al vier Chinese banken in de top-twintig.

GOLDMAN SACHS RULES THE WORLD

Maar men hoeft niet per se een kolossaal grote bank te zijn om loodzwaar te wegen op de complete financiële markten. Een schoolvoorbeeld is het Amerikaanse Goldman Sachs, tot 2008 nog niet eens een bank, ogenschijnlijk een doodgewone financiële instelling die deals afsluit voor multinationals en voor steenrijke particulieren. Opgericht in 1869 door de Joodse bankier Marcus Goldman en zijn schoonzoon Samuel Sachs, groeide het bedrijfje in anderhalve eeuw tijd uit tot één van de meest gewiekste spelers op de financiële markten.

Met zijn hoofdzetel gevestigd aan de West Street, nummer 200, in New York, stelt het bedrijf momenteel 33.300 personen te werk, onder wie 10,000 vrouwen. Het realiseerde in 2011 een balanstotaal van 923 miljard dollar, net niet genoeg om tot de top-dertig van de grootste banken te behoren. Nog in 2011 realiseerde het voor 28.8 miljard dollar netto inkomsten en boekte het een nettowinst van 4.4 miljard dollar. Die winst had in feite 12 miljard dollar hoger kunnen zijn geweest, ware het niet dat Goldman Sachs vorig jaar 12 miljard dollar aan bonussen uitkeerde voor zijn portefeuille beheerders. CEO van Goldman Sachs is Lloyd Blankfein die een paar jaar geleden fijntjes stelde dat hij niets anders doet dan het werk van God te voltrekken. Goldman Sachs trekt al decennia lang de beste financiële economisten ter wereld aan. Bij Pauw en Witteman had oud-bankier Peter Verhaar het donderdagavond nog over de beste brains in de hele wereld.

[Persoonlijk intermezzo – Nadat ik in 1967 met mijn thesis over de omloopsnelheid van het geld de Prijs van de Internationale Jaarbeurs had gewonnen ben ik in de States als vrij student econometrie gaan volgen bij Lawrence Klein, later winnaar van de Nobelprijs economie. Niet gehinderd door een gebrek aan bescheidenheid herinner ik er graag aan dat ik begin van de jaren zeventig werd uitgenodigd om financieel analist te worden bij … Goldman Sachs. Gelukkig voor mij was ik toen al helemaal verslaafd aan het spuiten van heroïne, zoniet zou ik allicht nog een groter varken zijn geworden dan het varken dat ik was midden de jaren tachtig: de tijd dat ik me bezig hield met beleggingen voor sommige superrijken overal in Europa.]

Meer dan honderddertig jaar lang was Goldman Sachs zo wat de meest gerespecteerde en meest vertrouwenswaardige financiële instelling in de wereld. Al zeer vroeg waren de GS analisten er zich van bewust dat de zeepbel van de Amerikaanse huizenmarkt op springen stond, temeer dat de monetaire politiek van de Fed ten tijde van Alan Greenspan ertoe leidde dat de bankinteresten schandalig laag waren: geld was nooit eerder zo goedkoop geweest. Het systeem van de fameuze ninja credits – no income, no job, no assets – liet mensen die geen nagel hadden om aan hun gat te krabben toe om kasten van villa’s te kopen. Amerikaanse banken rekenden er op uiterst naïeve manier op dat de prijzen op de huizenmarkt onbeperkt zouden blijven stijgen.

Maar toen de real estate bubble uit elkaar sprong stuikten die prijzen compleet in elkaar en dreigden Amerikaanse banken één na één om te vallen. Dus vonden de slimme jongens van Goldman Sachs er iets op: ze lanceerden kredietderivaten als innovatie op de financiële markten. Tienduizenden leningen werden samengebundeld en vooral in Europa verkocht als zogenaamde collateral debt obligations (CDOs, de latere rommelkredieten). Om Europese bankiers ervan te overtuigen dat de leverage effecten van dit soort afgeleide financiële producten enorm was toverden de slimme GS jongens nog een bijkomend wit konijn uit hun hoed: de credit default swaps, zogezegde inruilbare verzekeringen van de bankrisico’s.

Gedreven door hebzucht en een typische graaicultuur kochten banken – niet enkel Europese, ook Amerikaanse – blindelings voor miljarden rommelkredieten die enkel in schijn verzekerd waren via het systeem van de credit default swaps. Aangetrokken door de torenhoge hefboomeffecten kocht dit soort bankiers blindelings een reeks afgeleide (gestructureerde) bankproducten waarvan ze nauwelijks of geheel niet wisten hoe gevaarlijk die waren. Van de Belgische banken was Dexia ongetwijfeld de grootste: het kocht voor niet minder dan 111 miljard rommelkredieten op. Dit was op dat moment (2007) bijna zeven keer meer dan het kapitaal van de bank. Volgens persberichten zat Fortis ondertussen op een berg van 40 miljard euro rommelkredieten, maar dat werd later bijgesteld tot 16 miljard. KBC kocht voor 15.7 miljard euro rommelkredieten.

Naarmate duidelijk werd dat Goldman Sachs enkel uit was op eigen geldgewin ten koste van goedgelovige medespelers ging het met het vertrouwen wel achteruit, wat bijvoorbeeld niet belette dat het bedrijf de huisbankier bleef van meerdere staten, o.m. van Nederland. Al veel eerder bedroog Goldman Sachs de Europese Unie toen het Griekenland hielp via een systeem van credit default swaps zijn nationale boekhouding te vervalsen zodat het met bedrieglijke cijfers toch lid kon worden van de eurozone. Het feit dat Loukas Papadimos, nu premier van Griekenland en destijds ex-vicepresident van de Europese Centrale Bank, behoort tot de alumni van Goldman Sachs is daar allicht niet vreemd aan. Aan deze operatie van het verbergen van Griekse schulden hebben de GS boys wel 5.1 miljard dollar winst overgehouden.

Onlangs is uit een open brief van Greg Smith, een directeur van VS-derivaten voor Europa en Azië – brief gericht aan de New York Times, gebleken hoe schaamteloos Goldman Sachs omspringt met diegenen voor wie het deals afsluit of aan wie het adviezen verstrekt. Alles draait erom zo hoog mogelijke bonussen binnen te rijven. Uiteraard reageerde de verzamelde pers die het establishment hoog in het vaandel draagt dat de bekentenissen van Greg Smith een vorm van natrappen was toen hij het bedrijf uit eigen wil verliet. Die mening werd ook gedeeld door de Nederlandse ex-bankier Peter Verhaar die bij Pauw & Witteman het belang van de klokkenluider meteen trachtte te relativeren. Jawel, hij was één van de directeurs bij GS, maar de heren dienden zich te realiseren dat Goldman Sachs er niet minder dan elfduizend directeuren op nahoudt, en dat klokkenluider Greg Smith maar één van die elfduizend was. En natuurlijk was het allemaal wel waar wat Smith schreef, maar dat was weinig meer dan een proeve van ethiek, iets wat niet bepaald het lievelingsspeeltje is van de white colars op de financiële markten.

 DE ESSENTIE VAN DE WERELDWIJDE FINANCIËLE CRISIS

Reeds tijdens de vroege jaren negentig toonde de financiële crisis in Japan duidelijk aan dat de financiële markten de achillespees van de kapitalistische economie zijn. Achttien jaar heeft het geduurd alvorens Japan uit de financiële crisis geraakte en het werd nooit nog de fast economic growing country die het vóór zijn financiële crisis was. Op de wereldmarkt werd zijn plaats ingenomen door zulke nieuwe fast growers als China, Indië en Brazilië. De diepere wortels van de wereldwijde financiële crisis die sinds 2007-2008 zeer duidelijk werd hebben vooral te maken met een duidelijk foute monetaire politiek van zowel de Fed in Amerika als de ECB in Europa. Het betreft hier een politiek die probeerde de inflatie zo laag mogelijk te houden door de geldhoeveelheid (M1) te beperken.

Hierbij werden twee ernstige fouten gemaakt. De eerste fout was dat men de fameuze Fisher-vergelijking verkeerd inschatte. Volgens die vergelijking is het product van de geldhoeveelheid maal de omloopsnelheid van het geld gelijk aan het product van het algemeen prijspeil maal het volume van de nationale output. Dit werd door de centrale banken al te makkelijk geassocieerd met de foute conclusie dat een vermeerdering van het uitgegeven chartaal geld (papiergeld en munten) met een bepaald percentage moet leiden tot een toename van het algemeen prijspeil (dat is de inflatie) met eenzelfde percentage.

Daarbij vergeet men dat als de chartale geldhoeveelheid stijgt de gemiddelde rusttijd van het geld stijgt. En omdat de gemiddelde rusttijd van het geld de omloopsnelheid van het geld is, daalt die omloopsnelheid dus bij een hogere uitgifte van chartaal geld. (Bemerk dat de hoeveelheid chartaal geld in omloop slechts een onderdeel is van het basisgeld M1. De ECB b.v. past sinds dag en dauw de stelregel toe dat als men jaarlijks 4 % meer euro’s in omloop brengt de inflatie kan worden beperkt tot 2 %).

De tweede fout is dat de centrale banken zich veel te lang hebben vastgeklampt aan de valse overtuiging dat het dankzij hun restrictieve monetaire politiek was dat de inflatie zo laag bleef. Dit soort redenering zit compleet fout. Dat de inflatie in de westerse wereld laag bleef had veel minder te maken met de beperking van de nieuwe uitgifte van dollars of euro’s dan wel met het feit dat diezelfde westerse wereld in voortdurend stijgend tempo meer waren invoert uit de nieuwe groeilanden die China, Indië en Brazilië zijn, meer algemeen uit de lage loonlanden. In België b.v. steeg de invoer uit China van 1999 naar 2011 van 7.67 % van al onze importen tot 16.96 %. De invoer uit Azië bedraagt nu al 54 % van onze totale invoer tegen 43 % in 1999. Precies omdat het om producten gaat die goedkoper zijn dan dezelfde die de westerse wereld kan maken, drukt dit het algemeen prijspeil, dus ook de inflatie.

De lage inflatie tijdens het eerste decennium van de 21e eeuw was dus slechts gedeeltelijk te wijten aan een al te restrictieve monetaire politiek van de centrale banken, maar allicht voor een groter deel aan de sterk toegenomen invoer uit de lage loonlanden. Die lage inflatie zorgde op zijn beurt voor abnormaal lage interesten, uitgerekend op het moment dat financiële instellingen, stijl Deutsche Bank of Goldman Sachs, een compleet gamma aan nieuwe financiële producten op de markt brachten – financiële producten met leverage effecten die gemiddeld tussen de 20 à 30 bedroegen. Dit betekent dat een wijziging in de koers van de aangeboden afgeleide producten met 0.1 % bij gunstige afloop voor een opbrengst zorgden die 20 of 30 keer hoger was. Opeens was het geld spotgoedkoop wat de vlucht naar kortlopend krediet in de hand werkt. Gedreven door de graaicultuur met zijn torenhoge bonussen kunnen veel bankiers niet weerstaan een gokje te wagen, b.v. door te beleggen in zogenaamde SIVs (= structured investment vehicles, vaak aangeboden door hedge funds, meestal gevestigd in duistere financiële paradijzen. Torenhoge hefboomeffecten bij transacties waarbij de afhandeling van erg korte duur is werken deze vorm van deficit spending in de hand.

De financiële markten gaan daarbij meer en meer op goktenten lijken en nog voor het uitbreken van de financiële crisis is de benaming casinokapitalisme weldegelijk op zijn plaats. Dat het werkelijk om gokken gaat werd geïllustreerd door de Luikse beleggingsadviseur Raymond Expeels. Die ontwierp destijds een horloge dat gebruikt wordt door casinospelers bij het inzetten op de chances simples (rood/zwart, paar/onpaar). Zonder de geringste kennis van financiële economie gebruikte Expeels, een erg rare snuiter, hetzelfde systeem om voor zeer gefortuneerde klanten te gokken op futures. Hier gaat het werkelijk om een soort spel van de duivel waarbij, als men juist gokt, het volstaat dat een koers ook maar een paar ticks omhoog of omlaag gaat (geheel in de lijn van de dotcom economie) men het duizendvoudige van zijn inleg kan winnen (of verliezen). Bij het gokken op futures wordt er zelden over night gegaan. De meeste inzetten worden gedaan een kwartier na de opening van een beurs, en de ingenomen positie wordt nog dezelfde beursdag afgesloten, soms al tien minuten later.

Pure gokkers op de beurs werd de raad gegeven hun risico in te dekken met credit default swaps, waarvan achteraf snel bleek dat de kredietverzekering vaak volledig illusoir was. Wat eertijds hedging werd genoemd, en een verantwoorde manier van risico dekking was, ontaardt – zeker na het uiteenspatten van de SIV bubble in 2007 – in wilde speculatie of doodgewoon in Ponzi financiering (waarbij men een put vult door steeds meer te lenen op de korte termijn markt). Een schoolvoorbeeld van Ponzi financiering was het optreden van de inmiddels zwaar veroordeelde Bernard Madoff die zijn zeer rijke klanten zeer hoge winsten beloofde, en die enkel kon uitbetalen door nog hogere leningen af te sluiten, tot het gehele systeem ineenstortte.

Ondertussen zorgde het casinokapitalisme er wel voor dat investeren in kapitaalgoederen (zgn. autonome investeringen) veel minder renderend leek dan het beleggen in allerlei nieuwe afgeleide bankproducten. Daarbij werd de marginale efficiëntie van de investeringen voortdurend onderschat en de te verwachten opbrengst van beleggen in hefboom fondsen voortdurend overschat. Het gevolg daarvan was dat de motor van de economie – de investeringsmultiplicator – ernstig begon te sputteren. De multiplicator geeft aan met hoeveel het nationaal inkomen zal stijgen ten gevolge van een stijging van de autonome investeringen (investeringen waartoe zelfstandig wordt besloten, die niet het gevolg zijn van b.v. een conjuncturele bloei).

De combinatie van goedkoop geld (abnormaal lage korte termijn interesten) en de introductie van nieuwe bankproducten met torenhoge hefboomeffecten zette dus een serieuze domper op de economische groei omdat de investeringen plots achterop gingen hinken. Dit leidde tot een stijging van de werkloosheid, tot een afremming van de private consumptie en tot een serieuze vertraging van de economische groei. Op die manier effende het casinokapitalisme het pad voor een recessie die er ook zou zijn gekomen zonder financiële crisis.

Die financiële werd vooral in de hand gewerkt door de onervarenheid van commerciële en/of spaarbanken met risicovolle belegging, voorheen een specialiteit van vrijwel uitsluitend investeringsbanken. Zo valt het op dat de commerciële banken opvallend meer instapten in de gestructureerde kredieten met hoge hefboomeffecten dan de investeringsbanken. Die laatste wisten al zeer vroeg dat de nieuwe afgeleide bankproducten enorme risico’s inhielden en dat de garanties via credit default swaps weinig betrouwbaar waren.

Zonder opheffing van de scheiding tussen investeringsbanken en commerciële banken zou de schade nog beperkt kunnen zijn geweest, omdat de meeste investeringsbanken, in tegenstelling tot de commerciële banken, de nieuwe afgeleide bankproducten wantrouwden – iets wat de commerciële banken veel minder deden omdat er daar in blind vertrouwen allerlei nieuwe producten werden aangekocht zonder dat dit soort bankiers goed besefte wat ze uiteindelijk kochten.

In 2008 gebeurde dan wat de onvolprezen Amerikaanse conjunctuureconoom Hyman Minsky van de Washington University in St-Louis al in 1977 had voorspeld: een economie waar private banken voortdurend meer schulden maken wordt gaandeweg brozer tot zijn financiële markten kapseizen bij de explosie van eerder gecreëerde zeepbellen. Het casinokapitalisme is inderdaad zo’n zeepbelleneconomie waar het gokken onmogelijk onbeperkt kan blijven doorgaan. De ondermaatse autonome investeringen, resulterend in een zo goed als dode multiplicator, plaveide de weg naar een ineenstorting van de Amerikaanse huizenmarkt en leidde tot kolossale verliezen van alle banken die plots zaten opgezadeld met rommelkredieten.

In de lente van 2008 leidde dit tot het omvallen van Bear Stearns (USA), Norhern Rock (GB) en Landesbank Sachsen (D). Nog binnen het jaar kantelden ook Lehman Brothers (USA-, Fanny May and Freddie Mac, USA), AIG (American International Group), Washington Mutual (USA), Wachovia (USA), Fortis (B), de IJslandse banken (o.m. Kaupting), Bradford & Bingley (GB), Hypo Real Estate (D) en Dexia (B). Sommigen van hen konden alleen van een faling worden gered door een massaal beroep te doen op overheidssteun.

In Hypo Real Estate, ooit een kroonjuweel van de Duitse hypotheekbanken, moest Angela Merkel niet minder dan 102 miljard pompen om het van faling te redden. Beurskoersen van bankaandelen stortten in elkaar en miljarden dollar gingen daarbij eensklaps verloren. Jan Hatzius en Andrew Tilton van Goldman Sachs raamden in 2009 de kapitaalverliezen van private ondernemingen op 2.1 triljoen dollar. Nouriel Roubini had het zelfs over 3 triljoen dollar. Zulke exogene schokken kon het casinokapitalisme niet aan en het economisch evenwicht werd er compleet door verstoord: in termen van de Zweedse conjunctuureconoom Axel Leijonhufvud spreekt men dan van een economie die zich out of the corridor bevindt. De mogelijkheid dat dit ooit kon gebeuren voorzag Leijonhufvud al in … 1973 (in een artikel in de Swedish Economic Journal, in 1981 herdrukt in de Oxford University Press).

Opgezadeld met een resem insolvente banken, die met massale hoeveelheden overheidsgeld moesten worden rechtgehouden, bleef er van de fameuze liberale hypothese van de efficiëntie van de financiële markten geen spaander meer heel. Van de onzichtbare (blauwe) hand die alles altijd weer rechttrok – en die overheidssteun altijd met klem afwees, – een product van de Oostenrijkse School, bleef geen spaander meer heel. De verkleutering van onze universiteiten en de politieke benoemingen van klunzen tot hoogleraren heeft ervoor gezorgd dat studenten tot op vandaag worden opgezadeld met het paradigma van de efficient financial market hypothesis. In 2009 presteerde de Gentse laagleraar financiële economie Olivier De Jonghe het van twee studenten te eisen hun proefschrift te herschrijven omdat ze het gewaagd hadden de paradigma van de efficiënte financiële markt in twijfel te trekken. (Als ik goed ben ingelicht heeft UGent hem inmiddels wel bij het oud vuil gezet.)

Dat de efficiëntie van de financiële markten, ondanks alle staatsinterventies om banken van de ondergang te redden, compleet is teloor gegaan bewijst de credit crunch die het gevolg was van de financiële crisis. De interbancaire markt is sindsdien compleet bevroren. Banken vertrouwen elkaar niet langer en weigeren elkaar verdere kredieten. Op die manier is de kapitalistische economie verlamd geraakt. Ondertussen hebben de grote spelers op de financiële markt – allen klanten van de Amerikaanse ratingbureaus Standard & Poor’s, Moody’s en Fitch – het zo bont gemaakt, de kredietbeoordelaars zo machtig en oncontroleer­baar gemaakt, dat een verlaging van de rating van bepaalde landen de grote spelers toelaat zonder risico’s te speculeren tegen bepaalde landen.

Het is geen geheim meer dat de financiële markten na Griekenland nu Portugal in het vizier hebben om ook daar de economie om zeep te helpen. Kredietbeoordelaars – die door geen enkele overheid worden gecontroleerd – gedragen zich als cowboys die desnoods hele landen virtueel failliet kunnen helpen als dit maar bijdraagt tot grotere winsten van hun grote klanten. Dat hierbij soms de grofste fouten werden gemaakt bewijst de gunstige rating die de kredietbeoordelaars Lehman Brothers nog gaven tot de dag van … het faillissement!

 HOE GERAKEN WE OOIT TERUG IN DE VEILIGE CORRIDOR?

Voor 1900 waren de meeste economische crises landbouwcrises gekenmerkt door pijnlijke voedseltekorten. Na 1900 noteerde men in de kapitalistische industriële samenlevingen drie langdurige economische crises. De eerste was de Great Depression die duurde van 1929 tot 1945. De tweede was de petroleumcrisis die aansleepte van eind 1978 tot 1986 à 1989. De derde – die een gevolg was van te hoge hefboomeffecten, van een terugval van de autonome investeringen en van bevroren interbancaire markten – kwam in 2007 op gang en duurt tot op vandaag. In de drie gevallen lijkt de westerse economie het noorden geheel kwijt geraakt te zijn en heeft een terugkeer naar de situatie van economisch evenwicht abnormaal lang geduurd.

Men spreekt van maatschappe­lijk evenwicht als de geaggregeerde vraag van een economie bij plusminus volkomen werkgelegenheid gelijk is aan het geaggregeerde aanbod. Dit aanbod is gelijk aan de nationale output (tegen basisprijzen), dus de turnover (in België 731.6 miljard euro groot in 2010). Het betreft alles wat een land produceert. De geaggregeerde vraag is de som van alle consumptie (door particulieren, overheid en bedrijven bij bedrijven), van de investeringen (door bedrijven, overheid en particulieren: woningbouw) en de netto-bestedingen van het buitenland.

In normale omstandigheden, zonder onvoorziene brutale schokken, is de vraag ongeveer net zo groot als het aanbod. Dan werken de markten in feite zelfregulerend, geheel zoals economen van de liberale soort dit beschrijven. Maar bij serieuze exogene schokken – b.v. het verlies van minstens 2.1 triljoen dollar aan activa sinds 2007 – slagen de markten er plots niet meer in het verstoorde evenwicht te herstellen. Vanaf dit moment zegt men dat de economie out of the corridor is gesukkeld (een term die Axel Leijonhufvud al in 1973 lanceerde). Men kan de situatie vergelijken met iemand die bij matige windkracht een vlieger oplaat op het strand. In normale omstandigheden zal de vlieger binnen een denkbeeldige koker in de lucht rondcirkelen.

Maar als er plots een harde wind opsteekt zal de vlieger oncontroleerbaar worden, buiten de koker terechtkomen en uiteindelijk of op de grond stuiken of worden losgelaten. Dit is wat tussen 2007 en 2008 gebeurde: toen ging het niet om een harde onverwachte windstoot maar om een voorspelbare orkaan die uiteindelijk voor meer dan twee triljoen dollar aan balanstotalen liet verdampen. Wat daarna volgde was inderdaad een “systemic crisis”, gekenmerkt door (1) onstandvastige hefboomeffecten, (2) connectiviteit waarbij financiële problemen in een bepaald land door de globalisering snel de hele wereldeconomie treffen, en (3) een onstandvastig algemeen prijspeil.

Wat kunnen we hieruit leren? Zolang een economie zich binnen de corridor bevindt blijven de markten zelfregulerend en keert die economie terug tot een toestand van maatschappelijk evenwicht. Is dit niet het geval dan is er van zelfregulerende effecten geen sprake maar verwijdert een economie zich steeds verder van de evenwichtssituatie. Dit is dus de toestand waarin de hele westerse economie zich momenteel bevindt. Wat we moeten doen om de westerse economie terug binnen de corridor te krijgen kan momenteel niemand zeggen.

Men kan het fenomeen wel analyseren. Dit doet men met behulp van de critical path analyse, een behoorlijk ingewikkeld onderdeel van de macro-economie. Maar die techniek leert ons niet wat er concreet moet gebeuren om de wereldeconomie weer op het juiste spoor te zetten. Het enige wat men eruit kan afleiden is (1) dat de financiële crisis de westerse economie oneindig veel kwetsbaarder heeft gemaakt dan economen ooit vermoedden (bevestiging van de theorie van Minsky); (2) dat de oplossing zal moeten komen van een aantal denkpistes van het type “out of the box”; en (3) dat allicht geen enkel land in zijn eentje de financiële crisis zal kunnen oplossen.

Besluit - Om de pijn te verzachten kan men in België (1) alvast de teloorgegane concurrentiekracht van de economie herstellen, (2) zijn de recepten van de Oostenrijkse School die het IMF ons aanbiedt de beste vorm om de brand met petroleum te blussen (dus een keihard “Neen!” tegen loskoppeling van de netto lonen van de index en tegen een verhoging van de BTW om daarmee de loonlast te verlagen); (3) een radicale out of the box oplossing om onze economie op zijn minst op de rails te houden midden tijden van stormachtige financiële crisis. Hoe we de concurrentiekracht kunnen versterken heb ik in een eerder artikel uitgelegd. Wat er hapert aan de recepten van de Oostenrijkse School blijkt uit dit artikel: eens een economie “out of the corridor” is geraakt zijn alle zelfregulerende mechanismen verdwenen en zodoende praktisch onbruikbaar.

Een voorstel van een radicale out of the box oplossing zet ik in een later artikel uiteen. Mijn plan van een met spaargeld gefinancierde holding die betaalbare sociale woningen bouwt met het oog op verkoop (bij geblokkeerde huurgelden) behoort daartoe. Het wordt later uiteen gezet.

Wie zich bij R.O.S.S.E.M. wil aansluiten kan terecht op: https://www.facebook.com/jeanpierre.vanrossem of https://www.facebook.com/benny.willems1 We hebben nu ook een fanpage https://www.facebook.com/Rossem2014

Je kunt vandaag de dag je TV niet aan zetten of je ziet een kookprogramma en je hoort het woord crisis. In deze postmoderne tijden van onzekerheid werkt dit geheel averechts, toch op de Belgen. Nu ze niet eens meer weten hoe lang ze zullen moeten blijven werken, ook niet juist weten hoeveel pensioen ze zullen verdienen. Daarbovenop komen de voor de postmoderniteit zo typische vragen: zal ik mijn hypotheek kunnen blijven betalen? gaat mijn vrouw of mijn man er niet van door met eenander? zullen we nog kunnen betalen als onze kinderen groot zijn en misschien wel naar de universiteit willen gaan? Die opeenstapeling van onzekerheden zorgt ervoor dat vooral de middenklasse in tijden van crisis meer geld zal wegleggen voor de onzekere toekomst, des te meer naarmate de crisis scherper is.

In 2008 en begin 2009, toen de crisis voelbaar werd, werd er meer op spaarboekjes gespaard dan ooit te voren, waardoor de consumptie van de gezinnen - de private consumptie dus - abnormaal daalde.

Het wordt tijd dat mensen inzien dat ze met zijn allen ook zelf iets kunnen doen aan de crisis. Het is helemaal fout te redeneren als angsthazen en te besluiten: "Neen, laten we dat salon nu niet kopen, want nu is 't slechte tijd." "O neen, nu geen verbouwingen aan ons huis, want 't is crisis." "Oei neen, nu geen nieuwe koelkast, laten we wachten tot de crisis voorbij is."

Dit soort reflexen - dat men vroeger zou hebben beschreven als het gedrag van de goede huisvader - is in twee opzichten een ramp voor de economie. (1) als de consumptie daalt wordt er private koopkracht onttrokken aan de economische kringloop, waardoor een economie als geheel in een negatieve spiraal terecht dreigt te komen, en (2) hoe groter de spaarquote - dat is de verhouding tussen besparingen en nationaal inkomen - hoe zwakker de investeringsmultiplicator (dat is de wijziging van de investeringen die een gevolg zijn van de wijziging van het nationaal inkomen). De zeer bekende econoom John Maynard Keynes sprak in dit opzicht van het spaarparadox: sparen kan microeconomisch een deugd lijken, macroeconomisch is het een ondeugd.

De multiplicator is de motor van een economie. Als die begint te sputteren krijgt de economie als geheel de kramp. De boodschap is dus: hou nu toch eens op met lamenteren over de crisis (waaraan de banken schuld hebben) en stop ermee des te meer geld naar de ... banken te versassen naarmate de crisis scherper is. In crisistijd brengt geld op spaarboekjes niets op, zorgt het ervoor dat je verder achteruit boert: inclusief de getrouwheidspremie brengt een spaarboekje maar 2.50 % op, terwijl de inflatie 3.65 % is. Hier spreekt men van koopkrachtserosie van het geld: je geld wordt minder waard naarmate de tijd verstrijkt.

Twintig jaar geleden schreef ik in mijn Libertijnse Breekpunten - met statistieken ter ondersteuning (pp. 180-184) - dat de enigen die dik verdienen achter crises de ... banken zijn. Tussen 1978 (begin van de petroleumcrisis) en 1989 (einde van de petroleumcrisis, bedroegen de winsten van de Belgische banken gemiddeld 10.98 %, terwijl die van alle andere ondernemingen amper 5.51 % bedroegen (af te leiden uit tabel 18 op p. 187). Het crisis paradox, waarbij de middenklasse des te heftiger gaat sparen naarmate de crisis scerper wordt, is hiervoor verantwoordelijk. Dus gasten, roep het uit, zo luid als jullie kunnen, hoe heftiger de crisis HOE MINDER SPAARGELD WE MOETEN AFDRAGEN AAN DE BANKEN en HOE MEER WE ONS GELD MOETEN UITGEVEN. Zou eenieder dat doen, de crisis was al voor de helft opgelost!!!!!!

Wie zich bij R.O.S.S.E.M. wil aansluiten kan terecht op: https://www.facebook.com/jeanpierre.vanrossem of https://www.facebook.com/benny.willems1 We hebben nu ook een fanpage https://www.facebook.com/Rossem2014

Help, het land is in nood. Dexia duikelt verder naar beneden en de Belgische regering kan de staatswaarborg van 60% van de 90 miljard euro die ze voor Dexia Bank afsprak met Frankrijk en Luxemburg niet meer betalen. KBC lijdt op de beurzen ook al het ene verlies na het andere waardoor Cera virtueel failliet zou zijn. De Belgische rente is geklommen tot boven de 5%. En ondertussen is er na 527 dagen nog steeds geen regering.

'S.0.S. België' zou de titel kunnen zijn voor een inzamelingsactie voor ons land in onze buurlanden. Iedereen wil hier wel het Griekse weer, maar de crisis mogen ze daar houden.

De burgemeester van Namen, Jacques Etienne (CDH), heeft de Walen opgeroepen niet bang te zijn om hun eigen lot in handen te nemen. Hij deed dat tijdens een toespraak ter gelegenheid van de Waalse Feesten.

Waalse politici spreken over scheiden en bij NVA zeggen ze dat zij dit land helemaal niet willen splitsen. Kan u er nog een touw aan vastknopen?

De fiscus heeft 10.000 euro btw geïnd van de opbrengst van 'Stories for Life', een initiatief van Boek.be voor Music For Life. Voorzitter Geert Joris is niet te spreken over de handeling.

'Stories for Life' was een bundel van negen verhalen geschreven door negen bekende schrijvers. De bundel werd zes weken lang te koop aangeboden voor 5 euro, de prijs van een muggennet dat beschermt tegen malaria. De 35.000 verkochte exemplaren brachten 150.000 euro in het laatje voor de benefietactie Music For Life.

Initiatiefnemer en voorzitter van Boek.Be, Geert Joris, vroeg meerdere malen om de btw te laten vallen, maar daar had de fiscus geen oren naar. "Alles gebeurde gratis: de organisatie, het schrijven, het drukken, de distributie. Alleen de btw wilde niet mee", aldus Joris in De Morgen.

De wet is natuurlijk de wet, maar zou men niet eens moeten nagaan of erkende doelen een beter belastingsregime kunnen krijgen of desnoods geen belastingen moeten betalen op hun acties?

Ik had een dubbel gevoel bij de recordopbrengst voor Music for Life. Langs de ene kant een gevoel van ontroering dat er zoveel, in dit geval jonge mensen, waren die geld gaven voor een goed doel. Maar langs de andere kant vroeg ik me, slechte mens die ik ben, hoe het komt dat er plotseling geen sprake meer is van crisis.

Maar dat laatste gevoel had ik eerder al toen ik artikels las over het feit dat we met zijn allen niet minder zijn gaan uitgeven voor reizen, wagens en dergelijke.

De enige die volgens mij de crisis echt voelen zijn de mensen die voordat er sprake was van crisis het al moeilijk hadden om rond te komen. Hopelijk zal de volgende editie van Music for Life daar eens aan denken. Maar niet alleen als het sneeuwt of vriest moet men aan daklozen en armen denken, die hebben het altijd moeilijk.

Helaas kiest Studio Brussel ervoor om een "vergeten" probleem in de wereld aan te pakken en doen zij hun actie tijdens de winterperiode. En net dan roept Leterme de bevolking op om iets te doen voor daklozen en is die groep dus niet meer "vergeten".

Misschien moet Studio Brussel ook in de lente of de zomer zo'n actie doen, want dan spreekt er haast niemand over dat probleem. Dan worden die mensen pas echt "vergeten".

Deze column is ook te lezen op Medium4You.

De Belg spendeert dit jaar gemiddeld 43 euro aan kerstgeschenken. Dat blijkt uit een onderzoek van het Neutraal Syndicaat voor Zelfstandigen (NSZ) bij 426 handelszaken.

Volgens Christine Mattheeuws van het NSZ gaat het om een stabiel cijfer. Vorig jaar werd er namelijk gemiddeld 46 euro uitgegeven. "Crisis of niet, we willen daarop dus niet beknibbelen."

Is het eigenlijk wel crisis in ons land? Als ik de media mag geloven geven we nog altijd evenveel uit aan reizen, cadeautjes, wagens en goede doelen als voor de crisis. Volgens mij is het alleen maar nog meer crisis voor wie voor de crisis al in de problemen zat. Maar voor de rest valt het nog wel mee.

Of toch niet? Misschien komt de klap voor wie het nu nog goed heeft binnenkort pas. Maar dan zeg ik "eigen schuld, dikke bult" en krijg ik boze reacties. Maar daar trek ik me toch niets van aan. De welvaartskoord kan zolang gespannen zijn tot hij knakt (sic). Voorzichtig omgaan met uw welverdiende centjes kan nooit kwaad.

Natuurlijk is het goed dat men geld blijft uitgeven, maar stop aub te zagen over dat u die crisis voelt en dan wel tegelijkertijd drie keer per jaar op reis gaat of om de drie jaar een nieuwe wagen koopt.

En als u dan toch geld over hebt, geef het dan aan organisaties die daklozen opvangen of aan de voedselbanken.

Deze column is ook te lezen op Politici aan het woord.

Tussen begin 2009 en eind 2010 zullen er 168.000 werklozen meer zijn in België, zegt de Nationale Bank. Het mag er dan economisch wat beter uitzien, voor de werkgelegenheid is dat nog allerminst het geval. Intussen zet de onzekerheid de Belgen aan om nu al bijna 20% van hun inkomen opzij te zetten voor slechtere tijden.

Dat is zeker geen klein bier en laat ons hopen dat de crisis niet blijft aanhouden of erger wordt. We gaan moeilijke tijden tegemoet. Het zou ook wraakroepend zijn moesten banken en bedrijven nu hoge bonussen geven aan hun topmensen. Eerst mensen ontslaan om er zelf beter van te worden is onethisch.

We zullen met zijn allen de tering naar de nering moeten zetten en waar mogelijk wat opzij zetten. Gedaan met om de drie jaar een nieuwe wagen te kopen en meerdere keren per jaar op reis te gaan.

Zo'n crisis heeft wel één voordeel, door wat te bezuinigen op eten kan je gemakkelijker wat gewicht kwijt spelen. Maar overdrijven moet een mens daarin niet doen want dan wordt je op den duur een anorexiaantje en moet je je kleding bij de kindermaten gaan uitzoeken. Bespaar dus maar gewoon op de dingen die je kan missen.

Deze column is ook te lezen op Politici aan het woord.

Omdat ik zo'n behulpzaam iemand ben zal ik de regeringen enkele tips geven om de zwarte gaten in de begroting te dichten. Het is een denkoefening en natuurlijk zijn mijn tips voor verbetering vatbaar. Ik ben dan ook geen econoom of econometrist. Maar ik doe tenminste een poging. Wat van sommige regeringen in dit land niet gezegd kan worden.

Solidariteitsbijdrage van de banken: Alle banken moeten een solidariteitsbijdrage betalen. De banken die de regering uit de nood heeft moeten helpen met belastingsgeld moeten meer bijdragen dan banken die niet mee schuldig waren aan de huidige finaciële malaise. Het moet bij wet verboden worden om deze door te rekenen aan de klanten.

Solidariteitsbijdrage van de energiemaatschappijen: Al onze energie is nadat de regering besloot om Electrabel aan de Fransen te verkopen niet meer in onze handen. Deze maatschappijen verhogen stelselmatig de prijzen waardoor ze enorme winsten maken. Deze winsten worden dan doorgesluisd naar Frankrijk, waardoor ze hier geen of nauwelijks belastingen betalen. Deze maatschappijen moeten ook een solidariteitsbijdrage gaan betalen en de regering moet er via een wet voor zorgen dat ze dezen niet mogen doorrekenen aan de klanten. Deze bijdrage moet minstens voor de helft worden ingezet in groene energie, zodat we onafhankelijker kunnen worden van de traditionele energiebedrijven.

Jamaar mijnheer Willems, hoe zit het dan met de vrije marktwerking met deze voorstellen? Welnu, ik ben voor een vrije markt, maar niet voor een te vrije markt waar de bedrijven het voor het zeggen krijgen in een land en waar de regering en de bevolking als speelbal van de bedrijven is.

Saneren van de overheid: Dat de overheid beter kan werken en er zo kan worden bespaart dat klopt. Het wordt tijd dat alle overheidsinstellingen worden gemoderniseerd zodat men met minder volk even goed of beter kan gewerkt worden. Ik ben niet zoals sommigen voor het ontslagen van duizenden bedienden. Dat men bedienden die op pensioen gaat niet vervangt daar kan ik inkomen zolang het werk niet in het gedrang komt, maar zomaar in het wilde weg ontslaan zonder te kijken of de kwaliteit niet in het gedrang komt kan niet.

Saneren van de kabinetten: Er moeten minder politieke vriendjes komen in de verschillende ministeries. Nu zetten sommige politieke partijen mensen op de loonlijst omdat ze dat beloofd hadden bij een overstap en niet omdat ze bepaalde kwaliteiten hebben. Tien kabinetards (vertrouwelingen van ministers) lijkt me ruim voldoenden.

Gedaan met zotte kosten: Al onze overheden geven veel te veel geld uit aan dingen die eigenlijk overbodig zijn. Zo organiseren audits en onderzoeken over van alles en nog wat terwijl we een Rekenhof hebben dat binnen Europa als één van de beste wordt beschouwd. Dat Rekenhof werkt onafhankelijk maar onze overheden kiezen liever auditbureaus die hun het gewenste resultaat kunnen leveren, lees: uitkomsten die de regering wil horen, en niet een uitkomst die misschien pijn doet aan de oortjes maar wel iets oplevert. Ik ken steden die een audit over de werking van hun diensten bestelt en als ze niet voldoen aan wat zij voor ogen hadden, de uitkomst van de audit laten verdwijnen. Weggesmeten geld dus!

Geen pensioen meer voor de superrijken: Laat ons een plafond instellen voor de pensioenen. Waarom moeten mensen die superrijk zijn een pensioen krijgen? Zij kunnen best zonder lijkt me. Het geld dat we hiermee uitsparen kan verdeeld worden onder de laagste pensioenen. De superrijken weten hun geld via specialisten toch zo te beleggen dat ze nooit in de problemen kunnen komen.

Belastingen op spaarboekjes en kasbons: De federale regering wil de roerende voorheffing op spaarboekjes verhogen van 15 naar 25% voor wie een interest van 1700 euro krijgt. Ik ben van oordeel dat ook hier dit enkel kan gelden voor de superrijken onder ons. Zij voelen dit veel minder dan een gemiddeld gezin dat wat geld opzij kan zetten. Trouwens, ook hier weten de superrijken te ontsnappen omdat ze er wel voor zullen zorgen dat ze hun geld spreiden over verschillende rekeningen.

Pak eindelijk de financiële fraude aan: Bij elke nieuwe regering horen we dat men de fiscale fraude gaat aanpakken. Maar in de praktijk zien we daar weinig van. Belastingsdiensten zijn onderbemand en hebben niet eens deftig computermateriaal in huis. Ook zijn onze rechters en onderzoekers niet opgeleid om deze fraude aan te pakken. In elk gerechtelijk arrondissement dient er een financiële sectie te komen. Voor grensoverschrijdende zaken moet er een nationaal financieel parket komen. Dit voorstel zou miljoenen euro's kunnen opbrengen, als het al geen miljarden zijn. Nu komen financiële zaken nauwelijks nog voor een rechter of verjaren ze door onkunde van het gerecht of door de sluwe advocaten van de zakenlui.

Pak de sociale fraude aan: Voordat u mij gaat beschuldigen dat ik alleen de rijken viseer, wil ik hier zeggen dat ook ik vind dat de sociale fraude, die in alle lagen van de bevolking voorkomt, moet worden aangepakt. Gedaan met "schijnzieken" op de ziekenkas, er moet een algemene screening komen. Gedaan met dokters of-andere vrouwen die een werkloosheidsuitkering krijgen maar wel gaan kuisen. Gedaan met vakmannen die stempelen maar wel gaan klussen. Maar als het van mij afhangt gedaan met het zwartwerk in het algemeen. Gedaan met mensen die een uitkering krijgen terwijl ze ook een loon krijgen. RVA en VDAB moeten samenwerken! Iedereen moet zijn bijdrage leveren om uit de crisis te raken.

Kleinere oplossingen: Er zijn nog kleine dingen die als je ze optelt veel geld kosten. Waarom moet men per se om de zoveel jaar nieuwe logo's en dus ook briefpapier en enveloppes maken? Ooit moest ik binnen een overheidsdienst 6000 papieren vernietigen omdat een persoon was gestorven. Waarom moet die naam op dat papier gedrukt worden en print men die niet af bij het printen van een brief? Waarom moet ieder ministerie zijn eigen gebouw hebben? Misschien moet men eens nagaan of men alle ministeries niet beter onderbrengt in twee of drie gebouwen die naast elkaar staan zodat ze voor iedereen bereikbaar zijn.

Afschaffen Koningshuis, Senaat en Provincies: Ik vraag me al jaren af wat het nut is van de Senaat. Deze kan buiten wat wetten die in de Kamer zijn gemaakt herbekijken en wat hoorzittingen houden toch niets meer doen. Ook bij de Provincies vraag ik me af wat hun toegevoegde waarde is. Volgens mij kunnen hun bevoegdheden worden verdeeld over de steden, gemeenten en voor grote zaken het Vlaams Parlement. Voor dit laatste wil dat zeggen dat ze wel dichter bij de bevolking komen te staan en dat lijkt me geen slechte zaak. Ook de dotaties van het koningshuis mogen alleen nog maar gegeven worden aan de koning en zijn troonopvolger, de rest moet maar gaan werken. Liefst zou ik het koningshuis afgeschaft zien, maar ik weet ook wel dat er nog te veel mensen zijn die in sprookjes willen blijven geloven en dat een referendum daarover het einde van dit land betekent. En dan zwijg ik nog over het aantal regeringen in dit land en het totaal aantal ministers en staatssecretarissen.

Alle werklozen aan het werk: Alle werklozen moeten aan het werk, eerst moeten de jongeren uitgenodigd worden om te testen wat ze kunnen doen en pas als die aan het werk zijn de ouderen. Wie niet meer kan werken moet op de ziekenkas gezet worden, wie niet wil werken moet geschorst worden en moet maar bij het OCMW om een leefloon gaan vragen. Wie werkt draagt bij tot de betaalbaarheid van de sociale zekerheid. Van mij moet niemand werken, maar dan moet men wel zelf zorgen voor zijn behoeften. Bedrijven moeten stageplaatsen beschikbaar stellen voor werklozen, zij mogen daar van mijn part fiscaal voor beloond worden. Wie langer dan twee jaar werkloos is moet verplicht worden om een opleiding te volgen in een knelpuntberoep Bedrijven die werklozen weigeren om andere redenen dan hun capaciteiten (lees discriminatie omwille van ras, seksuele geaardheid, sekse of handicap) moeten zwaar worden beboet.

Laat alles uitrekenen door het Rekenhof en het Planbureau: In Nederland laat men alle begrotingen uitrekenen door het Rekenhof en het Planbureau. Zo kan men perfect weten wat de maatregelen kosten en opbrengen wat financiën en werk betreft. Deze instellingen moeten ten dienste staan van alle overheden. Dat is pas goed bestuur!

Besluit: Dit zijn (voorlopig) mijn tips om te besparen. Ik weet dat sommige tips hard klinken maar ik denk echt dat we geen taboes meer mogen hebben willen we dit land niet naar de afgrond willen leiden. Andere tips zijn zeker welkom.

Deze column is ook te lezen op Politici aan het woord en Medium4You.

Om te bewijzen dat het echt niet zo moeilijk is om een septemberverklaring te schrijven en voor te lezen in het Vlaams parlement, zal ik u hier mijn plannen voor de toekomst voorstellen.

Men moet investeren in mensen in plaats van de mensen te laten investeren in de Staat. Wie investeert in mensen investeert ook in de Staat.

Hiermee bedoel ik dat alle werklozen aan een baan moeten worden geholpen, zodat zij kunnen meebetalen om de sociale zekerheid en de aanstormende vergrijzing. De VDAB en de bedrijven moeten samenwerken om mensen op te leiden en aan het werk te zetten. De tijd van te hoge eisen stellen om mensen aan te werven. Oud, jong,allochtoon, autochtoon, man, vrouw, homo, hetero, valide, andersvalide, iedereen moet aan de slag! Men moet ook meer werk creëren voor laaggeschoolde werklozen. Kinderopvang, wasserijen en winkels binnen grote bedrijven of via koerier voor andere bedrijven kan zorgen voor zulke banen.

Mensen met een laag loon vragen om een deel van dat loon in te leveren is misdadig. De banken die de crisis veroorzaakten moeten betalen.

Wie zoals ere-rector van KUL André Oosterlinck beweert dat alle ambtenaren, van minister over leerkrachten tot spoorwegarbeider, 1% van hun loon moet inleveren is een misdadiger. Een minister mag van mij gerust wat inleveren, zelfs meer dan 1%, maar van de laagste lonen hetzelfde verwachten. Sommige banken hebben van iedere belastingbetaler, dus ook van de ambtenaren, miljarden euro's gekregen toen ze bijna failliet waren. Nu is het tijd dat de banken wat gaan terug doen om het land te helpen.

Investeer in groene energie en laat de energiemaatschappijen daarvoor betalen.

Er moet zo snel mogelijk groene stroom uit onze stopcontacten komen, verder moet men investeren in zonnepanelen en goede isolatie. Omdat dit op korte termijn niet kan moet men de kerncentrales langer laten houden in ruil voor geld van de energiemaatschappijen. Veel geld! Dat geld moet voor de helft naar groene energie gaan en voor de helft naar de begroting.

Alle gemeenschappen en Europa moeten hun steentje bijdragen.

Het hele land zit in de crisis, dus moeten alle gemeenschappen bijdragen om de crisis in te dijken. Maar we kunnen dit niet alleen, ook Europa moet met één mond gaan spreken om de crisis aan te pakken. Alle Europese landen, en als het even kan ook andere landen moeten het bankgeheim opheffen zodat al die asociale belastingontduikers eindelijk eens in hun eigen land belastingen gaan betalen.

Men mag niet raken aan aan sociale zaken.

Van jeugdzorg, armoedebestrijding, gehandicaptenzorg, ouderenzorg, onderwijs en al wat met het sociale te maken heeft moeten de regeringen met hun fikken afblijven. Als men de bevolking zo weinig mogelijk de gevolgen van de crisis wil laten voelen moet men van deze zaken afblijven.

De jeugd is de toekomst, dus handen af van het onderwijs.

Het is een schande te noemen dat Vlaams minister van Onderwijs, Pascal Smet, aan de lonen wou zitten van de leerkrachten. Hij mag samen met Oosterlinck opgesloten worden in een krankzinnigentehuis. De jeugd is onze toekomst, zij moeten een goede opleiding krijgen door goede leerkrachten. Wil je die leerkrachten motiveren om hun best te blijven doen mag je ze niet behandelen als een bende idealisten voor wie geld toch niet belangrijk. Besparen op onderwijs mag als de kwaliteit niet in het gedrang komt.

Kijk in eigen boezem.

De politici moeten in eigen boezem kijken. Ze moeten zelf minder gaan verdienen (en meer dan 1%) en het aantal kabinetards moet naar omlaag zoals reeds jaren werd beloofd. Maar ja, hoe lang beloven ze al om de fraude aan te pakken? Moesten ze het echt menen dan hadden ze reeds lang miljarden euro's binnengehaald die ons allemaal ten goede zouden komen.

Besluit: Wat zitten die socialisten eigenlijk te doen in de Vlaamse regering? Zijn er nog wel socialisten? Vroeger kwamen zij op voor de "gewone werkman", nu vragen ze hen om in te leveren. Socialisten zijn liberalen geworden, moeten we wachten totdat de liberalen socialist zijn geworden om terug een sociale regering te krijgen. Als Leuvenaar roep ik "Louis doe iets, zeg iets, laat het echte socialisme terug verrijzen!"

Straf dat een vrijdenker al zoiets moet gaan beginnen roepen.

Deze column is ook te lezen op Medium4You en Politici aan het woord.

Ik heb onlangs het boek van Jean Pierre Van Rossem gekocht waarin hij een oplossing naar voren schuift om de crisis te proberen op te lossen.

Hij wil dat burgers het deel van hun spaargeld dat ze niet gebruiken voor vijf jaar ter beschikking stelt van de Staat om zo alle werklozen die nog kunnen werken om te scholen en te laten werken in bedrijven die zonnepanelen maken en plaatsen, dakisolatie plaatsen, beter isolerende ramen maken en plaatsen en nog andere dingen die ook na de crisis kunnen opbrengen.

Hij wil dan ook alle huizen door die bedrijven laten isoleren aan een goedkopere prijs.

Wie zijn spaargeld uitleent krijgt een % extra interest, je kan altijd aan je geld maar dan verlies je wel dat extra %.

De lonen van de tewerkgestelde werklozen worden uitbetaald door de Staat, de bedrijven die ze aannemen moeten wel hun huidig personeel voor drie jaar houden.

Het boek geeft de geschiedenis van de crisis weer en het geeft aan wat hij gedaan zou hebben met al die banken die nu euforisch doen omdat ze winst halen maar zonder de centen van u en ik, de belastingbetalers, failliet zouden zijn gegaan. Dat vergeten ze maar eventjes.

Hij zou ze failliet hebben laten gaan en geïnvesteerd hebben in de banken die niet gegoocheld hebben met nepaandelen. De werknemers van de failliete banken zouden dan bij de gezonde banken kunnen gaan werken.

Voor al deze plannen te verwezenlijken zou de regering volgens hem een denktank moeten oprichten die bestaat uit: economen, bedrijfsleiders, vakbonden, managers, werkgeversorganisaties. Deze moet beslissen wat de manier is om met het gegeven geld van de spaarders moet gebeuren en zeker niet de banken of de regering. De banken vertrouwt hij niet en de regering kan het volgens hem niet.

Het boek met als titel " CRISIS Hoe lossen we het op?" staat vol met doordachte redeneringen doorspekt met grafieken, tabellen en formules, die zijn plan moeten staven. Wie niet thuis is in economie kan het boek ook lezen, want het is in een makkelijke taal, buiten de economische termen dan toch, makkelijk te lezen. Zeker het plan van Van Rossem is klaar en duidelijk te begrijpen voor iedereen.

En eerlijk is hij ook als hij zegt dat zijn plan de kredietcrisis niet kan oplossen, omdat dit op Europees en wereldvlak moet gebeuren. Hij wil gewoon de koopkracht en de productie doen stijgen in ons land en Nederland.

Ik vind dat er parlementsleden zouden moeten zijn die het boek willen lezen en die proberen om zijn voorstellen in het parlement bespreekbaar te maken. Als er mensen zijn die wat afweten over economie en het boek hebben gelezen mogen hier gerust hun mening erover geven.

Het is te gemakkelijk om iemand af te breken omwille van zijn verleden. JP doet tenminste nog de moeite om na te denken over hoe de crisis aangepakt kan worden. Dat kan van onze ministers die nu op hun luie reet in een strandstoel zitten te genieten van hun, volgens hen "welverdiende vakantie", niet gezegd worden.

JP, ik weet dat je af en toe hier komt lezen, je bent van harte welkom om zelf ook te reageren.

Deze column is ook te lezen op Medium4You en Politici aan het woord.

Het aantal werklozen in Vlaanderen lag in juni 23,5 procent hoger dan in juni 2008. Dat heeft Vlaams minister van Werk Frank Vandenbroucke (SP.A) gemeld. Vooral mannen en jongeren zijn het slachtoffer van de economische crisis.

Het aantal werklozen is met ruim 37.000 gestegen tot 195.309.  Dat is 6,81 procent van de beroepsbevolking.

We gaan naar de 200.000 werklozen in Vlaanderen, in heel België zitten we dus met ongeveer 500.000 werklozen. Er zijn dus werklozen genoeg in ons land. Vandaar dat ik niet kan en wil begrijpen dat de werknemersorganisaties blijven vragen om buitenlanders in te voeren en illegalen te legaliseren om vacatures die niet opgevuld geraken op te vullen.

Zijn de Belgische werklozen dan zo dom dat men ze niet kan omscholen. Of zijn ze te lui om te werken. Er zitten er natuurlijk tussen die te lui of te dom zijn, maar ik geloof nooit dat dat een meerderheid is.

De fout ligt voor een deel bij de bedrijven stellen. Die vragen soms vijf jaar werkervaring en sluiten zo jongeren uit in plaats van ze binnen het bedrijf op te leiden. Ook sluiten nog veel bedrijven mensen uit omwille van hun afkomst.

Ik ken een allochtone vrouw met Belgisch paspoort die vijf talen spreekt, computerkennis heeft en de nodige diploma's heeft. Welnu, deze vrouw zoekt reeds vijf jaar naar werk en toch valt ze steeds uit de boot. Zoiets vind ik een schande en bewijst dat er nog steeds meer gekeken wordt naar afkomst dan naar capaciteiten.

Van mij krijgen al die bedrijven die mensen zoals weigeren vanwege haar afkomst, naam of huidskleur en niet eens kijken naar de capaciteiten van iemand de stempel "racistisch bedrijf" opgekleefd. Dat de werkgeversorganisaties daar eens wat aan doet in plaats van te roepen dat hun bedrijven geen werkvolk vindt.

Het is ook de hoogste tijd dat mensen die in hun land van herkomst een hoog diploma hebben gehaald worden getest om te zien dat zijn het niveau van hun Belgische collega's halen. Als na die test blijkt dat dit zo is, moet men hun diploma's meteen erkennen zodat ze ook hier meer kansen krijgen op de arbeidsmarkt.

Deze column is ook te lezen op Politici aan het woord en op Medium4You.

Vlaanderen telde eind mei 2009 186.005 werklozen op zoek naar emplooi. Dat zijn er 35.004 of 23,2% meer dan vorig jaar. De recessie stuwt het stijgingsritme gestaag op.

In januari bedroeg de toename op jaarbasis 9,8% om daarna verder te klimmen tot 15,3% in februari, 18,3% in maart en 18,4% in april. Deze opwaartse trend zet zich nu verder door: eind mei zijn er 23,2% meer Vlaamse werkzoekenden dan een jaar eerder, zo blijkt uit cijfers die door minister van Werk Frank Vandenbroucke werden vrijgegeven.

Bij de mannen bedroeg de toename zelfs 36,5%, bij de vrouwen 11,2%. Dat komt omdat mannen meer in conjunctuurgevoelige sectoren aan de slag zijn. Van de beroepsbevolking zit nu 6,49% zonder werk. Bij de mannen gaat het om 6,19%, bij de vrouwen op 6,86%.

De recessie treft de jongeren het hardst. Onder druk van de economische crisis werven de bedrijven zuiniger aan waardoor jonge schoolverlaters minder vlot doorstromen naar de arbeidsmarkt. Het aantal jongeren in wachttijd is met 54,2% gestegen.

In plaats van dat de partijen allerlei beloftes doen, waarvan ze nu al weten dat ze die door geldgebrek toch niet kunnen inlossen, zouden ze beter dit probleem aanpakken. Om dit probleem op te lossen moet men niet wachten op een Staatshervorming want de VDAB is al Vlaams.

Ik ben voorstander om iedereen die werkloos is te screenen om te zien of men nog kan of wil werken. Kan men niet meer werken dan moet zo iemand maar invalide verklaard worden. Wil men niet meer werken en is men nog jong en perfect in staat om te werken, dan moet men die persoon maar schorsen. De "beroepsdoppers" moeten eruit.

Ik ken mensen die vanwege een burn-out op de werkloosheid zijn gaan staan, dit is niet de bedoeling van het systeem. Die moet men maar doorverwijzen naar het ziekenfonds.

We leven in een crisis, dat is zo, maar sommige bedrijven gebruiken die crisis maar al te graag om lastige personeelsleden (lees: wie voor de rechten van het personeel opkomt) uit de weg te ruimen.

Wat is nu de oplossing voor dit probleem? Ik geef toe dat het geen gemakkelijk probleem is, maar niets doen is ook geen oplossing. Enkele van mijn voorstellen:

1. Meer stageplaatsen binnen bedrijven voor werklozen, zodat ze op de hoogte blijven van de nieuwste technieken en zodat bedrijven de beste mensen kunnen aanwerven. Bedrijven die meewerken aan dit systeem mogen van mij belastingkortingen krijgen.
2. Niet meer roepen dat er teveel ambtenaren zijn. Ofwel verdeeld men ze beter zodat er niet zoals nu diensten onderbemand zijn ofwel neemt men er meer aan.
3. Het werk herverdelen zodat iedereen aan de slag kan. Het is te gek voor woorden dat men zegt dat oudere werknemers, soms tegen hun zin, langer aan de slag moeten blijven. Ook het feit dat werkgeversorganisaties beweren dat ook oudere werklozen moeten gaan werken terwijl het de bedrijven zelf zijn die deze mensen niet meer wil aanwerven kan niet langer. Wie zijn hele leven gewerkt heeft mag van mij zelf beslissen of hij al dan niet blijft verderwerken. Wie niet meer wil werken na meer dan 25 jaar dienst mag van mij stoppen of minder gaan werken. De vrijgkomen plaats moet dan ingenomen worden door een jongere werkloze.
4. Examenbureaus die merken dat kandidaten er met hun pet naar gooien mogen de namen van die kandidaten doorgeven aan de RVA. Ik ga regelmatig voor de vakbond examens controleren en heb al mensen gezien die gewoon met hun beide voeten op de tafel lagen.
5. Bedrijven moeten het werken zo aangenaam mogelijk maken zodat er minder afwezigheden zijn. Men zou er aan kunnen denken om de was, de strijk, de inkopen, het ontbijt en de voor- en naschoolse opvang of kinderopvang binnen de bedrijven te organiseren. Zo creëert men werk en de regering zou bedrijven die dit doen kunnen belonen. Dit zou de stress en de kans op een burn-out kunnen verminderen.
6. Er moeten ook meer middelen naar beschermde werkplaatsen gaan, zodat ook wie het lichamelijk of geestelijk minder makkelijk heeft kan bijdragen aan het instand houden van de sociale zekerheid. Hoe meer mensen er werken hoe beter!
7. De kloof tussen niet werken en wel werken moet groter worden. De minimumlonen moeten drastisch verhoogd worden zodat werken echt loont.
8. Er moeten door de VDAB testen worden ontwikkeld waar mensen die door omstandigheden geen diploma hebben, maar toch capaciteiten hebben ontwikkeld, worden getest. Men moet dan een getuigschrift krijgen dat even hoog wordt beschouwd door de bedrijven.
9. Nepstatuten moeten worden afgeschaft en mensen die met een nepstatuut werken moeten aangenomen worden.
10. Interimwerk moet beter worden gereglementeerd. Ik ken mensen die bijna 10 jaar als interimmer werken binnen hetzelfde bedrijf. Weet dat bedrijf nu nog altijd niet of die personen bekwaam zijn om ze vast in dienst te nemen. Een interimmer die meer dan een jaar binnen hetzelfde bedrijf werkt moet men maar een deftig contract geven.
11. Men moet nagaan in welke sectoren er mensen tekort zijn en zoveel mogelijk werklozen proberen om te scholen om in die sectoren te gaan werken.
12. Bedrijven die mensen weigeren aan te werven omwille van afkomst, huidskleur, seksuele geaardheid, gewicht, lengte, leeftijd of andere redenen dan hun capaciteiten dienen hard te worden gestraft. Alleen voor gevaarlijk werk of werk waar men echt universitaire diploma's voor nodig heeft mag men kieskeurig zijn. Maar ook hier louter op capaciteiten. Werknemersorganisaties die zeggen op te komen tegen discriminatie moeten ook het lef hebben om de bij hen aangesloten bedrijven op de vingers te tikken als ze discrimineren. Anders zijn ze hypocriet!
13. Bedrijven zouden een "stressmanager" kunnen aanwerven. Dat is een psycholoog waar werknemers terecht kunnen indien ze zich uitgeblust voelen of die zelf werknemers kan opsporen die het moeilijk hebben.

Er zullen zeker nog oplossingen te bedenken zijn dan degene die ik hier heb opgesomd. Als ik als "gewone" burger dit al kan, waarom hoor ik zulke ideeën niet of nauwelijks van politici?

Ik daag de politici dan ook uit om in de laatste dagen hun mogelijke oplossingen voor dit probleem naar voren te brengen.

En ik daag de media dan ook uit om het hierover te hebben en te stoppen met nietszeggende interviews over wie de zoon of dochter van zijn/haar moeder of vader is zoals bij De Stemming 09 van gisterenavond op één. Geen fils a papa of filles a maman meer, maar echte politiekers graag, die oplossingen zoeken voor de dagdagelijkse problemen van de burgers. En als het even kan op langere termijn.

Een greep uit de nieuwsberichten van de laatste dagen:

Het biotechnologiebedrijf Invitrogen gaat zijn vestiging in Merelbeke sluiten. Daar werken een vijftigtal mensen. Volgens de socialistische vakbond ABVV is er sprake van collectief ontslag.

Bij ruitenwisserproducent Bosch in Tienen wil de directie 420 banen schrappen. 350 arbeiders en 70 bedienden zouden moeten opstappen. Dat is meegedeeld op een ondernemingsraad. De directie wil proberen om naakte ontslagen te vermijden.

Philips heeft voor zijn vestiging in Turnhout op een bijzondere ondernemingsraad een nieuwe herstructurering aangekondigd. Er verdwijnen nog eens 225 banen, bovenop de 264 uit de vorige herstructurering.

De rechtbank van koophandel heeft de textielfirma Filteint uit Sint-Niklaas failliet verklaard. 40 werknemers verliezen hun job.

Maar gelukkig moet niet iedereen die ontslagen wordt vrezen om honger te lijden:

Axel Miller, de voormalige gedelegeerd bestuurder van Dexia, heeft een ontslagpremie gekregen van 825.000 euro. Nochtans werd hij vorig jaar nog verplicht door de Franse regering om af te zien van een ontslagpremie.

Steeds meer mensen hebben het moeilijk om hun doktersrekeningen te betalen. Een raadpleging bij de huisarts kost 27 euro. Het grootste deel daarvan wordt terugbetaald, maar toch stelt het bedrag heel veel mensen voor problemen. Zij zien geen mogelijkheid om het bedrag voor een raadpleging te betalen en stellen een doktersbezoek gewoon uit.

Aangezien de regering er toch niet in slaagt om de crisis op te lossen zal ik het dan maar doen.

Werkloosheid!

Alle en ik zeg alle werklozen moeten gescreend worden om te zien of ze al dan niet kunnen/willen werken. Wie niet kan werken moet men maar op ziekenkas zetten. Wie niet wil werken moet geschorst worden. Oudere werklozen die er al een lange carrière hebben opzitten moet men hiermee niet lastigvallen. Maar wie jong is moet gescreend worden.

Werk moet lonen, daarom moeten de minimumlonen veel hoger zijn dan de hoogste uitkeringen.

Verder moeten bedrijven verplicht worden om opleidingen binnen het bedrijf te organiseren, wie dat doet mag van mij gerust een belastingvoordeel krijgen. Bedrijven die mensen weigeren om andere redenen dan de kwaliteiten van iemand moeten beboet worden. Het moet gedaan zijn met mensen te weigeren vanwege afkomst of leeftijd.

Bedrijven mogen ook alleen nog maar subsidies krijgen als ze beloven om mensen aan te werven. Doen ze dit niet, moeten zij de subsidies terggeven met als boete een hoge interest. Wie moeite doet om mensen aan te werven en ook zorgt voor sociale arbeid binnen zijn bedrijf (bijvoorbeeld strijkatelier, kinderopvang, boodschappendienst voor alle werknemers door mensen die anders in beschutte werkplaatsen moeten werken) mag van mij gerust ook beloond worden met een belastingvoordeel.

Fiscale fraude, zwartwerk en belastingen!

De strijd tegen de fiscale fraude mag niet enkel op papier meer bestaan. Het wordt tijd dat bedrijven, hoe klein en hoe groot ze ook zijn, hun bijdragen juist en op tijd betalen. Wie dat niet doet is er voor een stuk mee de oorzaak van dat de Staat minder inkomsten krijgt, de begroting niet in evenwicht is en er minder geld is om uit te geven.

Zwartwerk moet worden aangepakt, zowel wie zwartwerkers in dienst heeft als de zwartwerkers. Moesten al die zwartwerkers legaal werken, de Staat zou nogal inkomsten binnenrijven. Weet dat ik me hier niet populair mee maak, als ik populair wil worden doe ik wel mee aan Pop Idool of zoiets.

Waarom moeten we elk jaar een belastingsaangifte invullen als men bij Financiën toch reeds alles weet? Als je via Tax On Web je belastingen wilt invullen staan alle cijfertjes reeds ingevuld, het enige wat je moet doen is zien of ze juist zijn en waar nodig nog bij aanvullen.

Ik stel voor om wie geen computer heeft (ja, die zijn er nog) of wie niet met de computer kan werken (is nog lang geen uitstervend ras) een aangifte op te sturen dat reeds ingevuld is en dat men dan moet controleren, aanvullen waar nodig, ondertekenen en terug opsturen. Maat het kan nog eenvoudiger, laat iedereen al zijn bewijzen gewoon naar Financiën sturen en laat de ambtenaren alles zelf ingeven.

Pensioenen!

Wie jarenlang gewerkt en bijdragen heeft betaalt heeft recht op een deftig pensioen. België staat bijna onderaan in Europa als het over de hoogte van de pensioenen gaat. Dit is een schande en daarom moeten de pensioenen flink worden opgetrokken.

Banken!

Banken die geld vragen aan de regering mogen dit enkel krijgen als ze beloven om aan bedrijven, middenstanders en particulieren geld te blijven lenen. Doen ze dit niet, moet de regering hun geld terugvragen met als boete een grote interest.

Besparingen!

Omdat ik u al hoorde afkomen met de vraag "allemaal mooi, maar dat zijn allemaal voorstellen die geld kosten, en vanwaar komt dat geld?", som ik hier enkele dingen op waarop men kan besparen.

Moeten er wel twee federale parlementen zijn, Kamer en Senaat? Daarom schaf de Senaat, waar toch niet echt veel te beleven valt, gewoon af en verkoop dat deel van het parlement. Je spaart dan ook de lonen uit van de Senatoren.

Zijn de Provincies nog wel nodig? Kan de Vlaamse regering die taak niet overnemen? Maak van al die Provinciale domeinen desnoods Vlaamse domeinen of geef ze aan de steden waar ze zich bevinden of verkoop ze aan derden met de voorwaarde dat ze voor iedereen toegankelijk moeten zijn. Wie werkt in zo'n domein wordt overgenomen door de nieuwe eigenaar.

Ook hier bespaar je op de lonen van de provincieraadsleden, provinciegouverneurs en gedeputeerden. Alleen moet je ervoor zorgen dat de ambtenaren overgeheveld worden naar Vlaamse, lokale of federale diensten waar er tekorten zijn. En de gebouwen verkoop je gewoon openbaar.

En misschien moet iedere dienst van welk niveau ook maar eens bij zichzelf gaan kijken wat zij per jaar weggooien aan papier, balpennen die niet helemaal op zijn of moet men zich eens de vraag stellen waarom men om de vijf jaar nieuwe computers, kopieermachines, printers nodig heeft. Wie op een overheidsdienst werkt zou eens een weekje moeten opschrijven wat er zoal verkwist wordt, je zal nogal verschieten.

Waarom zouden we de staatlichten niet om 7.30 uur, maar om 7.00 doven? Ik denk dat dit ook veel kan opleveren. En waarom moeten sommige openbare gebouwen de hele nacht sierlichten op zich gericht hebben? Doof die vanaf middernacht en je zal merken dat je heel wat bespaart.

Besluit!

Ik weet wel dat ik me door sommige van deze punten de woede van bepaalde mensen over de hals zal halen, maar daar trek ik me niets van aan. Ik durf tenminste met oplossingen aan te draven en dat is al veel meer dan wat de regering doet.

Natuurlijk besef ik ook dat mijn voorstellen niet alles zal oplossen en dat sommige oplossingen zoals afschaffen van Senaat en Provincies misschien wellicht nooit uitgevoerd zullen worden. Politici durven nu eenmaal zichzelf niet in vraag te stellen en houden angstvallig vast aan de macht.

En dan heb ik nog het meest besparende, het afschaffen van de deelstaten en alles overhevelen naar slechts één Staat, niet durven voorstellen.

In een open brief aan premier Herman Van Rompuy en Vlaams minister-president Kris Peeters (beiden CD&V) die morgen in Knack verschijnt, ijvert Geert Noels voor de oprichting van een economisch oorlogskabinet. De economische crisis is nu eenmaal ongezien, meent de analist.

De liberalisering van de broodprijs heeft niet geleid tot prijsdalingen. Dat meldt Test-Aankoop. De consumentenorganisatie vermoedt dat er prijsafspraken in het spel zijn en heeft een dossier ter informatie overgemaakt aan de Dienst voor de Mededinging.

Er is de komende 2 jaar geen marge voor een loonsverhoging in de privésector. Dat blijkt uit het rapport van de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven. Volgens de raad is er de komende 2 jaar ruimte voor een loonstijging van 5,1 procent, maar de indexering van de lonen op zich zal al 5,1 procent bedragen en dus is er geen geld voor extra's.

Volgens de raad halen de bedrijven de doelstellingen voor opleiding en vorming nog niet.  Er moet ook meer aandacht komen voor innovatie om onze concurrentiekracht en werkgelegenheid te beschermen. Het rapport van het CRB is zowat het officiële startschot voor de loonsonderhandelingen tussen vakbonden en werkgevers.

We zullen met zijn allen de tering naar de nering moeten zetten. Misschien moeten we met zijn allen wat meer aan budgetbeheer gaan doen. Gedaan met volop op krediet te kopen, weg die tweede wagen, geen twee of drie reizen meer per jaar, gedaan met die dure energieverspilling. Meer te voet, de fiets of het openbaar vervoer naar het werk of de winkel, is een gouden raad die u wan mij gratis kijkt.

Probeer nu al maar wat meer te sparen want de zeven magere jaren zijn begonnen. Gelukkig kan je bij sleutelmakers gratis een paar gaatjes in je broeksriem bij laten maken, zodat je de broeksriem wat meer kan aanspannen.

Natuurlijk zijn er die mijn raad gemakkelijk in de wind kunnen slaan. De CEO's en al wie soortgelijke afkortingen heeft binnen grote bedrijven, ministers, de werkgevers, volksvertegenwoordigers, topambtenaren en al wie meer dan het dubbele verdient van een "gewone" arbeider of bediende, die kan zich al het één en het ander veroorloven. Die liggen niet echt wakker van een klein crisisje meer of minder.

Markyze

De Belgische, Luxemburgse en Nederlandse overheid investeren 11,2 miljard euro in bankverzekeraar Fortis. Dat heeft premier Yves Leterme (CD&V) meegedeeld na een weekend intens overleg over het lot van de bankverzekeraar. De regering wilde absoluut een oplossing uitwerken voor de Aziatische beurzen om 22 uur opnieuw opengaan. Ze wil vermijden dat er paniek zou uitbreken.

De Belgische overheid gaat 4,5 miljard euro in Fortis stoppen, de Nederlandse overheid evenveel en Luxemburg 2,5 miljard. De voorzitter van de raad van bestuur, Maurice Lippens, stapt op.  De regering zal een zeg hebben in zijn opvolging. Fortis zou ook verplicht worden ABN-Amro te verkopen, al is het nog niet duidelijk aan wie of tegen welke prijs.

Een bank die gered moet worden door ons belastingsgeld, het is volgens mij nog nooit voorgekomen. En ik vind het geen goed idee. Van mij mag het alleen als de bank het geld teruggeeft met interest als er betere tijden aankomen. Verder moet de regering van de gelegenheid gebruik maken om een paar mistoestanden aan te pakken bij de bank.

Fortis weigert om sommige mensen een bankrekening te geven omdat ze niet solvabel genoeg zouden zijn, terwijl ze net als alle banken verplicht zijn om aan iedereen een bankrekening te geven. Verder lokken ze klanten die geen belastbaar inkomen hebben naar hun bank met allerlei beloftes op bijvoorbeeld kredieten. Je gaat naar daar en krijgt dan aan het loket doodleuk te horen dat je geen recht hebt op waar je volgens hun brief wel recht op hebt. Misleidende reclame noem ik dat!

Wie zijn gat verbrand moet op de blaren zitten, zeiden mijn ouders altijd. Maar blijkbaar wil de regering nu de blaren van Fortis zelf insmeren met brandwondenzalf.

Deze column is ook te lezen op Medium4You.

Wie nu nog niet weet dat we in een beurscrisis zitten moet de laatste tijd wel verbleven hebben in het meest afgelegen boerengat ter wereld. Grote Amerikaanse banken gaan op de fles of moeten gered worden door de Amerikaanse regering en iedereen roept in paniek dat we op een crisis afstevenen.

En bij het horen van al die onheilspellende berichten komt altijd dezelfde bedenking in mijn hoofd op: hoe was het leven voordat er beurzen werden opgericht? Toen kwamen crisissen enkel nog voort uit natuurrampen en oorlogen. Het waren toen tenminste rustigere tijden zonder al die economische onheilvoorspellers.

En ja, ik weet ook wel dat bedrijven niet zonder aandeelhouders kunnen. Maar hoe deed men dan aan uitbreidingen van de financiële middelen voordat er beurzen bestonden?

Is het van mij misschien al te utopisch gedacht om de beurzen af te schaffen en terug te grijpen naar de oude manier van zaken doen? Want die beurzen dat is toch enkel het speelgoedje van de financiële elite die de echte machthebbers zijn. U gelooft toch niet dat de ministers van financiën, presidenten, kanseliers of eerste ministers de touwtjes in handen hebben?

Deze column kan u ook lezen op Medium4You.

www.geinz.be

De voorbije maand juni zijn er 855 bedrijven failliet gegaan in België, een record. In de eerste helft van het jaar waren er bijna 4.250 faillissementen. De 855 faillissementen in België zijn er een kwart meer dan in juni vorig jaar. De cijfers komen van het financiële informatiekantoor Graydon. Nooit eerder waren er in een juni maand meer faillissementen dan nu.

De eerste helft van het jaar sluit af met 4.243 faillissementen, dat is 6 procent meer dan vorig jaar. Opvallend is het hoge aantal ondernemingen dat over de kop ging in de bouwsector, de horeca, de kleinhandel en de transportsector.

Uit de cijfers blijkt ook dat er meer jobs verloren gingen ten gevolge van de faillissementen.

Voor het eerst sinds 2005 gingen er gedurende het eerste semester meer jobs verloren dan het jaar voordien. Er verdwenen 9.452 werkplaatsen, 1,7 pct meer dan in 2007.

Er heerst stillaan een crisissfeertje in dit land. Energieprijzen die de pan uitswingen, voedselprijzen die stijgen met de week, het bier dat duurder wordt, benzine die steeds duurder wordt en nu heet aantal faillissementen dat nooit zo hoog was.

Als dat geen belangrijker dingen zijn om oplossingen voor te zoeken dan te vergaderen over communautaire zaken, dan weet ik het ook niet meer.

Ik heb vandaag ergens gelezen dat de gezondheidsindex weeral gestegen is en er voor de derde keer een indexaanpassing van 2% bij ons loon bijkomt. Voor mij niet gelaten, maar het is voor het eerst in mijn leven dat ik zoiets meemaak en of deze toestand gezond is dat betwijfel ik. Vele werkgevers zoals steden en gemeenten zeggen dat ze dit alles bijna niet meer kunnen betalen.

Het ziet er niet goed uit voor het personeel en er zullen dus waarschijnlijk nog meer stakingsacties komen om te vragen om meer vast loon te krijgen, want sinds 1994 is er bij hen niets meer bijgekomen, om aan de dalende koopkracht te voldoen.

Het lijkt een warme nazomer te gaan worden. Hou het waterkanon maar in de aanslag, verfrissing zal nodig zijn!

Deze column is ook te lezen op Medium4You.

De communautaire spanningen hebben gevolgen voor de vastgoedmarkt in de faciliteitengemeenten.

Niet alleen dalen de prijzen, ook overwegen steeds meer eigenaars hun huis of appartement te verkopen sinds de communautaire problemen hun dagelijkse leven bemoeilijken, zo meldt Het Laatste Nieuws maandag. Daarnaast aarzelen kandidaat-kopers of -huurders sterk om zich in deze gemeenten te vestigen. Vooral in Sint-Genesius-Rode, Wezembeek-Oppem, Linkebeek en Kraainem voelen ze de gevolgen van de crisis.

Dat komt er nu van zie, de vastgoedmarkt stort zowat in door al dat communautair gezever. Is het dat wat de regeringonderhandelaars willen?

Vandaag werd ook bekend dat volgens een studie van de Wereldbank en PricewaterhouseCoopers ons land op 175 landen op de 65ste plaats staat wat belastingdruk betreft. In Europa staan we op de derdelaatste plaats. Mooi resultaat kan je dat zeker niet noemen.

Ook werd vandaag bekend dat een alleenstaand Belgisch kaderlid van zijn brutoloon netto maar 49,5 procent overhoudt. Dat is het minste uit een vergelijking van 32 landen. België, Denemarken en Hongarije zijn de minst aantrekkelijke landen op het vlak van de personenbelasting. Volgens De Standaard, Het Nieuwsblad en Het Volk concludeert het consultingbureau Mercer dit uit een vergelijking van de belastingregimes in 32 landen. Ook niet zo' n fraai resultaat. Blijf maar een gemotiveerd doorwerken als je zulke cijfers ziet.

Wil men niet dat ons land verder naar het ravijn afstevent zoals ik hier schrijf, zal men toch dringend een regering moeten vormen.

Die moet maatregelen treffen om ervoor te zorgen dat bedrijven niet wegvluchten uit een land waar de belastingdruk te groot is en dat mensen in de toekomst nog kunnen werken of plezier in hun werk zouden hebben.

Deze column is in beide landstalen te lezen op Cineyrgie.

Yves Leterme is gisteren door de koning voor de tweede keer aangesteld als formateur. Hopelijk heeft hij goed gekeken naar Herman Van Rompuy en gaat hij verder werken in alle discretie.

Lang kan zo'n regeringsvorming echter niet meer duren want hoe langer hij duurt hoe meer mensen die zich anders nooit met politiek bezighouden denken dat een splitising van dit land de enige uitweg is.

Hoe langer een regeringsvorming blijft duren, hoe meer bedrijven eraan denken om mensen te ontslaan omdat zij een stabiele regering willen dat de nodige maatregelen kan treffen om de economie te ondersteunen, ook zijn veel bedrijven afhankelijk van de federale regering voor bepaalde vergunningen. Hoe langer een regeringsvorming duurt, hoe meer problemen de instellingen zoals het gerecht (lees hier meer) en de administratieve overheid zullen gaan ondervinden.

Met andere woorden: het is nu of nooit voor Leterme! Er zal door alle partijen water bij de wijn gedaan moeten worden of we gaan in dit land niet enkel een politieke crisis meemaken! Het verhaal dat de Vlaamse politiekers houden dat de Vlaamse kiezers voor een staatshervorming hebben gekozen klopt volgens mij niet. 

De meeste kiezers hebben gewoon tegen de zittende macht gekozen want buiten de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde was er in de verkiezingsprogramma's (buiten het Vlaams Behang, maar dat is een gewoonte bij hen)geen sprake van een splitsing van het hele land, waarop sommigen nu zitten te azen.

De regeringspartijen zijn eruit, zo verneem ik net van het radio1-nieuws. Ouders van slachtoffers mogen nu mee beslissen over de vervroegde vrijlating van gevangenen.

De VLD verliest wat mij betreft haar gezicht, want zij wilden tot dat er speciale rechtbanken kwamen geen zware criminelen meer vrijlaten. Spijtig dat de regering niet valt, want ik had liever vervroegde verkiezingen gezien, want dan kon men met frisse moed en vernieuwde krachten aan de staatshervorming beginnen!

Premier Guy Verhofstadt roept alle partijen in de zaak Hoxha op het hoofd koel te houden. Hij heeft een "allesomvattend globaal voorstel" uitgewerkt inzake de strafuitvoering. Dat wordt woensdagochtend aan de leden van het kernkabinet en de partijvoorzitters van de meerderheid voorgelegd.

"Na berichten over een ultimatum door de PS, de reactie van de VLD hierop en de tegenreactie van de PS, roept premier Verhofstadt, alle partijen op om de kalmte te bewaren en het hoofd koel te houden. Het stellen van een ultimatum kan alleen maar leiden tot een escalatie die het vinden van een constructieve oplossing slechts bemoeilijkt, zoniet onmogelijk maakt", luidt het. De premier neemt er akte van dat de initiële verklaringen van de PS niet als ultimatum bedoeld waren, zegt hij.

Verhofstadt heeft een voorstel uitgewerkt, dat betrekking heeft op een versterking en versnelling van het uitgestippelde beleid inzake strafuitvoering en eveneens een passende oplossing moet bieden voor de risico's die verbonden zijn aan de invrijheidsstelling van voor zware feiten veroordeelde gedetineerden.

Als ze er morgen niet uitkomen is het goed mogelijk dat de federale regering valt. Het zal een sterk plan moeten zijn, want zowel VLD als PS zullen geen gezichtsverlies willen lijden. Maar als men er wel uitkomt, dan zal het vertrouwen tussen de partijen toch beschadigd zijn en dan is de vraag wanneer het volgend struikelblok op de nu al met doornen geplaveide regeringsweg zal komen. Een korte dood lijkt me het beste, verkiezingen in januari en met nieuwe krachten de staatshervorming onderhandelen. Hou morgen het nieuws maar in de gaten!

Eerste minister Verhofstadt heeft vandaag laten weten dat er nog geen oplossing voor de problemen binnen zijn regering. VLD-kopstuk Fons Borginon zei in De Zevende Dag, dat de VLD bij zijn standpunt blijf dat Onkelinx geen zware criminelen vervroegd mag vrijlaten tot de nieuwe strafuitvoeringsrechtbanken (veel punten bij scrabble) begin volgend jaar daarvoor bevoegd zijn.

Als er tegen het einde van volgende week geen oplossing komt dan valt de federale regering. Dan gaan we in januari of februari volgend jaar stemmen voor het federale parlement en de regering, in plaats van in juni. Zonder vertrouwen van een regeringspartij kan een regering niet werken. Ik zie maar één oplossing voor dit probleem, madammeke Onkelinx moet opstappen!

Is het u opgevallen dat de laatste tijd het Vlaams Behang nogal op de achtergrond blijft? Zij hoeven geen geld aan dure campagnes uit te geven. De andere partijen maken gratis reclame voor hen! Door dit debacle zullen er nog meer mensen zijn die zich afkeren van de politiek.

Wat mij betreft mag de regering vallen, want zoals het de laatste maanden gaat kan het toch niet meer. De regering mag tot de verkiezingen nog alleen de lopende zaken regelen. Dan moeten ze wel rond de tafel zitten om de begroting te bespreken!

Ze moeten nog door de zoveelste fout bij financiën 800 miljoen euro zoeken. Of was u dat al vergeten? Ik niet, maar daarom volg ik de politiek van dichtbij. Daarom ben ik zo kwaad dat de regeringspartijen wel lachen met het Vlaams Behang, maar ze ondertussen wel aan hun zoveelste verkiezingsoverwinning helpen.

Dit land is in staat van ontbinding! Helaas zal het er niet beter op worden, want het spook van de staatshervorming lonkt om de hoek. Er zijn Vlaamse politici die dit land zo snel mogelijk willen splitsen. En ik heb het hier niet alleen over Vlaams Behangers, maar ook over Leterme en zijn seperatistische vrienden van NVA. Weet voor wie u kiest!

Nadat minister van Justitie Laurette Onkelinx de bal in het kamp van premier Guy Verhofstadt heeft gelegd, kaatst de VLD donderdag de bal terug. "Zij kan het probleem oplossen in vijf seconden", zegt VLD-voorzitter Bart Somers, die benadrukt dat het om "een redelijke vraag" gaat.

De Vlaamse liberalen vragen dat de PS-minister uitdrukkelijk verklaart dat ze de komende drie maanden geen zware criminelen meer vrijlaat via de voorwaardelijke invrijheidstelling, tot de starfuitvoeringsrechtbanken van kracht worden. Volgens Somers is dat een redelijke vraag, die in het belang is van iedereen. "De bal ligt in haar kamp", luidt het.

VLD en vooral Verhofstadt heeft de sleutel van deze regering in handen, als zij willen wordt de deur meteen dicht getrokken en staat de regering op straat. Ze vragen wel veel van Onkelinx door zware criminelen niet meer vervroegd vrij te laten, want zij kan de wet niet zomaar opzij zetten.Verhofstadt had haar gewoon moeten ontslaan voor haar vele blunders van de laatste tijd.

Helaas durft hij dat niet omdat hij weet dat de PS de stekker uit het stopcontract trekt. Hij weet ook dat VLD massa's stemmen zal verliezen bij vervroegde verkiezingen en dat de politieke dood zal worden van een hele generatie VLD-politici waaronder hijzelf. Nu al zijn er binnen de VLD die beginnen roepen om Somers te vervangen door Dedecker. Al is het maar omdat die tenminste een duidelijk profiel aan de partij kan geven.