Columns

Het valt op dat zowel het Parlement als de burger (die straks moet opdraaien voor het wanbeleid bij Dexia) via minister Steven Vanackere geen degelijk inzicht krijgen in het zeer complexe Dexia dossier. Tal van gegevens worden door voorzitter Jean-Luc Dehaene en door topman Pierre Mariani blijkbaar enkel doorgespeeld aan Luc Coene van de Nationale Bank. Na een incident in een Kamercommissie, waarbij gegevens uitlekten, verklaarde dezelfde Coene zich geen tweede keer te laten vangen bij de mededeling van gegevens zie: De Tijd van 2 mei, p.3, “Coene: In de toekomst is het niet meer de bedoeling nog naar het parlement te gaan, behalve als ik verplicht ben inlichtingen te gaan geven. Ik heb geen zin om me tweemaal te laten vangen.”

Nog steeds op 2 mei betitelde De Tijd een uitspraak van Coene als volgt: “Dexia nu opdoeken zadelt ons met verlies van 125 miljard op.” Waar draait het allemaal om? Door een puur boekhoudkundige constructie bedraagt het kapitaal van de restbank Dexia – in werkelijkheid een bad bank zonder klanten – op papier nog 2 miljard in werkelijkheid zou het om minus 2.1 miljard gaan). In het meest optimistische geval zal de herstructurering van Dexia in het komende jaar gepaard gaan met nieuwe verliezen. Volgens Coene bedragen de activa van Dexia momenteel nog 250 miljard, maar zouden ze bij gedwongen verkoop voor een verlies van 125 miljard zorgen (en zouden ze in werkelijkheid maar 125 miljard meer waard zijn).

Om te verhinderen dat Dexia omvalt moeten België en Frankrijk nieuw kapitaal investeren in de bad bank. Hoeveel is volgens Coene nu nog koffiedik kijken. In werkelijkheid weten we dat de werkelijke schulden van Dexia schommelen tussen de 250 tot 350 miljard (in het slechtste geval 403 miljard). De meest gunstige verwachtingen zijn dat Dexia, dat vorig jaar 16.4 miljard verlies leed, dit jaar opnieuw 2 à 3 miljard verlies zal lijden wegens de aanhoudende wanprestaties van DCL (Dexia Crédit Local). Als dit verlies niet kan worden aangezuiverd verliest Dexia, dat in geen enkel opzicht nog langer voldoet aan de bankvereisten als opgesomd in het Basel III bankakkoord, zijn banklicentie kwijtspeelt.

Als dit gebeurt is een definitief failliet van Dexia onvermijdelijk en zal België er niet aan ontsnappen de 54.5 miljard staatswaarborg die Leterme en Reynders aan Dexia gaven, 5000 euro per burger, op tafel te leggen. Iets wat niet kan omdat dit geld er doodgewoon niet ligt. Daarom dus dat Coene het alarmlerende bericht stuurde voor een nieuwe geldinjectie in Dexia. Dromen dat Frankrijk daarvan een deel op tafel zal leggen is niet gepermitteerd, ongeacht of Hollande dan wel Sarkozy zondag de verkiezingen zal winnen.

Maar wat gebeurt er als België toch de 2 à 3 miljard op tafel zou leggen? Dan verwerft België de helft van het kapitaal (> 50 %) in de bad bank. Nu verplicht de wetgeving een aandeelhouder die meer dan 30 percent van het kapitaal in handen heeft een bod uit te brengen op de resterende aandelen. Vermits de beurskapitalisatie van Dexia ondertussen is verschrompeld – niemand van de andere aandeelhouders wil nog een cent in de bodemloze put van Dexia te grabbel gooien – zal Dexia worden verplicht door de staat (België) te worden geconsolideerd. In mensentaal betekent dit dat de schulden van Dexia (minimum 250 miljard, waarschijnlijk 350 miljard, zeker niet de 125 miljard van Coene) moeten worden meegeteld bij de staatsschuld. Dit zegt niet JPVR, dat staat te lezen in De Tijd van vrijdag 27 april onder de titel: “Het horrorscenario: hoe Dexia de Belgische overheidsschuld kan doen exploderen”.

Kortom er hangt iedere Belg allicht 35.000 euro belastingschuld boven het hoofd (dat is 140.000 euro per gezin met twee kinderen) als België weigert Dexia te laten failliet gaan. Dat is dan het mooie cadeau waarvoor Leterme en Reynders hebben gezorgd. Op 6 oktober maakte het tweetal de Belg nog wijs: “Redding Dexia kost niets” en “Bad bank is zo slecht nog niet” (zie De Tijd van 6 oktober 2011, p. 4). Ondertussen lijkt ook vast te staan dat Dexia, dat in december 2011 nog 20 miljard van de ECB kreeg, niet moet rekenen op een verdere tegemoetkoming van diezelfde ECB. Van een nieuwe schijf van vermoedelijk 30 miljard, als bericht eind februari van dit jaar, kan er blijkbaar geen sprake meer zijn.

Geen wonder dat Vanackere en zijn kliek zich de dood zwijgen om iets over de huiveringwekkende financiële van ons land openlijk mee te delen. Al wie doodgewoon de naakte feiten durft neerschrijven wordt gebombardeerd tot een machiavellist en een populist die electoraal garen wil spinnen uit het complete débâcle. Onvoorstelbaar. De belastingbetaler mag niets weten en mag zich straks ruïneren voor het ACW bolwerk dat Dexia altijd was.

Zwijgen en betalen blijft de leuze. Vraagje: wanneer kookt jullie bloed dan eindelijk eens????

Wie zich bij R.O.S.S.E.M. wil aansluiten kan terecht op: https://www.facebook.com/jeanpierre.vanrossem of https://www.facebook.com/benny.willems1 We hebben nu ook een fanpage https://www.facebook.com/Rossem2014

Stilaan gaan de ogen open. Beginnen de eerste mensen de ware diepgang van de tragedie te beseffen: Dexia. Deze week heeft het bureau van bedrijfsrevisoren, dat het oude Dexia in april 2008 heeft aangesteld, Deloitte dus, even een tip van de sluier opgelicht. Deloitte heeft inderdaad meegedeeld dat de holding Dexia in 2011 niet 11.6 miljard verloor, maar wel 16.4 miljard euro.

In financiële kringen werd dit al eerder vermoed, maar niemand durfde het toe te geven, want een extra verlies van bijna 5 miljard levert het onomstotelijk bewijs dat het eigen vermogen van de holding niet 7.6 miljard is zoals CEO Mariani op 23 februari nog liet geloven, ook niet 2.8 miljard is zoals experts dezelfde dag berekenden, maar 4.8 miljard minder, dus minus 2.0 miljard euro zoals ik al maanden geleden schreef on mijn notitie Dexia, de atoombom onder de Belgische welvaartstaat. Dat kon men afleiden uit een artikel, uitgesmeerd over twee bladzijden in De Standaard van 12 april (pp. 26-27).

In de Wetstraat schijnt niemand te beseffen wat dit in feite betekent, dus heeft het bureau van Deloitte (een auditbureau met Frank Verhaegen en Bernard de Meulemeester als revisoren) het effen netjes voorgerekend. Het passief van de Dexia holding – hou u even vast voor u wegduizelt, mijnheer, mevrouw – beloopt 403.1 miljard euro voor een eigen vermogen van … minus 2.0 miljard euro!

In een normaal land – ik bedoel in een rechtstaat – impliceert dit dat de Dexia holding niet virtueel failliet is, maar ook daadwerkelijk failliet. De wet schrijft immers voor dat als de verliezen minstens de helft van het kapitaal bedragen een vennootschap failliet moet worden verklaard. Bij een verlies van 16.4 miljard euro voor een kapitaal dat nog minder dan een stuiver waard is, zou de Dexia holding dus al lang failliet zijn verklaard. Enfin toch in iedere rechtstaat met minstens nog een morzel fatsoen.

Raar toch hoe men in België redeneert over het “toepassen van de wet”. Voor 23 hongerstakers mocht men niet de minste uitzondering op de wet maken, ook al bestond er kans dat een paar van hen de hongerdood zouden sterven. Zelfs de ethicus Etienne Vermeersch werd er bijgehaald om plechtig op de buis te verklaren dat medelijden met de hongerstakers uit den boze was, dat ze chantage pleegden, en dat de wet zonder pardon moest worden toegepast. Maggie de Block zag in dit soort redeneringen een bewijs dat de hongerstakers geen bezoek van haar waard waren: in de rechtstaat België wordt er niet gesold met de wet!

Inderdaad: raar toch. Als het om weerloze mensen gaat dan gaat er niets boven de wet, ook al creperen ze erbij. Als het om een CD&V en ACW bastion als Dexia gaat dan wordt dezelfde wet plots een elastiek waar je eindeloos kunt aan rekken. Inderdaad, meer dan raar toch, dat in een land waar het bulkt van de rechters er niet één enkele is, die de wet toepast en Dexia zonder verder dralen failliet verklaart. Zoiets zou in de eerste de beste bananenrepubliek gebeuren, evenwel niet in het koninkrijk der improvisatie dat toevallig België heet.

Het is zonneklaar waarom geen enkele rechter zijn werk doet, waarom de rotte appel die Dexia is, niet failliet wordt verklaard conform met de wet. Als Dexia morgen in faling gaat moet de Belgische staat overmorgen al zonder verwijl 54.5 miljard euro op tafel leggen (5000 euro per Belg, kinderen en zuigelingen inbegrepen, zeg maar 20.000 euro per gezin). Die 54.5 miljard correspondeert met de staatsgaranties die het duo Leterme-Reynders in een vlaag van totale zinsverbijstering aan Dexia verstrekte. (Daarvan is inmiddels al 41 miljard verkwanseld!)

Van een Minister van Financiën met ook maar een morzel verstand in zijn kop zou men actie hebben verwacht. Zoniet van ene Steven Vanackere die denkt dat hij de bal eeuwig voor zich kan uitrollen. Al vergeten dat Dexia eind december 20 miljard euro binnenrijfde tijdens de eerste uitdeelronde van de ECB en allicht nog eens 30 miljard (cijfer officieel nog steeds niet bevestigd) rijdens de tweede uitdeelronde van goedkope kredieten. Wat een Minister van Financiën met zelfs maar embryonale kennis van financiën zou hebben gedaan is zowel de eerste als de tweede keer onmiddellijk beslag leggen op de presentjes die Dexia kreeg.

Was dit gebeurd dan hadden we al 50 miljard van de 54.5 en konden we ons eindelijk voorgoed ontdoen van de rotte CD&V/ACW appel mits het lenen van de ontbrekende 4.5 miljard. Zo zou dat zijn gegaan in ieder normaal land waar men niet de gewoonte heeft Financiën toe te vertrouwen aan een opeenvolgende reeks juristen (denk aan Reynders, denk aan Vanackere).

Neen, hier gaat de lof der dwaasheid zover, dat het CD&V/ACW bastion Dexia veel liever kunstmatig in leven houden. Er was met Dexia immers overeen gekomen dat de holding jaarlijks een half procent zou betalen voor de verworven staatsgaranties, en dit dertig jaar lang. [Mariani heeft ondertussen wel laten weten dat Dexia niet 0.5 % per jaar KAN betalen voor het gebruik van de staatsgaranties, amper … 0.05 %] Per jaar komt die 0.5 % neer op 300 miljoen – 300 miljoen die de federale staat absoluut nodig heeft om het begrotingstekort onder de fameuze 3 % van de Maastrichtnorm te houden.

Die ziekelijke inhaligheid van de Belgische staat (die absoluut die 300 miljoen wil, niet de luttele 30 miljoen die Mariani desnoods wel wil betalen) dreigt de burger de komende jaren geen 5000 euro per persoon te kosten, maar wel – u leest het goed, mevrouw, u leest het goed, mijnheer – 40.000 euro per persoon, jawel 160.000 euro per gezin. Begint u alvast maar uw woning te verkopen. Want zo is het: om 300 miljoen per jaar te kunnen verdienen neemt onze fiere Belgische overheid inderdaad een risico van 403 miljard euro.

U volgt even niet? Ik leg het u uit, mijnheer, u uit mevrouw. En denk nu maar niet: “Ha die klootzak van een Van Rossem, het enige wat hij kan is brave godsvruchtige burgers de daver op het lijf jagen!” Leest u dan toch nog even De Standaard van gisteren: ook daar staat zwart op wit op papier wat het revisorenkantoor ontdekte.

Er staat: “De regering zit dus vast: ze wil een hogere vergoeding, maar dat betekent dat Dexia NV van vers kapitaal moet worden voorzien. Als de overheden Dexia NV moeten helpen herkapitaliseren tegen de huidige extreem lage beurskoersen, worden ze de hoofdaandeelhouder, waardoor de balans van de Dexia Groep (403 miljard schuld per eind december) bij de staatsschuld geteld zou moeten worden. Dat zou ongeveer neerkomen op een verdubbeling van de staatsschuld. Het is dus kiezen tussen de cholera en de pest.” (artikel van Pascal Dendooven, angstvallig verzwegen op alle Belgische zenders: iets wat de brave Belgische burger beter niet weet.)

Ja mevrouw, ja mijnheer, leest u het er maar een tweede en een derde keer op na. Om zeker te zijn van hun 300 miljoen Dexia-inkomen per jaar zijn onze schrandere heren Di Rupo en Vanackere bereid een risico te lopen van 403 miljard, is meer dan ons complete bruto binnenlands product!

Het nog even schep stellen: de regering heeft de keuze tussen Dexia onmiddellijk failliet te laten gaan mits het neertellen van 54.5 miljard, of alles zijn beloop te laten gaan en uiteindelijk 403 miljard te moeten afdokken. Deze tragedie had dus kunnen worden vermeden indien Vanackere onmiddellijk beslag had laten leggen op de 20 miljard en 30 miljard die Dexia van Europa kreeg.

Dat het niet is gebeurd? Tja zeg, eventjes vergeten. Heeft mijnheer Vanackere al niet genoeg aan het hoofd? En zijn ze misschien niet goed bezig? Kijk maar, partijgenoot Hendrik Bogaert werkt zich uit de naad om de concurrentiekracht van onze economie te verbeteren: als het van Hendrikje de Clown afhangt - het hangt niet! - moet de werknemer vijf jaar lang 1 % van zijn koopkracht inboeten. Mocht dat niet volstaan - neen het volstaat niet (lees mijn notitie over de inhaligheid van de overheid) dan wil Hendrikje er graag nog eens vijf jaar bijdoen, dus de werknemers 10 % verarmen in tien jaar tijd.

En onze banken, zijn die niet goed bezig misschien? Die dutsen moeten de interest op de spaarboekjes toch laten zakken tot 0.75 % plus 0.25 % getrouwheidspremie. Ze kunnen toch niet anders, zeker? Kortom: dezelfde banken die eerst overeind moesten worden gehouden met de tientallen miljarden van de belastingbetaler hebben nu het lef dezelde belastingbetaler nog eens te bestelen door een interest op spaarboekjes uit te keren die liefst drie keer lager is dan de inflatie.

En terwijl het CVP bolwerk bezig is de altijd ja-knikkende Belg verder te verarmen wil de dapperste telg van het tsjevengeslacht, Hendrik Bogaertje de loontrekkenden boven dit alles nog eens 5 of 10 % extra verarmen. Alles lijkt erop dat onze overheden het noorden compleet kwijt zijn. Maar de Dexia factuur wordt onomkoombaar gepresenteerd. Terwijl het perfect vermijdbaar was geweest.

Om er ziek van te worden. Kotsmisselijk. Kijk! Ik kots.

Wie zich bij R.O.S.S.E.M. wil aansluiten kan terecht op: https://www.facebook.com/jeanpierre.vanrossem of https://www.facebook.com/benny.willems1 We hebben nu ook een fanpage https://www.facebook.com/Rossem2014

Onderstaand artikel is bedoeld voor mensen die een inzicht willen verwerven waarom het met de economie van vrijwel alle westerse landen zo hopeloos verkeerd gaat. In 2014 wil ik terugkeren naar de politiek met op de kieslijsten hoofdzakelijk mensen die een inspanning deden om het “waarom” van de financiële en structurele crisis te verstaan. Ik probeer dit waarom zo eenvoudig mogelijk uit te leggen maar besef volmondig dat dit een ernstige inspanning van de lezer vergt. Macro-economie is nu eenmaal één van de meest ingewikkelde wetenschappen die er bestaan met een moeilijkheidsgraad die best vergeleken mag worden met die van de kwantummechanica in de kernfysica. Bovendien wordt macro-economie bijzonder slecht gedoceerd aan de meeste universiteiten en is de kring van mensen die vlot overweg kunnen met macro-economie bijzonder klein, zeker in ons land waar behalve op het Planbureau nauwelijks mensen te vinden zijn die het vak beheersen.

Weinig mensen realiseren zich hoe diepgaand de financiële crisis binnen de kapitalistische wereld is. Reeds op het einde van de 20e eeuw werd het duidelijk dat de banksector versukkelde in wat men later een dotcom economie is gaan noemen. Bankproducten als opties en futures laten toe enorme winsten te vergaren als een koers van een beursproduct (b.v. een aandeel) ook maar met een fractie van een procent stijgt of daalt. Zulke hefboom­effecten (leverages) van soms twintig of dertig, en in extreme gevallen van zelfs honderd, hebben de winsthonger van bankiers systematisch aangescherpt. Bij een leverage effect van twintig kan een wijziging in de koers van een bankproduct met een fractie van een procent er inderdaad toe leiden dat de inleg aan het einde van de rit twintig, dertig, honderd keer hoger is (bij juist gokken) of lager is (bij verkeerd gokken).

Aanvankelijk profiteerden alleen de investeringsbanken van die hefboomeffecten, maar na de afschaffing van de Glass-Steagall Act konden plots ook doodgewone commerciële banken en/of spaarbanken hun graantje mee­pikken. Ondanks de fameuze Basel Akkoorden, die de bedoeling hadden de bankrisico’s te beperken, lieten overheden begaan. Aangedreven door de globalisering, inzonder de mondialisering van de economie, werden banken, vooral de commerciële banken – die heel wat terrein hadden goed te maken op de investeringsbanken – steeds internationaler, steeds groter. Kleinere banken werden opgekocht of smolten samen met andere in voortdurend grotere gehelen.

Zo belandde men in een situatie waarbij de activa van alleen nog maar de vijftig grootste banken ter wereld 67.000 miljard dollar gingen bedragen – dat schrijf je dus als $ 67.000.000.000.000 US – wat meer is dan het BNP van de gehele wereld (geraamd op 63.123 miljard dollar). In een paar decennia tijd werden groepen van banken, of zelfs banken in hun eentje, machtiger dan staten. Hierbij liep de controle door staten op banken heel snel uit de hand. Sommige banken zijn inderdaad zo machtig dat ze op zichzelf een actief hebben dat groter is dan het BNP van hun land.

Een goed voorbeeld is het Franse BNP Parisbas met een actief van 2.120 miljard euro (op 30 juni 2011), terwijl het Franse BNP hetzelfde jaar 1.946 miljard euro bedroeg. De grootste bank ter wereld – indien men banken rangschikt volgens hun activa – is de Deutsche Bank met een actief van 2.128 miljard euro (op 31 december 2011), net iets minder dan het Duitse BNP dat met zijn 2.495 miljard het vierde grootste BNP ter wereld is (enkel voorafgegaan door de Verenigde Staten, China en Japan). De Chinese banken zijn trouwens in volle opmars. De Industrial & Commercial Bank of China dook in december 2011 als achtste grootste bank ter wereld de top-tien binnen. Ook staan er inmiddels al vier Chinese banken in de top-twintig.

GOLDMAN SACHS RULES THE WORLD

Maar men hoeft niet per se een kolossaal grote bank te zijn om loodzwaar te wegen op de complete financiële markten. Een schoolvoorbeeld is het Amerikaanse Goldman Sachs, tot 2008 nog niet eens een bank, ogenschijnlijk een doodgewone financiële instelling die deals afsluit voor multinationals en voor steenrijke particulieren. Opgericht in 1869 door de Joodse bankier Marcus Goldman en zijn schoonzoon Samuel Sachs, groeide het bedrijfje in anderhalve eeuw tijd uit tot één van de meest gewiekste spelers op de financiële markten.

Met zijn hoofdzetel gevestigd aan de West Street, nummer 200, in New York, stelt het bedrijf momenteel 33.300 personen te werk, onder wie 10,000 vrouwen. Het realiseerde in 2011 een balanstotaal van 923 miljard dollar, net niet genoeg om tot de top-dertig van de grootste banken te behoren. Nog in 2011 realiseerde het voor 28.8 miljard dollar netto inkomsten en boekte het een nettowinst van 4.4 miljard dollar. Die winst had in feite 12 miljard dollar hoger kunnen zijn geweest, ware het niet dat Goldman Sachs vorig jaar 12 miljard dollar aan bonussen uitkeerde voor zijn portefeuille beheerders. CEO van Goldman Sachs is Lloyd Blankfein die een paar jaar geleden fijntjes stelde dat hij niets anders doet dan het werk van God te voltrekken. Goldman Sachs trekt al decennia lang de beste financiële economisten ter wereld aan. Bij Pauw en Witteman had oud-bankier Peter Verhaar het donderdagavond nog over de beste brains in de hele wereld.

[Persoonlijk intermezzo – Nadat ik in 1967 met mijn thesis over de omloopsnelheid van het geld de Prijs van de Internationale Jaarbeurs had gewonnen ben ik in de States als vrij student econometrie gaan volgen bij Lawrence Klein, later winnaar van de Nobelprijs economie. Niet gehinderd door een gebrek aan bescheidenheid herinner ik er graag aan dat ik begin van de jaren zeventig werd uitgenodigd om financieel analist te worden bij … Goldman Sachs. Gelukkig voor mij was ik toen al helemaal verslaafd aan het spuiten van heroïne, zoniet zou ik allicht nog een groter varken zijn geworden dan het varken dat ik was midden de jaren tachtig: de tijd dat ik me bezig hield met beleggingen voor sommige superrijken overal in Europa.]

Meer dan honderddertig jaar lang was Goldman Sachs zo wat de meest gerespecteerde en meest vertrouwenswaardige financiële instelling in de wereld. Al zeer vroeg waren de GS analisten er zich van bewust dat de zeepbel van de Amerikaanse huizenmarkt op springen stond, temeer dat de monetaire politiek van de Fed ten tijde van Alan Greenspan ertoe leidde dat de bankinteresten schandalig laag waren: geld was nooit eerder zo goedkoop geweest. Het systeem van de fameuze ninja credits – no income, no job, no assets – liet mensen die geen nagel hadden om aan hun gat te krabben toe om kasten van villa’s te kopen. Amerikaanse banken rekenden er op uiterst naïeve manier op dat de prijzen op de huizenmarkt onbeperkt zouden blijven stijgen.

Maar toen de real estate bubble uit elkaar sprong stuikten die prijzen compleet in elkaar en dreigden Amerikaanse banken één na één om te vallen. Dus vonden de slimme jongens van Goldman Sachs er iets op: ze lanceerden kredietderivaten als innovatie op de financiële markten. Tienduizenden leningen werden samengebundeld en vooral in Europa verkocht als zogenaamde collateral debt obligations (CDOs, de latere rommelkredieten). Om Europese bankiers ervan te overtuigen dat de leverage effecten van dit soort afgeleide financiële producten enorm was toverden de slimme GS jongens nog een bijkomend wit konijn uit hun hoed: de credit default swaps, zogezegde inruilbare verzekeringen van de bankrisico’s.

Gedreven door hebzucht en een typische graaicultuur kochten banken – niet enkel Europese, ook Amerikaanse – blindelings voor miljarden rommelkredieten die enkel in schijn verzekerd waren via het systeem van de credit default swaps. Aangetrokken door de torenhoge hefboomeffecten kocht dit soort bankiers blindelings een reeks afgeleide (gestructureerde) bankproducten waarvan ze nauwelijks of geheel niet wisten hoe gevaarlijk die waren. Van de Belgische banken was Dexia ongetwijfeld de grootste: het kocht voor niet minder dan 111 miljard rommelkredieten op. Dit was op dat moment (2007) bijna zeven keer meer dan het kapitaal van de bank. Volgens persberichten zat Fortis ondertussen op een berg van 40 miljard euro rommelkredieten, maar dat werd later bijgesteld tot 16 miljard. KBC kocht voor 15.7 miljard euro rommelkredieten.

Naarmate duidelijk werd dat Goldman Sachs enkel uit was op eigen geldgewin ten koste van goedgelovige medespelers ging het met het vertrouwen wel achteruit, wat bijvoorbeeld niet belette dat het bedrijf de huisbankier bleef van meerdere staten, o.m. van Nederland. Al veel eerder bedroog Goldman Sachs de Europese Unie toen het Griekenland hielp via een systeem van credit default swaps zijn nationale boekhouding te vervalsen zodat het met bedrieglijke cijfers toch lid kon worden van de eurozone. Het feit dat Loukas Papadimos, nu premier van Griekenland en destijds ex-vicepresident van de Europese Centrale Bank, behoort tot de alumni van Goldman Sachs is daar allicht niet vreemd aan. Aan deze operatie van het verbergen van Griekse schulden hebben de GS boys wel 5.1 miljard dollar winst overgehouden.

Onlangs is uit een open brief van Greg Smith, een directeur van VS-derivaten voor Europa en Azië – brief gericht aan de New York Times, gebleken hoe schaamteloos Goldman Sachs omspringt met diegenen voor wie het deals afsluit of aan wie het adviezen verstrekt. Alles draait erom zo hoog mogelijke bonussen binnen te rijven. Uiteraard reageerde de verzamelde pers die het establishment hoog in het vaandel draagt dat de bekentenissen van Greg Smith een vorm van natrappen was toen hij het bedrijf uit eigen wil verliet. Die mening werd ook gedeeld door de Nederlandse ex-bankier Peter Verhaar die bij Pauw & Witteman het belang van de klokkenluider meteen trachtte te relativeren. Jawel, hij was één van de directeurs bij GS, maar de heren dienden zich te realiseren dat Goldman Sachs er niet minder dan elfduizend directeuren op nahoudt, en dat klokkenluider Greg Smith maar één van die elfduizend was. En natuurlijk was het allemaal wel waar wat Smith schreef, maar dat was weinig meer dan een proeve van ethiek, iets wat niet bepaald het lievelingsspeeltje is van de white colars op de financiële markten.

 DE ESSENTIE VAN DE WERELDWIJDE FINANCIËLE CRISIS

Reeds tijdens de vroege jaren negentig toonde de financiële crisis in Japan duidelijk aan dat de financiële markten de achillespees van de kapitalistische economie zijn. Achttien jaar heeft het geduurd alvorens Japan uit de financiële crisis geraakte en het werd nooit nog de fast economic growing country die het vóór zijn financiële crisis was. Op de wereldmarkt werd zijn plaats ingenomen door zulke nieuwe fast growers als China, Indië en Brazilië. De diepere wortels van de wereldwijde financiële crisis die sinds 2007-2008 zeer duidelijk werd hebben vooral te maken met een duidelijk foute monetaire politiek van zowel de Fed in Amerika als de ECB in Europa. Het betreft hier een politiek die probeerde de inflatie zo laag mogelijk te houden door de geldhoeveelheid (M1) te beperken.

Hierbij werden twee ernstige fouten gemaakt. De eerste fout was dat men de fameuze Fisher-vergelijking verkeerd inschatte. Volgens die vergelijking is het product van de geldhoeveelheid maal de omloopsnelheid van het geld gelijk aan het product van het algemeen prijspeil maal het volume van de nationale output. Dit werd door de centrale banken al te makkelijk geassocieerd met de foute conclusie dat een vermeerdering van het uitgegeven chartaal geld (papiergeld en munten) met een bepaald percentage moet leiden tot een toename van het algemeen prijspeil (dat is de inflatie) met eenzelfde percentage.

Daarbij vergeet men dat als de chartale geldhoeveelheid stijgt de gemiddelde rusttijd van het geld stijgt. En omdat de gemiddelde rusttijd van het geld de omloopsnelheid van het geld is, daalt die omloopsnelheid dus bij een hogere uitgifte van chartaal geld. (Bemerk dat de hoeveelheid chartaal geld in omloop slechts een onderdeel is van het basisgeld M1. De ECB b.v. past sinds dag en dauw de stelregel toe dat als men jaarlijks 4 % meer euro’s in omloop brengt de inflatie kan worden beperkt tot 2 %).

De tweede fout is dat de centrale banken zich veel te lang hebben vastgeklampt aan de valse overtuiging dat het dankzij hun restrictieve monetaire politiek was dat de inflatie zo laag bleef. Dit soort redenering zit compleet fout. Dat de inflatie in de westerse wereld laag bleef had veel minder te maken met de beperking van de nieuwe uitgifte van dollars of euro’s dan wel met het feit dat diezelfde westerse wereld in voortdurend stijgend tempo meer waren invoert uit de nieuwe groeilanden die China, Indië en Brazilië zijn, meer algemeen uit de lage loonlanden. In België b.v. steeg de invoer uit China van 1999 naar 2011 van 7.67 % van al onze importen tot 16.96 %. De invoer uit Azië bedraagt nu al 54 % van onze totale invoer tegen 43 % in 1999. Precies omdat het om producten gaat die goedkoper zijn dan dezelfde die de westerse wereld kan maken, drukt dit het algemeen prijspeil, dus ook de inflatie.

De lage inflatie tijdens het eerste decennium van de 21e eeuw was dus slechts gedeeltelijk te wijten aan een al te restrictieve monetaire politiek van de centrale banken, maar allicht voor een groter deel aan de sterk toegenomen invoer uit de lage loonlanden. Die lage inflatie zorgde op zijn beurt voor abnormaal lage interesten, uitgerekend op het moment dat financiële instellingen, stijl Deutsche Bank of Goldman Sachs, een compleet gamma aan nieuwe financiële producten op de markt brachten – financiële producten met leverage effecten die gemiddeld tussen de 20 à 30 bedroegen. Dit betekent dat een wijziging in de koers van de aangeboden afgeleide producten met 0.1 % bij gunstige afloop voor een opbrengst zorgden die 20 of 30 keer hoger was. Opeens was het geld spotgoedkoop wat de vlucht naar kortlopend krediet in de hand werkt. Gedreven door de graaicultuur met zijn torenhoge bonussen kunnen veel bankiers niet weerstaan een gokje te wagen, b.v. door te beleggen in zogenaamde SIVs (= structured investment vehicles, vaak aangeboden door hedge funds, meestal gevestigd in duistere financiële paradijzen. Torenhoge hefboomeffecten bij transacties waarbij de afhandeling van erg korte duur is werken deze vorm van deficit spending in de hand.

De financiële markten gaan daarbij meer en meer op goktenten lijken en nog voor het uitbreken van de financiële crisis is de benaming casinokapitalisme weldegelijk op zijn plaats. Dat het werkelijk om gokken gaat werd geïllustreerd door de Luikse beleggingsadviseur Raymond Expeels. Die ontwierp destijds een horloge dat gebruikt wordt door casinospelers bij het inzetten op de chances simples (rood/zwart, paar/onpaar). Zonder de geringste kennis van financiële economie gebruikte Expeels, een erg rare snuiter, hetzelfde systeem om voor zeer gefortuneerde klanten te gokken op futures. Hier gaat het werkelijk om een soort spel van de duivel waarbij, als men juist gokt, het volstaat dat een koers ook maar een paar ticks omhoog of omlaag gaat (geheel in de lijn van de dotcom economie) men het duizendvoudige van zijn inleg kan winnen (of verliezen). Bij het gokken op futures wordt er zelden over night gegaan. De meeste inzetten worden gedaan een kwartier na de opening van een beurs, en de ingenomen positie wordt nog dezelfde beursdag afgesloten, soms al tien minuten later.

Pure gokkers op de beurs werd de raad gegeven hun risico in te dekken met credit default swaps, waarvan achteraf snel bleek dat de kredietverzekering vaak volledig illusoir was. Wat eertijds hedging werd genoemd, en een verantwoorde manier van risico dekking was, ontaardt – zeker na het uiteenspatten van de SIV bubble in 2007 – in wilde speculatie of doodgewoon in Ponzi financiering (waarbij men een put vult door steeds meer te lenen op de korte termijn markt). Een schoolvoorbeeld van Ponzi financiering was het optreden van de inmiddels zwaar veroordeelde Bernard Madoff die zijn zeer rijke klanten zeer hoge winsten beloofde, en die enkel kon uitbetalen door nog hogere leningen af te sluiten, tot het gehele systeem ineenstortte.

Ondertussen zorgde het casinokapitalisme er wel voor dat investeren in kapitaalgoederen (zgn. autonome investeringen) veel minder renderend leek dan het beleggen in allerlei nieuwe afgeleide bankproducten. Daarbij werd de marginale efficiëntie van de investeringen voortdurend onderschat en de te verwachten opbrengst van beleggen in hefboom fondsen voortdurend overschat. Het gevolg daarvan was dat de motor van de economie – de investeringsmultiplicator – ernstig begon te sputteren. De multiplicator geeft aan met hoeveel het nationaal inkomen zal stijgen ten gevolge van een stijging van de autonome investeringen (investeringen waartoe zelfstandig wordt besloten, die niet het gevolg zijn van b.v. een conjuncturele bloei).

De combinatie van goedkoop geld (abnormaal lage korte termijn interesten) en de introductie van nieuwe bankproducten met torenhoge hefboomeffecten zette dus een serieuze domper op de economische groei omdat de investeringen plots achterop gingen hinken. Dit leidde tot een stijging van de werkloosheid, tot een afremming van de private consumptie en tot een serieuze vertraging van de economische groei. Op die manier effende het casinokapitalisme het pad voor een recessie die er ook zou zijn gekomen zonder financiële crisis.

Die financiële werd vooral in de hand gewerkt door de onervarenheid van commerciële en/of spaarbanken met risicovolle belegging, voorheen een specialiteit van vrijwel uitsluitend investeringsbanken. Zo valt het op dat de commerciële banken opvallend meer instapten in de gestructureerde kredieten met hoge hefboomeffecten dan de investeringsbanken. Die laatste wisten al zeer vroeg dat de nieuwe afgeleide bankproducten enorme risico’s inhielden en dat de garanties via credit default swaps weinig betrouwbaar waren.

Zonder opheffing van de scheiding tussen investeringsbanken en commerciële banken zou de schade nog beperkt kunnen zijn geweest, omdat de meeste investeringsbanken, in tegenstelling tot de commerciële banken, de nieuwe afgeleide bankproducten wantrouwden – iets wat de commerciële banken veel minder deden omdat er daar in blind vertrouwen allerlei nieuwe producten werden aangekocht zonder dat dit soort bankiers goed besefte wat ze uiteindelijk kochten.

In 2008 gebeurde dan wat de onvolprezen Amerikaanse conjunctuureconoom Hyman Minsky van de Washington University in St-Louis al in 1977 had voorspeld: een economie waar private banken voortdurend meer schulden maken wordt gaandeweg brozer tot zijn financiële markten kapseizen bij de explosie van eerder gecreëerde zeepbellen. Het casinokapitalisme is inderdaad zo’n zeepbelleneconomie waar het gokken onmogelijk onbeperkt kan blijven doorgaan. De ondermaatse autonome investeringen, resulterend in een zo goed als dode multiplicator, plaveide de weg naar een ineenstorting van de Amerikaanse huizenmarkt en leidde tot kolossale verliezen van alle banken die plots zaten opgezadeld met rommelkredieten.

In de lente van 2008 leidde dit tot het omvallen van Bear Stearns (USA), Norhern Rock (GB) en Landesbank Sachsen (D). Nog binnen het jaar kantelden ook Lehman Brothers (USA-, Fanny May and Freddie Mac, USA), AIG (American International Group), Washington Mutual (USA), Wachovia (USA), Fortis (B), de IJslandse banken (o.m. Kaupting), Bradford & Bingley (GB), Hypo Real Estate (D) en Dexia (B). Sommigen van hen konden alleen van een faling worden gered door een massaal beroep te doen op overheidssteun.

In Hypo Real Estate, ooit een kroonjuweel van de Duitse hypotheekbanken, moest Angela Merkel niet minder dan 102 miljard pompen om het van faling te redden. Beurskoersen van bankaandelen stortten in elkaar en miljarden dollar gingen daarbij eensklaps verloren. Jan Hatzius en Andrew Tilton van Goldman Sachs raamden in 2009 de kapitaalverliezen van private ondernemingen op 2.1 triljoen dollar. Nouriel Roubini had het zelfs over 3 triljoen dollar. Zulke exogene schokken kon het casinokapitalisme niet aan en het economisch evenwicht werd er compleet door verstoord: in termen van de Zweedse conjunctuureconoom Axel Leijonhufvud spreekt men dan van een economie die zich out of the corridor bevindt. De mogelijkheid dat dit ooit kon gebeuren voorzag Leijonhufvud al in … 1973 (in een artikel in de Swedish Economic Journal, in 1981 herdrukt in de Oxford University Press).

Opgezadeld met een resem insolvente banken, die met massale hoeveelheden overheidsgeld moesten worden rechtgehouden, bleef er van de fameuze liberale hypothese van de efficiëntie van de financiële markten geen spaander meer heel. Van de onzichtbare (blauwe) hand die alles altijd weer rechttrok – en die overheidssteun altijd met klem afwees, – een product van de Oostenrijkse School, bleef geen spaander meer heel. De verkleutering van onze universiteiten en de politieke benoemingen van klunzen tot hoogleraren heeft ervoor gezorgd dat studenten tot op vandaag worden opgezadeld met het paradigma van de efficient financial market hypothesis. In 2009 presteerde de Gentse laagleraar financiële economie Olivier De Jonghe het van twee studenten te eisen hun proefschrift te herschrijven omdat ze het gewaagd hadden de paradigma van de efficiënte financiële markt in twijfel te trekken. (Als ik goed ben ingelicht heeft UGent hem inmiddels wel bij het oud vuil gezet.)

Dat de efficiëntie van de financiële markten, ondanks alle staatsinterventies om banken van de ondergang te redden, compleet is teloor gegaan bewijst de credit crunch die het gevolg was van de financiële crisis. De interbancaire markt is sindsdien compleet bevroren. Banken vertrouwen elkaar niet langer en weigeren elkaar verdere kredieten. Op die manier is de kapitalistische economie verlamd geraakt. Ondertussen hebben de grote spelers op de financiële markt – allen klanten van de Amerikaanse ratingbureaus Standard & Poor’s, Moody’s en Fitch – het zo bont gemaakt, de kredietbeoordelaars zo machtig en oncontroleer­baar gemaakt, dat een verlaging van de rating van bepaalde landen de grote spelers toelaat zonder risico’s te speculeren tegen bepaalde landen.

Het is geen geheim meer dat de financiële markten na Griekenland nu Portugal in het vizier hebben om ook daar de economie om zeep te helpen. Kredietbeoordelaars – die door geen enkele overheid worden gecontroleerd – gedragen zich als cowboys die desnoods hele landen virtueel failliet kunnen helpen als dit maar bijdraagt tot grotere winsten van hun grote klanten. Dat hierbij soms de grofste fouten werden gemaakt bewijst de gunstige rating die de kredietbeoordelaars Lehman Brothers nog gaven tot de dag van … het faillissement!

 HOE GERAKEN WE OOIT TERUG IN DE VEILIGE CORRIDOR?

Voor 1900 waren de meeste economische crises landbouwcrises gekenmerkt door pijnlijke voedseltekorten. Na 1900 noteerde men in de kapitalistische industriële samenlevingen drie langdurige economische crises. De eerste was de Great Depression die duurde van 1929 tot 1945. De tweede was de petroleumcrisis die aansleepte van eind 1978 tot 1986 à 1989. De derde – die een gevolg was van te hoge hefboomeffecten, van een terugval van de autonome investeringen en van bevroren interbancaire markten – kwam in 2007 op gang en duurt tot op vandaag. In de drie gevallen lijkt de westerse economie het noorden geheel kwijt geraakt te zijn en heeft een terugkeer naar de situatie van economisch evenwicht abnormaal lang geduurd.

Men spreekt van maatschappe­lijk evenwicht als de geaggregeerde vraag van een economie bij plusminus volkomen werkgelegenheid gelijk is aan het geaggregeerde aanbod. Dit aanbod is gelijk aan de nationale output (tegen basisprijzen), dus de turnover (in België 731.6 miljard euro groot in 2010). Het betreft alles wat een land produceert. De geaggregeerde vraag is de som van alle consumptie (door particulieren, overheid en bedrijven bij bedrijven), van de investeringen (door bedrijven, overheid en particulieren: woningbouw) en de netto-bestedingen van het buitenland.

In normale omstandigheden, zonder onvoorziene brutale schokken, is de vraag ongeveer net zo groot als het aanbod. Dan werken de markten in feite zelfregulerend, geheel zoals economen van de liberale soort dit beschrijven. Maar bij serieuze exogene schokken – b.v. het verlies van minstens 2.1 triljoen dollar aan activa sinds 2007 – slagen de markten er plots niet meer in het verstoorde evenwicht te herstellen. Vanaf dit moment zegt men dat de economie out of the corridor is gesukkeld (een term die Axel Leijonhufvud al in 1973 lanceerde). Men kan de situatie vergelijken met iemand die bij matige windkracht een vlieger oplaat op het strand. In normale omstandigheden zal de vlieger binnen een denkbeeldige koker in de lucht rondcirkelen.

Maar als er plots een harde wind opsteekt zal de vlieger oncontroleerbaar worden, buiten de koker terechtkomen en uiteindelijk of op de grond stuiken of worden losgelaten. Dit is wat tussen 2007 en 2008 gebeurde: toen ging het niet om een harde onverwachte windstoot maar om een voorspelbare orkaan die uiteindelijk voor meer dan twee triljoen dollar aan balanstotalen liet verdampen. Wat daarna volgde was inderdaad een “systemic crisis”, gekenmerkt door (1) onstandvastige hefboomeffecten, (2) connectiviteit waarbij financiële problemen in een bepaald land door de globalisering snel de hele wereldeconomie treffen, en (3) een onstandvastig algemeen prijspeil.

Wat kunnen we hieruit leren? Zolang een economie zich binnen de corridor bevindt blijven de markten zelfregulerend en keert die economie terug tot een toestand van maatschappelijk evenwicht. Is dit niet het geval dan is er van zelfregulerende effecten geen sprake maar verwijdert een economie zich steeds verder van de evenwichtssituatie. Dit is dus de toestand waarin de hele westerse economie zich momenteel bevindt. Wat we moeten doen om de westerse economie terug binnen de corridor te krijgen kan momenteel niemand zeggen.

Men kan het fenomeen wel analyseren. Dit doet men met behulp van de critical path analyse, een behoorlijk ingewikkeld onderdeel van de macro-economie. Maar die techniek leert ons niet wat er concreet moet gebeuren om de wereldeconomie weer op het juiste spoor te zetten. Het enige wat men eruit kan afleiden is (1) dat de financiële crisis de westerse economie oneindig veel kwetsbaarder heeft gemaakt dan economen ooit vermoedden (bevestiging van de theorie van Minsky); (2) dat de oplossing zal moeten komen van een aantal denkpistes van het type “out of the box”; en (3) dat allicht geen enkel land in zijn eentje de financiële crisis zal kunnen oplossen.

Besluit - Om de pijn te verzachten kan men in België (1) alvast de teloorgegane concurrentiekracht van de economie herstellen, (2) zijn de recepten van de Oostenrijkse School die het IMF ons aanbiedt de beste vorm om de brand met petroleum te blussen (dus een keihard “Neen!” tegen loskoppeling van de netto lonen van de index en tegen een verhoging van de BTW om daarmee de loonlast te verlagen); (3) een radicale out of the box oplossing om onze economie op zijn minst op de rails te houden midden tijden van stormachtige financiële crisis. Hoe we de concurrentiekracht kunnen versterken heb ik in een eerder artikel uitgelegd. Wat er hapert aan de recepten van de Oostenrijkse School blijkt uit dit artikel: eens een economie “out of the corridor” is geraakt zijn alle zelfregulerende mechanismen verdwenen en zodoende praktisch onbruikbaar.

Een voorstel van een radicale out of the box oplossing zet ik in een later artikel uiteen. Mijn plan van een met spaargeld gefinancierde holding die betaalbare sociale woningen bouwt met het oog op verkoop (bij geblokkeerde huurgelden) behoort daartoe. Het wordt later uiteen gezet.

Wie zich bij R.O.S.S.E.M. wil aansluiten kan terecht op: https://www.facebook.com/jeanpierre.vanrossem of https://www.facebook.com/benny.willems1 We hebben nu ook een fanpage https://www.facebook.com/Rossem2014

We worden met zijn allen continu voor de zot gehouden door een stel politici die dag na dag hun flagrante economische onkunde bewijzen. Neem nu Steven Vanackere, jurist van opleiding, aangesteld als minister van … Financiën. Verstoten van de meest elementaire kennis in de financiële economie kwam hij dit weekend doodleuk verkondigen dat het financieel huis nu helemaal op orde staat. Je moet al een geoefend beroepsleugenaar zijn om met zoiets te durven uitpakken op het ogenblik dat er 100 miljard Dexia-schulden boven het hoofd van onze economie hangen. Vanackere doet net alsof die straks op een of andere manier zouden verdampen.

Wat de regering doet is de hete aardappel voor zich uit te rollen tot na de verkiezingen van 2014. Vroeg of laat moet België die schulden wel terugbetalen, iets wat onmogelijk is als men bedenkt dat niet minder dan 119 maatregeltjes nodig waren om een gat van ochgottekes 2.5 miljard in de begroting dicht te rijden. Lamentabel is ook dat de media met alle mogelijke middelen de ware toestand van én de Dexia holding én Belfius met de mantel der liefde toe te dekken. Dit land leeft op een enorme tijdbom, maar niemand mag het weten.

Rond de schulden van Dexia wordt al sedert drie jaar een rookgordijn opgetrokken: mensen mogen onder geen beding weten wat hen te wachten staat. Vanackere weet verdomd goed dat Dexia een negatief vermogen van 2 miljard heeft, maar ontkent dit in alle talen. Hij weet even goed dat Dexia al sinds 2008 op een berg rommelkredieten van 111 miljard zit, maar hij kijkt liever de andere kant op, kletst liever uit zijn nek dat het financieel huis weer netjes in orde staat.

Er is grote nood dat in dit land de directe democratie doorbreekt, een democratie die de burger in staat moet stellen om volkomen onbekwame en/of leugenachtige politici zonder pardon de laan uit te sturen. Ondertussen moeten we via de media dag na dag vernemen dat we hooguit voor een “milde recessie” staan. Vincent Vanquickenborne drijft de schaamteloosheid – is het niet eerder de complete domheid – zo ver het op de buis te hebben over economische maatregelen die het herstel van onze economie niet in de weg mogen staan. Welk herstel? Waar herstel? Hoe herstel? Officieel zal de economische groei eind 2012 0.1 % bedragen.

Dat de regering verdomd goed weet dat dit alleen wishful thinking is bewijst ze zelf door een extra van 650 miljoen aan te leggen “voor het geval de groei zou tegenvallen.” Een tekort van 650 miljoen overheidsontvangsten correspondeert met een vermindering van het BBP met 1.3 miljard, en 1.3 miljard correspondeert met 0.34 % van het BBP. Dat leert dat de Wetstraat nu al rekening houdt met een negatieve groei van 0.44 % in plaats van 0.1 %. Weer eens blijven de media in gebreke om de burger klaar en duidelijk te maken dat er geen sprake kan zijn van een milde recessie en dat we in het geheel niet van enig economisch herstel kunnen spreken, m.a.w. dat de burger continu voor de gek wordt gehouden door een handvol politici die hun wensdromen voor werkelijkheid aanzien.

Diezelfde burger is er het noorden compleet bij kwijtgeraakt. Kijk naar de laatste prognoses voor de verkiezingen: N-VA zou goed zijn voor 38.4 % van de stemmen in Vlaanderen (evenveel als CD&V, Open VLD en SP.A samen). Als we zien dat van de andere oppositiepartijen enkel Groen mert 1.1 % stijgt (van 7 naar 8.1 %), dat Vlaams Belang met 2.7 % daalt (van 12.6 naar 9.9 %) en LDD daalt van 3.8 naar nog amper 1.4 %, dan blijkt meteen hoe groot de wanhoop van de kiezer is.

In economisch opzicht heeft de N-VA werkelijk NIETS te bieden, niet één van hun mensen heeft nog maar een morzel inzicht in de macro-economische werking van een economie, laat staan dat ze in staat zouden zijn een eigen econometrisch model van onze economie kunnen maken. Gesteld dat bij de verkiezingen van 2014 de uitslag zou zijn als wat nu voorspeld wordt, dan dompelt de kiezer ons land in de grootst denkbare puinhoop. Dankzij het kiesstelsel van Dhondt zouden N-VA (38.4 %) en Open VLD (10 %) meer dan 48.4 % van de zetels binnenhalen en een werkbare parlementaire meerderheid op de been krijgen. Een grotere ramp is nauwelijks denkbaar: twee partijen die heilig geloven in de efficiëntie van de markten, die geen besef hebben hoe een sputterende economie bij te sturen, die alleen maar kunnen zitten kakken op de sossen.

Zulke ramp mag onder geen beding gebeuren. Wanneer toch zal de kiezer beseffen dat hij in economisch opzicht NIETS, maar dan ook absoluut NIETS moet verwachten van Vlaams nationalisten en liberalen. Wat zij voorstellen is weinig meer dan piecemeal engineering – een waslijst van microscopische veranderingetjes die uiteindelijk nergens toe leiden. Laten we toch niet vergeten dat zonder de 11.3 miljard + 2.5 miljard budgettaire bezuinigingen de economische groei in België -6.4 % zou zijn geweest in plaats van -2.8 %. Het ergste is dat het merendeel van de getroffen maatregelen one shot ingrepen zijn. In 2013 en in 2014 staan we opnieuw voor bezuinigingen van 15 en 17 miljard om het begrotingstekort onder de 3 % te houden.

En waar zullen onze macro-economische nulliteiten uit de Wetstraat – nulliteiten is hier nog een eufemisme – dat geld dan weer vinden, als ze nu al moeite hadden een onnozele 2.5 miljard te vinden. Zien mensen dan werkelijk nooit eens in hoe groot de ernst van de situatie is, dat het niet om een “milde recessie” gaat, maar om een economische ramp als er niet structureel wordt ingegrepen?

Als we willen vermijden dat we ons met zijn allen nog vier jaar lang in de vernieling willen bezuinigen, dan moeten we de structurele problemen van onze economie heel anders aanpakken dan met piecemeal engineering – dan moeten we durven structureel in te grijpen. In een vorig artikel zette ik uiteen dat om de concurrentiekracht van de Belgische economie te herstellen drie ingrijpende maatregelen nodig zijn: 1. een verlaging van de BTW van 21 naar 19 %, 2. een verlaging van de vennootschapsbelasting van 33 naar 20 %, en 3. een verlaging van de sociale lasten op lonen met 10 %.

Dat zijn dus forse maatregelen. Op een eerste gezicht leiden ze tot 15.08 miljard minder ontvangsten voor de overheid. In werkelijkheid is de kostprijs ervoor heel wat minder. De maatregelen garanderen een forse stijging van de export, en niet enkel alleen maar naar onze buurlanden Duitsland, Frankrijk en Nederland. Met econometrische modellen kan men uitrekenen hoe groot de stijging van de export moet zijn na bovenstaand drietal forse ingrepen.

Al naargelang het type model waarmee men werkt zorgt dit voor een stijging van de export met minimaal 3.4 % en maximaal 4.1 %. Het gaat dan om bedragen van tussen de 11.9 en 14.4 miljard euro. Als men weet dat ongeveer de helft daarvan een inkomen voor de overheid genereert dan recupereert men al tussen 6 à 7 miljard van de oorspronkelijke raming van 15.08 miljard.

Voorts zorgen de maatregelen voor een vermindering van de werkloosheid, voor een verhoging van de consumptie en op die manier tot bijkomende inkomsten van de overheid die schommelen tussen 2.9 à 3.6 miljard. Van de 15.08 miljard die het herstel van de scheefgegroeide economische structuur eigenlijk kost, recuperen we er al 6 + 2.9 = 8.09 miljard tot 7 + 3.6 = 10.6 miljard. Resteert enkel te financieren tussen 4.4 à 6.1 miljard.

Traditionele politieke partijen van rechtse signatuur als CD&V, Open VLD en N-VA hebben in het verleden wel altijd geijverd voor een betere concurrentiekracht van de economie maar hebben daarbij systematisch de meest begoeden uit de samenleving ontzien. Het is echter niet omdat je in periodes van structurele economische crisis het bedrijfsleven de nodige zuurstof moet geven, dat je ook de rijkste burgers zou moeten sparen zoals CD&V, Open VLD en N-VA dat doen. Alleen nog maar de gedachte aan een vermogensbelasting is voor hen ondenkbaar. In tijden van scherpe recessie kan men echter niet én de concurrentiekracht van de economie willen herstellen én toch de rijken willen sparen.

Het klassieke bezwaar tegen een vermogensbelasting is dat we geen kadaster van vermogen hebben. (Niets belette de socialisten in de verschillende regeringen daarvoor te ijveren, maar van typische salonsocialisten moet een dergelijke nalatigheid niet verwonderen.) Ook al hebben we geen kadaster van alle vermogens, we hebben wel een kadaster van onroerend vermogen. Zo kan men particulieren en bedrijven die woningen verhuren weldegelijk hoger belasten dan op grond van het kadastraal inkomen (na perequatie).

Daarvoor is dan wel nodig de huurprijzen bij wet te bevriezen (anders zouden verhuurders en huisjesmelkers de gestegen belastingen verhalen op hun huurders). Een eerste maatregel kan dan zijn dat al wie woningen of delen van woningen verhuurt de huurinkomsten bij zijn belastingaangifte bekend moet maken. De ontvangen huurgelden zijn immers veel hoger dan het geschatte kadastraal inkomen. Door ze bij de overige inkomens op te tellen komen eigenaars van huurhuizen meestal in een hogere belastingschaal.

Rekening houdend met 1,120,000 huurders die maandelijks gemiddeld 662 euro aan huur betalen zou de maatregel zorgen voor een totaal van 8.9 miljard aangegeven inkomen (goed voor ±4.5 miljard personenbelasting) in vergelijking met de 2.7 miljard onroerende voorheffing die nu wordt aangerekend. Door de werkelijk ontvangen huren de plaats te laten innemen van het kadastraal inkomen wint men op zijn minst 1.8 miljard, zodat er nog tussen 4.4 miljard – 1.8 miljard = 2.6 miljard en 6.1 miljard – 1.8 miljard = 4.3 miljard te financieren valt.

Een radicaal middel om het gat van 2.6 à 4.3 miljard dicht te rijden is een eenmalige maar forse belasting op vakantiewoningen (tweede, derde, etc. verblijfsplaatsen, verschil­lend van de eigenlijke domiciliëring) van meer dan een half miljoen waarde, zowel in eigen land als in het buitenland.

In een land dat ongetwijfeld wereld-kampioen is in fiscale fraude zijn huizen zowat het enige waarmee burgers niet op de loop kunnen gaan, hoe vermogend ze ook mogen zijn. Voorlopig ontbreken juiste statistieken over het aantal vakantiewoningen en hun waarde, maar wie geld nodig heeft om de structuur van onze economie te herstellen weet in elk geval waar het te halen. Al een keertje rondgereden in Knokke-Zoute of in Brasschaat?

Een duurzaam herstel van de concurrentiekracht van onze economie, op het eigenste ogenblik dat Europa ons dwingt tot drastische budgettaire bezuinigingen is dus perfect uitvoerbaar. Wat er voor moet worden betaald is dankzij de fameuze Arthur B. Laffereffecten aanzienlijk lager dan de 15.08 miljard die men aanvankelijk verwachtte.

Het wordt trouwens hoogtijd dat het soort beunhazen uit de Wetstraat de Laffercurve beter leren kennen. Zo moeilijk moet dat niet zijn, want dit soort averechtse effecten droeg destijds bij tot het succes van de reaganomics. En zo’n groot licht was Reagan dan ook weer niet. Hij had best het achterlicht van Steven Vanackere kunnen zijn...

Wie zich bij R.O.S.S.E.M. wil aansluiten kan terecht op: https://www.facebook.com/jeanpierre.vanrossem of https://www.facebook.com/benny.willems1 We hebben nu ook een fanpage https://www.facebook.com/Rossem2014

Officieel zal de begrotingscontrole in België in 2012 minstens 11.3 miljard + 2 miljard bezuinigingen vereisen. (In werkelijkheid zal de inspanning om het begrotingstekort onder de 3 % te houden nog een paar miljard hoger moeten liggen omdat de economische groei – geschat op minus 0.1 % - door de overheid werd overschat.) Wanneer een land zo zwaar moet bezuinigen rijst meteen de vraag van waar enige economische groei moet komen. Minder koopkracht van zowel gezinnen, bedrijven als overheid, resulteert in een daling van de consumptie en van de investeringen.

Dat betekent dat onder die omstandigheden economische groei enkel nog kan komen van (1) meer export naar de rest van de wereld, of van (2) meer directe investeringen van de rest van de wereld in ons land. Wat dit laatste betreft zit de overheid te wachten, lijk een boer op de regen, dat groeilanden als China, Brazilië of Indië welwillend genoeg zullen zijn om in ons land nieuwe bedrijven op te richten. Met een loonkost die veel te hoog is, is de kans op veel nieuwe directe investeringen infinitisemaal klein. Het behoort tot de natte wensdromen van een regering die in feite niet langer weet van welk hout pijlen maken.

Maar hoe zit het met de export. België is een land met een open economie. Van alles wat we produceren – we noemen dit de output tegen marktprijzen (synoniem: de nationale turnover) – is een aanzienlijk gedeelte bestemd voor de export. Toch wordt hierover, vaak uit onkunde, de grootste onzin verkondigd, in de stijl van “80 % van wat we produceren gaat naar het buitenland”. De fout die man hierbij maakt is de export uit te drukken als een percentage van het bruto binnenlands product (BBP), terwijl we de export moeten uitdrukken als een per­cen­tage van àlles wat we produceren – een percentage van de output tegen marktprijzen dus.

Consulteren we de officiële statistieken van de Nationale Bank dan vinden we dat in 2010 de totale output in België, uitgedrukt in basisprijzen, 731.6 miljard was, en uitgedrukt in marktprijzen 770.1 (voor een BBP van 354.4 miljard) (cf http://www.nbb.be/belgostat/PublicatieSelectieLinker?Link... ). In dezelfde tabel vinden we dat de totale export in 2010 goed was voor 283.5 miljard. Dit laat ons toe om in alle objectiviteit te stellen dat in 2010 precies 36.8 % van al wat we produceren in het buitenland werd verkocht. Meer algemeen, gezien over meerdere jaren, gaat ongeveer 40 % van al wat we produceren naar de rest van de wereld. Dit is lang niet de 60 of 80 % waarover bepaalde politici in onwetendheid praten.

Meer dan de helft van alles wat we uitvoeren gaat naar onze buurlanden Duitsland (20.2 %), Frankrijk (18.1 %) en Nederland (13.0 %), in 2010 dus goed voor 51.3 % van alle exporten. Politici van liberalen huize, achterna gelopen door christendemocraten en NVA-ers maken zich grote zorgen dat de concurrentiepositie van de Belgische economie steeds meer achterop hinkt op die van de buurlanden. Het zou allemaal de schuld zijn van de bruto uurlonen die in België opvallend hoger zijn dan in de buurlanden.

Dat ze inderdaad hoger zijn hoeft geen betoog en blijkt overduidelijk uit de cijfers gepubliceerd door Eurostat in opdracht van de Europese Unie. Uit bijgaande grafiek (gebaseerd op de cijfers van URL http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=l... ) leest men af dat in België de uurlonen tussen 1995 en 2010 stegen van een kleine € 23 per uur tot bijna € 38 per uur. In Duitsland b.v. liep de stijging tijdens dezelfde periode op van € 23 per uur tot € 29 per uur.

 Het grootste deel van de in België genoteerde stijgingen van de loonkost moet worden toegeschreven aan de parafiscale lasten (de werkgevers- en de werknemersbijdrage in de sociale lasten). Heel kort door de bocht gaand willen liberalen en hun blauwste aanhangers van de N-VA dat er aan de lonen wordt gesleuteld. Omdat er wegens de Europese eis het begrotingstekort te beperken tot 3 % per jaar geen ruimte is voor een verlaging van de sociale lasten, wordt er gezocht naar alle mogelijke middelen om dan maar het loon dat de werkgevers ontvangen te doen dalen. Hierbij wordt dan gedacht aan een indexsprong en aan het weglaten van de energieprijzen uit de indexkorf.

De kampioenen van dit soort voorstellen zijn Alexander De Croo (VLD) en Jan Jambon (N-VA), ietwat slenterend gevolgd door Wouter Beke (CD&V). Wat ze echter voorstellen zijn hoegenaamd geen structurele maatregelen, maar temporaire “oplossingen” (sic). In feite doen ze denken aan een dokter die beweert een uitstekend medicijn te hebben gevonden tegen een bepaalde ziekte, evenwel … zonder de oorzaak van de ziekte te kennen. Dit soort dokters noemt men meer precies kwakzalvers.

Wil men een scheefgroei met succes bestrijden dan moet men op zoek gaan naar de oorzaken van die scheefgroei. Die oorzaken liggen nochtans zó voor de hand. Enerzijds zijn de BTW aanslagvoeten (voor de meeste waren 21 %) minstens 2 % hoger dan in de ons omringende buurlanden, en anderzijds liggen de vennootschapsbelastingen (in principe 33 %) veel te hoog om concurrentieel te kunnen blijven (20 à 25 % ware meer dan wenselijk). Het is de inhaligheid van de Belgische overheid die ervoor zorgt dat de prijzen bij ons opvallend sneller stijgen dan b.v. in Duitsland of Frankrijk.

Bekijken we de grafiek met de gecumuleerde jaarlijkse inflatie dan zien we dat tussen 1997 en 2011 de prijsverhoging in België 31 % bedroeg, tegen 24 % in Frankrijk en 23 % in Duitsland. (Nederland, waar de inflatie veel hoger was dan in zijn buurlanden, trekt de scheefgroei weer recht vanaf 2003, om in 2011, net als in België, 31 % te bereiken).

De gebruikte cijfers voor de inflatie zijn afkomstig van Eurostat, URL:http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=tab.... Opgemerkt zij nog dat de correlatie tussen enerzijds de loonkost van elk land en de gecumuleerde inflatie zeer hoog is: hoe meer het algemeen prijspeil stijgt, des te rapper stijgt de loonkost.

De loonkost trachten te reduceren door tijdelijke lapmiddelen zoals een indexsprong of het elimineren van de energieprijzen zijn uitermate nefast tijdens perioden van economische recessie. Het komt erop neer dat de werkmens zijn koopkracht ziet dalen op het eigenste moment dat de private consumptie zou moeten stijgen. Bovendien is het op zijn minst onethisch de werkmens nu te laten opdraaien voor een inhaligheid die de overheid meer dan twee decennia heeft gecultiveerd.

Je kan niet eeuwig blijven geloven dat je met je buurlanden kan blijven concurreren als je jaar na jaar een hogere BTW int dan je buurlanden en je vennootschappen bovenop nog een keertje zwaarder belast dan in je buurlanden. Een overheid die zoiets doet richt op die manier zijn economie op lange termijn ten gronde. Hoezo? Wie zoiets doet kan enkel competitief blijven als de arbeidsproductiviteit jaar na jaar sneller stijgt dan die in zijn buurlanden. Met de term arbeidsproductiviteit wordt er door politici, alweer meer uit onwetendheid dan uit kwade wil neem ik aan, gegoocheld dat het niet schoon is.

De enige juiste macro-economische benadering van arbeidsproductiviteit is de verhouding tussen het volume van de output tegen marktprijzen (uitgedrukt in prijzen van een vast basisjaar) te delen door het aantal gepresteerde arbeidsuren.

Het typische van de Belgische economie is dat de arbeidsproductiviteit er op vier na de hoogste is van de wereld. Enkel Luxemburg (33 % beter), Noorwegen ( 18 % beter), de Verenigde Staten (12.5 % beter) en Ierland (7.5 % beter) scoren nog hoger, zoals men kan afleiden uit gegevens gepubliceerd door Eurostat.

(URL: http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/refreshTableAction.d... ).

Reeds gedurende meer dan een halve eeuw is onze arbeidsproductiviteit de hoogste troefkaart van de Belgische economie. Evenwel is dit een troefkaart die man niet eeuwig ten dage kan blijven uitspelen omdat (1) de technologische vooruitgang op grenzen botst en (2) landen in ontwikkeling steeds beter hun achterstand inlopen. Daarom is het goed de productiviteit van België en zijn buurlanden te vergelijken met het Europese gemiddelde. Dan constateert men bij het bekijken van onderstaande grafiek dat in de vier landen de arbeidsproductiviteit vrijwel jaarlijks afneemt t.o.v. het Europese gemiddelde.

De productiviteit stijgt dan nog wel, maar minder snel dan in de rest van Europa. In België is de productiviteit t.o.v. de rest van Europa tussen 1995 en 2010 gedaald van 140.5 tot 127.5 (daling met 8.9 %). In Duitsland is de productiviteit t.o.v. de rest van Europa – gevolg van de naweeën na de hereniging met de vroegere DDR - over dezelfde periode gedaald van 115.6 naar 105.3 (daling met 8.9 %). In Frankrijk was de daling van 121.9 naar 116 minder scherp: 4.8 %. Nederland ten slotte slaagde erin zijn productiviteit lichtjes te verhogen in vergelijking met de rest van Europa: van 110.8 naar 113.2 (stijging met 4.8 %). Cijfers van Eurostat, (URL:

http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/refreshTableAction.d... ).

Wat betekent dit alles nu voor de graad van competitiviteit van de Belgische economie met zijn buurlanden? Competitiviteit hangt niet louter af van de hoogte van de loonkost. Ware dit zo, dan voerden we allicht alles in uit Mexico waar de loonlast 17 keer geringer is dan in België [zie: Jean Pierre van Rossem (2009), Crisis, hoe lossen we het op, tabel 12, p. 189].

Competitiviteit hangt eigenlijk af van een combinatie van loonkost en arbeidsproductiviteit. Onderstel dat een doorsnee Belgische arbeider, met een loonkost van 36 euro, per uur een volume van 100 produceert, en dat een buitenlandse arbeider, met een loonkost van 30 euro, per uur een volume van 80 produceert. Wie is dan het meest competitief?

Om een volume van 100 te produceren (i.p.v. 80) moet de buitenlandse arbeider 25 % langer werken, zodat zijn loonkost om een volume van 100 te produceren 25 % meer zal kosten dan 30 euro, dus 37.5 euro. De Belgische arbeider kost dan wel veel meer dan de buitenlandse is ons voorbeeld – 36 euro tegen 30 – maar dankzij de veel hogere productiviteit – 100 tegen 80 – is hij toch competitiever dan zijn buitenlandse collega met een lagere loonlast.

Het voorbeeld leert dat, als men abstractie maakt van de transportkosten, de competitiviteit kan worden berekend met een zeer eenvoudige formule: men dele de Belgische arbeidsproductiviteit door die van land i en vermenigvuldige die breuk met de loonkost per uur in land i door de Belgische loonkost per uur. Zolang dat het eindresultaat hoger is dan 1 is België meer competitief dan land i, is het eindresultaat kleiner dan 1 dan is land i competitiever dan België. [Voor meer uitleg zie: Jean Pierre van Rossem (2009), Crisis, hoe lossen we het op, tabel 12, p. 187: “Laten we de transportkosten (…) buiten beschouwing dan wordt de concurrentiegraad (DGij) tussen twee landen bepaald door de formule = PR(j)/PR(i) x w(i)/w(j), waarbij PR de arbeidsproductiviteit voorstelt en w de doorsnee loonkost.”]

Toegepast op onze buurlanden, en uitsluitend werkend met de officiële cijfers van de Europese Unie voor arbeidsproductiviteit en loonkost (waarvoor de bronnen werden aangegeven) leert men dat de concurrentiepositie van de Belgische economie t.o.v. elk van zijn buurlanden vooral de laatste jaren aanzienlijk slechter is geworden.

In 1995 bedroeg de concurrentiegraad van de Belgische economie t.o.v. de Duitse economie nog 1.21; in 2007 was die al gezakt naar 1.01, om in 2010 te dalen tot 0.94 (een achterstand van 6 %). In 1995 bedroeg de concurrentiegraad van de Belgische economie t.o.v. de Franse nog 1.10 om in 2008 te zaken tot 1.00 en in 2010 te dalen tot 0.97 (achterstand van 3 %). In 1995 bedroeg de concurrentiegraad van de Belgische economie t.o.v. de Nederlandse nog 1.13, om uiteindelijk te zakken tot 0.96 in 2010 (achterstand van 4 %). Dit alles blijkt ook uit de grafiek over de concurrentiekracht van de Belgische economie.

Dit soort analyse maakt meer dan duidelijk wat de structurele scheefgroei van de Belgische economie is: door decennia lang te klungelen met een BTW-voet die hoger is dan in de buurlanden en met vennootschapsbelastingen die hoger zijn dan in de buurlanden heeft België, ten gevolge van de inhaligheid van de overheid, zijn gunstige concurrentiepositie compleet verkwanseld.

Wat moet er dan gebeuren om de concurrentiekracht van onze economie – zo cruciaal voor de export – te genezen, en vooral, wat is het kostenplaatje daarvoor.

Om terug in een gunstige positie te komen moet de BTW aanslagvoet minstens dalen van 21 naar 19 %. Als men weet dat het totaal van alle BTW ontvangsten in 2011 nog 46.74 miljard bedroeg (bron: NBB, URL: http://www.nbb.be/belgostat/PublicatieSelectieLinker?Link... ) dan zal een daling van de BTW voet met van 21 naar 19 % minimum 4.23 miljard kosten.

Voorts moet – en daarin heeft de G1000 overschot van gelijk – de vennootschapsbelasting absoluut naar beneden (om bij voorkeur 20 % te worden i.p.v. de 33 % van nu: een daling met 39.39 %). Als we weten dat alle vennootschapsbelastingen in 2011 nog goed waren voor 11.52 miljard (zelfde bron) dan zal een forse daling van de vennootschapsbelasting met 39.39 % minimum 4.54 miljard kosten. Of de notionele interestaftrek na de belastingverlaging al dan niet moet worden behouden, blijft een uiterst controversieel onderwerp.

Als we willen blijven hopen op directe investeringen uit het buitenland dan moet ook bij een belastingverlaging de notionele interestaftrek worden behouden, al zou het een pure schande zijn de banken – die door hun speculatiedrift de hele Europese economie om zeep hebben gehouden – van dit voordeel te laten genieten. Het zou dus moreel meer dan verantwoord zijn de banken bij wet te verplichten alle notionele interestaftrek, waarvan ze in het verleden hebben genoten, te laten terugbetalen.

Het stomste wat politici konden doen was, bevreesd voor een bank run, de spaartegoeden van burgers bij banken voor 100.000 euro per rekening te garanderen. Wie vroeger belegde in bankaandelen was het prototype van de goede huisvader. Wie zoiets anno 2012 nog steeds doet kan er terecht van worden verdacht niet langer goed bij zijn hoofd te zijn. Burgers moeten zelf het risico van hun spaardeposito’s leren dragen, uitgaand van de bedenking dat, in een wereld misleid door rating bureaus en herleid tot het soort casinokapitalisme (getekend: Goldman Sachs), geen enkele bank nog langer immuun is van faling.

Zo ze al spaardeposito’s aanhouden moeten ze die op zijn minst spreiden over een waaier van banken. Alleen een macro-economisch warhoofd, in dit opzicht een ordinaire randdebiel, als de Man van Ieper, kon zo betoeterd zijn op spaardeposito’s een staatsgarantie te kleven. Hoe kan een staat, die in 2011 alles bijeen 181.8 miljard ontvangsten liet optekenen, zo hersendood zijn meer dan 221.7 miljard spaardeposito’s te garanderen? Hier nam de staat een gewicht op de schouders die ze onmogelijk kan torsen.

De fameuze wet Leterme-Reynders moet zonder verder verwijl worden afgeschaft. Uiteindelijk geeft ze de brave burger enkel de illusie dat bij een bankfaling zijn/haar spaarcentjes van enige staatsgarantie zouden genieten. Hebben de Man van Ieper en jurist Didier Reynders dan in hun achterban werkelijk niemand die met enig inzicht Freefall van Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz heeft gelezen?

En waarop wacht Financiën minister Steven Vanackere om te doen waar ieder econoom nu al vier jaar naar vraagt: terug te keren naar een scherp onderscheid tussen commerciële banken die een beroep doen op het spaargeld van de burger en er onder geen beding mogen mee speculeren, en investeringsbanken die werken met andere fondsen dan spaargelden en die daarmee wel mogen speculeren. Een terugkeer naar de situatie van vóór de afschaffing van de Glass-Steagall Act is een absolute must. Ook hierin heeft de G1000 overschot van gelijk.

Een verlaging van de BTW en van de vennootschapsbelastingen is op zichzelf nog steeds onvoldoende om de structurele scheefgroei van de Belgische economie een krachtig halt toe te roepen. De laatste broodnodige maatregel moet een verlaging van de loonkost met minimum 4 % zijn. Wil men de koopkracht van arbeiders en bedienden daarbij onaangetast laten dan impliceert dit dat men de werkgeversbijdrage met ongeveer 12 % moet verlagen. In 2011 bedroeg het totaal van alle ontvangen sociale bijdragen 52.6 miljard euro (bron: NBB, URL: http://www.nbb.be/belgostat/PublicatieSelectieLinker?Link... ). Een vermin­de­ring van 12 % kost de staat dus minstens 6.31 miljard.

De drie maatregelen die de structurele scheefgroei van de Belgische economie doeltreffend kunnen afremmen kosten dus 4.23 + 4.54 + 6.31 = 15.08 miljard. Zolang dit niet is gebeurd is economische groei en dito herstel nooit meer dan een surrealistische droom. Die 15.08 miljard komen dus bovenop de 11.3 miljard en de 2 miljard die men ondertussen moet bezuinigen om het budgettair tekort onder de 3 % te houden. Op het eerste gezicht lijkt het een onmogelijke opgave om nog eens 15 miljard te vinden.

In een volgend artikel leg ik uit hoe die kan worden gevonden zonder de loontrekkenden één cent te kosten. Het lijkt allicht op een heksentoer hiervoor een oplossing te vinden, maar snel zal blijken dat het een fluitje van een cent is voor wie de moed heeft inkomsten uit huurgelden en taksen voor dure vakantiewoningen correct in te voeren en te innen. Het is niet omdat de bedrijven in perioden van recessie sterk moeten worden gestimuleerd dat de rijken in de samenleving zouden moeten worden gespaard.

Wie zich bij R.O.S.S.E.M. wil aansluiten kan terecht op: https://www.facebook.com/jeanpierre.vanrossem of https://www.facebook.com/benny.willems1 We hebben nu ook een fanpage https://www.facebook.com/Rossem2014

Niet 600 maar 800 Europese banken hielden het handje open waarin de Europese Centrale Bank dit keer 529.5 miljard euro rondstrooide. Dat is 40.3 miljard meer dan op 21 december 2011 toen de ECB al een eerste keer voor 489.2 miljard euro kredieten uitdeelde. Van de Belgische financiële instellingen stond het virtueel failliete Dexia Holding uiteraard op de eerste rij van de schooiers. In december verkreeg het al een eerste keer 20 miljard. Hoeveel het nu zal krijgen is momenteel nog niet geweten. Wat wel geweten is is dat Dexia, de kampioen van de graaicultuur, als een zwaard van Damocles boven de Belgische economie hangt.

Hoe de ECB het aandurft nog één cent te stoppen in de volkomen waardeloze Dexia Holding (met een … negatief vermogen!) is mij een volkomen raadsel. Vorig jaar maakte de holding voor 11.6 miljard verlies. België, Frankrijk en Luxemburg moesten Dexia in 2011 liefst 45 miljard staatswaarborgen geven bij het aangaan van nieuwe leningen. Nu wordt duidelijk dat hiervan niet 17 miljard maar 27 miljard door de Belgische staat werd verstrekt. Straks komt daar een nieuwe schijf van nog eens 45 miljard staatswaarborgen bij, waarbij België er minstens nog eens 25 miljard voor eigen rekening moet nemen.

Het aandeel van Dexia, dat ooit 15 euro waard was, nu minder dan 0.30 euro, reflecteert zeer duidelijk welke puinhoop Pierre Mariani en zijn medeplichtigen van Dexia hebben gemaakt. Dat de Belgische staat nu in al zijn voegen kreunt onder het gewicht van Dexia doet Mariani af met “We betalen nu voor de excessen van het verleden”. Die excessen dat zijn de 111 miljard rommelkredieten waarop Dexia zit, de waardeloze Griekse obligaties en een nog steeds niet bekende hoeveelheid Credit Default Swaps (het grootste vergif op de financiële markten; u raadde het al: een innovatie bedacht door Goldman Sachs).

Dexia kijkt straks dus aan tegen 2 x 45 miljard kredieten door de staat gewaarborgd, tegen een schuld van nog eens 20 miljard (plus driemaal 0.6 % interest) aan de ECB en tegen een nog onbekende nieuwe schuld (allicht 30 miljard) aan ECB (à 1 %).

Dan hebben we het dus over minstens 140 miljard euro, waar de Belgische staat voor 27 +25 + 20 + 30 = 102 miljard borg hoeft te staan. Alleen een volslagen gek zou zoiets kunnen bedenken. Geen nood hoor, in de Wetstraat hebben we een overschot aan dit soort gekken dat het allemaal laat gebeuren en maar doorgaat de problemen voor zich uit te schuiven.

Staat er dan echt niemand bij stil dat we hier een derde van ons bruto binnenlands product op het spel zetten om iets dat nog waardelozer dan waardeloos is (negatief vermogen van 2 miljard) van de ondergang te redden. Al sedert 2007 heb ik in al mijn toespraken gewaarschuwd voor Dexia dat al sinds dan virtueel failliet is. Maar het was prediken in de woestijn. Als je systematisch van het scherm wordt geweerd, als zelfs een belangrijk louter historisch werk van 700 bladzijden NERGENS de geringste boekbespreking waard blijkt (mijn uraniumboek), dan predik je in de woestijn. Hoe lang nog? Zolang dat we niet minstens een klein half miljoen kiezers achter ons krijgen.

Ondertussen hou ik wel mijn hart vast welk verhaal de beunhazen van de Wetstraat ons in 2015 op de mouw zullen spelden als België de meer dan 100 miljard schulden van Dexia zal moeten ophoesten. Ze weten nu al niet meer van welk hout pijlen te maken om de laatste 2.5 miljard begrotingstekort (bovenop de 11.3 miljard) dicht te rijden. Dexia dreigt ons land mee te sleuren in een putdiepe afgrond. Omdat niemand Dexia stopt hangt er dus een zwaard van Damocles van meer dan 100 miljard ons allen boven het hoofd. Bestaat er dan nergens een rechtsinstantie met normale mensen bij wie we tegen deze krapuuleuze gang van zaken klacht kunnen neerleggen?

Goed om weten is nog dat BNP Paribas (het vroegere Fortis) nu weer eens 10 miljard krediet opneemt (net als op 21 december), dat KBC deze keer nog eens 5 miljard krediet opneemt (tegen 3 miljard in december) en dat Argenta de club vervoegt met 1 miljard krediet. Als al dat geld nu zou dienen om meer kredieten te verlenen voor de gezinnen (woonkredieten en hypotheken) en voor de bedrijven (investeringskredieten) dan zou er op zijn minst nog een geruststelling zijn omdat dit de slabakkende investeringen zou opkrikken en enige hoop op economische groei zou toelaten.

Maar neen hoor, de consumptieve kredieten en de bedrijfskredieten blijven verder dalen (zie De Tijd van 28 februari, p. 14) en het lieve geld wordt gebruikt om de putten te vullen, omItaliaanse en Spaanse obligaties te kopen (met een winst van meer dan 4 % gedurende drie jaar) en als buffer nu de interbancaire markt geheel is ingestort (je moet al liberaal zijn om te blijven beweren dat er marktefficiëntie zou bestaan op de financiële markten – goed bezig, Alexander).

Nog goed om weten is dat Mario Draghi plannen heeft om over drie maanden nog eens klaarstaat met een nieuwe schijf goedkope leningen, weer voor 500 miljard, waaraan dat vreselijk gespuis van de Europese banken straks weer 150 miljard kan aan verdienen. En stop nu eens eindelijk met te klagen, te zagen, te morren en te trunten door te zeggen: “Maar wat kan ik daaraan als kleine burger veranderen?” Door godverdomme nooit nog te stemmen voor het stel domoren dat nu de Wetstraat bevuilt.

En ook nooit meer voor De Wever wiens economische politiek een copie conforme is van die van de liberalen. Eenieder van ons moet aan eenieder die het kent de boodschap uitdragen dat het alleen kan veranderen als we minstens een half miljoen kiezers achter ons krijgen. We hebben er momenteel met moeite 3000, er blijft dus een lange weg te gaan alvorens we massaal kunnen betogen. Maar in vredesnaam hou op met trunten en bal een vuist. Maak anderen bewust hetzelfde te doen.

O ja, en de Dexia bank is van naam veranderd. Het kleinere monster in de schaduw van de Dexia Holding geldverslindende draak heet voortaan Belfius. Bij Club Brugge moeten ze nu in allerijl voor nieuwe shirts zorgen. Of de nieuwe grasmat die in zeven haasten werd aangelegd met geld van Dexia of van de ECB zal worden betaald weet ik niet, want uiteindelijk zal het clubbestuur de factuur wel doorgeschoven krijgen.

Wie zich bij R.O.S.S.E.M. wil aansluiten kan terecht op: https://www.facebook.com/jeanpierre.vanrossem of https://www.facebook.com/benny.willems1 We hebben nu ook een fanpage https://www.facebook.com/Rossem2014

Houdt het wel eens op, dat onvermoeid uitdelen van geschenken aan BANKEN? Nu weer krijgen 600 Europese banken van Mario Draghi en zijn Europese Centrale Bank (ECB) zo’n slordige 150 miljard ten geschenke, nadat hetzelfde al een keer gebeurde. Je weet wel: de fameuze bazooka van 1000 miljard waar onze Van Rompuy zo fier over was toen hij het bestaan ervan mocht aankondigen. Waarvoor moest die nu al ook weer dienen? Om de financiële markten te bedaren, zo heette het.

Maar zoals de prachteconoom, die Axel Leijonhufvud is, al in 2009 heeft aangetoond: noch de Verenigde Staten, noch Zwitserland, noch Japan, noch de Europese Unie slagen er in die op miljarden beluste financiële markten – draaischijf van het huidige casinokapitalisme – te kalmeren. [Meer uitleg over de corridortheorie van Leijonhufvud in een volgend artikel.]

Zo werden de banken verplicht alle overheidsobligaties in hun portefeuille te boeken tegen de werkelijke marktwaarde, niet tegen de aankoopwaarde. Met zoveel (redelijk waardeloze) Griekse obligaties in portefeuille moest er dus dringend meer dan 100 miljard kunnen worden gevonden. De financiële crisis zorgde er echter voor dat de meeste banken dat geld niet wisten te vinden bij de gewone belegger.

Daarom besloot de ECB niet enkel die meer dan 100 miljard, maar in totaal, in twee fases, minstens 1000 miljard voor een termijn van drie jaar, te lenen tegen een extreem lage rente van … 1 %. Van de banken wordt verwacht dat ze het grootste deel van dat geld zouden gebruiken om nationale staten krediet te verschaffen zodat de interesten kunnen zakken.

Dat is een manier om het kapitaal goedkoper te maken. Banken kopen met de twee keer 500 miljard die ze tegen 1 % kunnen lenen dus massaal overheidsobligaties die soms 5.5 % (Italiaanse, Spaanse) opbrengen. De graaicultuur van de banken kennende gaan ze dus massaal achter dit soort obligaties wat hen in drie jaar tijd dus twee keer minstens 150 miljard euro opbrengt.

In De Tijd van maandag 27 februari 2012 (p. 12) staat een leerrijk artikel van de financiële econoom Stijn van Nieuwenbergh. Daarin legt hij haarfijn uit welk’n gevaarlijk spelletje Draghi aan het spelen is. Mocht het straks verkeerd aflopen – b.v. omdat Spanje of Italië hun overheidsschuld niet meer integraal kunnen aflossen – dan zal het WEER EENS de brave burger zijn die daarvoor zal kunnen opdraaien.

Alles draait dus weer enkel en alleen om banken en hun casinokapitalisme.

Wie zich bij R.O.S.S.E.M. wil aansluiten kan terecht op: https://www.facebook.com/jeanpierre.vanrossem of https://www.facebook.com/benny.willems1 We hebben nu ook een fanpage https://www.facebook.com/Rossem2014

De reacties in Dag Allemaal gelezen? Die van Bart de Wever vind ik wel kras. Van een intelligent man had je toch minstens mogen verwachten dat hij navraag zou doen welke uitweg uit de crisis mogelijks efficiënter zou zijn dan deze die hij zelf aanhangt. Maar neen, niets daarvan: mijnheer Bart heeft al een economisch programma! Dit doet mij denken aan de vriend wie ik een goed boek aanraad en die mij antwoordt dat hij al een boek heeft. Blijkbaar heb ik de intelligentie van mijnheer De Wever schromelijk overschat. En dat Van Rossem wel de allerlaatste is waarvan hij schrik moet hebben getuigt enkel van zijn electorale zelfingenomenheid. Blijkbaar heeft hij nog steeds niet door dat zijn electorale bonus nu al is beginnen afkalven.

De reactie van Wouter Beke is zeer typisch voor de tsjeven die altijd al hebben gedacht dat alleen zij weten hoe het moet. Je weet al bij voorbaat dat je dit ras van gelovers nooit op andere gedachten kunt brengen. Al wie niet denkt en praat zoals zij zijn immers ketters.

De enig interessante reactie komt van Alexander de Croo die zich bereid verklaarde een open debat aan te gaan. Dat is moedig, maar ik vrees dat in een puur economisch debat, met voorspelbare stellingen, ik van De Croo geen morzel heel zal laten, ook niet als hij zijn hele economische achterban meebrengt. Maar laten we even stilstaan bij de bewering van De Croo dat we dringend de concurrentiekracht van de Belgische economie moeten verbeteren. Voor een land met een zo open economie als de onze is dit een waarheid als een koe, zeker in periodes van bezuiniging en budgetcontrole.

Net omdat de concurrentiekracht van de Belgische economie 4 tot 7 % achterophinkt op die van res. Duitsland, Nederland en Frankrijk, wordt economische groei in tijden van budgetcontrole zo moeilijk. Normaal verwacht je groei van (1) directe investeringen (b.v. Chinezen die fabrieken in ons land openen) en van (2) meer export naar de rest van de wereld. Onze loonkost (patronale bijdragen en werknemersbijdragen inbegrepen) is inderdaad 4 tot 7 % hoger dan in de buurlanden, waardoor we onaantrekkelijk zijn voor buitenlandse investeerders en waardoor we zeer moeilijk kunnen concurreren op de wereldmarkt om aldaar, op zijn minst, de onverkochte overproductie te slijten.

Het is zonneklaar dat de liberalen met spanning wachten op het rapport van de Nationale Bank – een bastion waar liberalen en tsjeven de richtlijnen uitzetten – rapport dat probeert te sleutelen aan de index, zeker nu we weten dat er tussen september en oktober nog een tweede aanpassing van de lonen aan de index volgt bovenop die van maart e.k. Twee indexaanpassingen van de lonen aan de inflatie, waar onze concurrenten van gespaard blijven, zorgen inderdaad voor een verdere uitholling van onze concurrentiekracht.

Denken in termen van één of twee indexsprongen is niet de juiste oplossing, omdat dit om ingrepen ad hoc gaat, niet om structurele oplossingen terwijl de huidige crisis net een structurele crisis is, geen conjuncturele crisis. Voorstellen om met een “slimme” index te werken, waarbij het bruto loon de index volgt maar niet de patronale bijdragen is een draak van een oplossing: de private koopkracht blijft dan wel gevrijwaard, maar het effect op de concurrentiekracht zou verwaarloosbaar zijn.

Waarom? Men kan econometrisch nagaan wat de relatie is tussen enerzijds de concurrentiekracht (uitgezet in procenten op de verticale y-as) en de bezuiniging op de loonkost (in procenten en uitgezet op de horizontale y-as). Dan vinden we een convexe kromme die eerst zeer langzaam stijgt als de bezuiniging op onze loonkost ondermaats is, en eigenlijk pas echt begint te stijgen naarmate de bezuiniging op de loonkost al minstens meer dan 4 % bedraagt. Dit leert dat het herstel van onze concurrentiepositie op de wereldmarkt pas effect kan hebben bij (1) of een GRONDIGE HERZIENING van ons indexmechanisme, of (2) bij een forse DALING VAN DE SOCIALE LASTEN.

Wat de herziening van de sociale lasten betreft zouden die met 8 à 9 % moeten kunnen dalen om de concurrentiekracht van de Belgische economie weer op het niveau van Duitsland te brengen. Zulke besparingen zijn wegens het ponzi systeem van onze sociale zekerheid onuitvoerbaar op het eigenste ogenblik dat op Diktat van de Europese Unie – lees Angela Merkel – het begrotingstekort moeten reduceren tot 3 %.

Inderdaad hebben wij geen systeem van pensioenfondsen zoals in Nederland maar gebruiken wij de inkomsten van de sociale zekerheid niet om later de pensioenen uit te betalen van zij die zullen stoppen met werken, wel om de pensioenen uit te betalen van diegenen die nu al op pensioen zijn.  Hoop dat we het fameuze Zilverfonds zouden kunnen gebruiken voor dit soort drastische verlaging van de sociale lasten is er niet. De 14 miljard euro van het Zilverfonds zijn in werkelijkheid een lege doos, zijn een belofte van de overheid ooit eens geld in de lege doos te stoppen. Boerenbedrog van de grovere soort dus.

Wat ons indexmechanisme betreft moet worden opgemerkt dat dit al meerdere decennia fout wordt berekend. Wij werken met een korf van producten en passen daar vaste wegingscoëfficiënten op toe net als wegen alle producten al dertig jaar even zwaar op het gezinsbudget. Een juiste berekening dient te werken met variabele wegingscoëfficiënten. Als de prijs van product x1 met een bepaald percentage stijgt zal de consumptie van x1 met een ANDER percentage afnemen. Met hoeveel hangt af van de elasticiteit van de vraag naar x1. Voor producten als sigaretten, stookolie, aardgas, benzine, drinkwater, etc. is de vraag inelastisch. Dat betekent grofweg gesteld dat als de prijs ervan met 10 % stijgt de vraag b.v. maar met 1 % zal dalen.

Omgekeerd: als de prijs ervan met 10 % daalt zal de vraag maar met 1 % stijgen. Voor andere producten, b.v. televisietoestellen, stofzuigers, gsm’s, computers, etc. is de vraag elastisch. Hier zullen voor bepaalde producten een prijsstijging met 10 % aanleiding geven tot een daling van het verbruik met 20 % en een prijsdaling met 10 % tot een stijging van het verbruik met 20 %. Door het werken met vaste wegingscoëfficiënten berekenen wij de index (waaraan de lonen zijn gekoppeld) verkeerd. Hier dringt een correcte berekening zich op. Een herziening van de index zal echter nooit leiden tot de fameuze daling van de loonkost met 4 %.

De voornemens van Alexander de Croo om de concurrentiekracht van onze economie te herstellen zijn wis en zeker nobel – daar hadden we in perioden van hoogconjunctuur al werk van hebben moeten maken – maar zijn onuitvoerbaar of weinig relevant in perioden waar we op Diktat van Merkel en haar troika het begrotingstekort onder de 3 % moeten houden. Dit alles illustreert hoe moeilijk het zal worden economische groei te regeneren in tijden van opgelegde begrotingscontrole. Net daarom pleit ik voor een drastische ingreep waarbij er wel genoeg ruimte wordt gecreëerd voor besparingen op de patronale bijdragen.

De oprichting van een sociale holding die vier jaar lang vijftig duizend goedkope maar kwaliteitsvolle woningen bouwt – woningen bedoeld voor de verkoop – is het meest probate middel om in crisistijden economische groei te realiseren. Een deel van die groei zorgt voor de nodige ontvangsten die we kunnen gebruiken voor het herstel van de concurrentiekracht van de economie. En laat net dit het verhaal zijn waarnaar De Croo misschien wil luisteren.

Wie zich bij R.O.S.S.E.M. wil aansluiten kan terecht op: https://www.facebook.com/jeanpierre.vanrossem of https://www.facebook.com/benny.willems1 We hebben nu ook een fanpage https://www.facebook.com/Rossem2014

Je kunt vandaag de dag je TV niet aan zetten of je ziet een kookprogramma en je hoort het woord crisis. In deze postmoderne tijden van onzekerheid werkt dit geheel averechts, toch op de Belgen. Nu ze niet eens meer weten hoe lang ze zullen moeten blijven werken, ook niet juist weten hoeveel pensioen ze zullen verdienen. Daarbovenop komen de voor de postmoderniteit zo typische vragen: zal ik mijn hypotheek kunnen blijven betalen? gaat mijn vrouw of mijn man er niet van door met eenander? zullen we nog kunnen betalen als onze kinderen groot zijn en misschien wel naar de universiteit willen gaan? Die opeenstapeling van onzekerheden zorgt ervoor dat vooral de middenklasse in tijden van crisis meer geld zal wegleggen voor de onzekere toekomst, des te meer naarmate de crisis scherper is.

In 2008 en begin 2009, toen de crisis voelbaar werd, werd er meer op spaarboekjes gespaard dan ooit te voren, waardoor de consumptie van de gezinnen - de private consumptie dus - abnormaal daalde.

Het wordt tijd dat mensen inzien dat ze met zijn allen ook zelf iets kunnen doen aan de crisis. Het is helemaal fout te redeneren als angsthazen en te besluiten: "Neen, laten we dat salon nu niet kopen, want nu is 't slechte tijd." "O neen, nu geen verbouwingen aan ons huis, want 't is crisis." "Oei neen, nu geen nieuwe koelkast, laten we wachten tot de crisis voorbij is."

Dit soort reflexen - dat men vroeger zou hebben beschreven als het gedrag van de goede huisvader - is in twee opzichten een ramp voor de economie. (1) als de consumptie daalt wordt er private koopkracht onttrokken aan de economische kringloop, waardoor een economie als geheel in een negatieve spiraal terecht dreigt te komen, en (2) hoe groter de spaarquote - dat is de verhouding tussen besparingen en nationaal inkomen - hoe zwakker de investeringsmultiplicator (dat is de wijziging van de investeringen die een gevolg zijn van de wijziging van het nationaal inkomen). De zeer bekende econoom John Maynard Keynes sprak in dit opzicht van het spaarparadox: sparen kan microeconomisch een deugd lijken, macroeconomisch is het een ondeugd.

De multiplicator is de motor van een economie. Als die begint te sputteren krijgt de economie als geheel de kramp. De boodschap is dus: hou nu toch eens op met lamenteren over de crisis (waaraan de banken schuld hebben) en stop ermee des te meer geld naar de ... banken te versassen naarmate de crisis scherper is. In crisistijd brengt geld op spaarboekjes niets op, zorgt het ervoor dat je verder achteruit boert: inclusief de getrouwheidspremie brengt een spaarboekje maar 2.50 % op, terwijl de inflatie 3.65 % is. Hier spreekt men van koopkrachtserosie van het geld: je geld wordt minder waard naarmate de tijd verstrijkt.

Twintig jaar geleden schreef ik in mijn Libertijnse Breekpunten - met statistieken ter ondersteuning (pp. 180-184) - dat de enigen die dik verdienen achter crises de ... banken zijn. Tussen 1978 (begin van de petroleumcrisis) en 1989 (einde van de petroleumcrisis, bedroegen de winsten van de Belgische banken gemiddeld 10.98 %, terwijl die van alle andere ondernemingen amper 5.51 % bedroegen (af te leiden uit tabel 18 op p. 187). Het crisis paradox, waarbij de middenklasse des te heftiger gaat sparen naarmate de crisis scerper wordt, is hiervoor verantwoordelijk. Dus gasten, roep het uit, zo luid als jullie kunnen, hoe heftiger de crisis HOE MINDER SPAARGELD WE MOETEN AFDRAGEN AAN DE BANKEN en HOE MEER WE ONS GELD MOETEN UITGEVEN. Zou eenieder dat doen, de crisis was al voor de helft opgelost!!!!!!

Wie zich bij R.O.S.S.E.M. wil aansluiten kan terecht op: https://www.facebook.com/jeanpierre.vanrossem of https://www.facebook.com/benny.willems1 We hebben nu ook een fanpage https://www.facebook.com/Rossem2014

Vanmorgen was ik (Ben Willems) meteen wakker toen ik op de radio vernam dat Bekaert 600 mensen ontslaat en ik verslikte mij in mijn eerste koffie toen ik vernam dat de regering eraan denkt om de BTW te verhogen.

Zijn ze nu helemaal gek geworden, is Di Rupo zijn verstand aan het versmachten omdat zijn strikje te vast is aangespannen? Weet u wat dit wil zeggen? Dat de prijzen, die nu al met de regelmaat verhoogd worden, nog een stuk hoger worden. Want bedrijven die meer belastingen op hun producten moeten betalen gaan dit heus niet uit eigen zak gaan betalen, die rekenenen dat op de centiem door aan de verbruikers.

Ook zal de concurrentiepositie van onze bedrijven verminderen en daardoor zullen er nog meer mensen ontslagen worden. En het is nu al zo erg, gisteren werd bekend dat Crown in Deurne de boeken neerlegt en er 300 mensen hun baan verliezen.

Ik heb de indruk dat sommige politici, vooral uit liberale hoek, dit idee gebruiken om er een indexsprong door te krijgen. Het is kiezen tussen de pest en de cholera zeggen ze. De BTW verhogen en daardoor jobs op de helling zetten of de indexsprong en de bedrijven sterker maken en het personeel wat zwakker.

Dat men de BTW op echte luxeproducten zoals peperdure wagens, juwelen en huizen zou verhogen daar zou ik nog kunnen inkomen. Maar de BTW verhogen op alle producten is de doodsteek voor vele sectoren. De Horeca zal nog sterker achteruitboeren dan nu al het geval is, de bouw zal ook gene vette meer zijn omdat alleen nog maar de rijkere onder ons nog een huis zullen kunnen bouwen.

En dan zwijg ik nog over de producten en diensten die duurder worden. Wat is er de laatste dagen al duurder geworden? Openbaar vervoer, sigaretten, bier, energieverbruik, autokeuring, taxi's en dit alles niet zomaar met één centiem, sommige dingen worden 6% duurder.

Betaal maar beste burgers, betaal maar. Maar is er nu echt geen politicus te vinden in dit land die durft naar alternatieven te zoeken?

Men heeft de senaat omgevormd zoadat er geen verkiezingen meer voor nodig zijn en deze bevolkt wordt door de parlementsladen van de federale en deelstaatparlementen. Mooi, maar men wil toch nog gecoöpteerde senatoren aanstellen, schaf die ook af, want die kosten extra.

Waarom probeert men niet eens wat efficiënter te werken op al die kabinetten en overheden. Het geld dat daar verspild wordt is alleen al groot genoeg om groot deel van het gat in de begroting op te lossen. Waarom schaft men de provincies niet af? Die hun taken kan men perfect verdelen tussen de steden, gemeenten en de Vlaamse regering.

Waarom vraagt men niet aan sommige bedrijven die nu bijna geen belastingen betalen iets meer af te dragen? Waarom doet men niets meer tegen al wie venootschappen misbruikt om belastingen te ontduiken? Waarom durft men de sociale fraude niet aan te pakken?

Antwoord: omdat men aan de ene kant niet aan zichzelf durft te raken en omdat men aan de andere kant schrik heeft van de bedrijven en omdat gewone mensen die frauderen nu eenmaal ook kiezers zijn.

Ik vrees dat dit land een tweede Griekenland aan het worden is en dan heb ik het niet over het klimaat.

Maar wie weet is er toch nog enige hoop. In 2014 trekt R.O.S.S.E.M. met een puur economisch programma naar de kiezer. Vanaf 1 mei 2012 zal Jean Pierre Van Rossem met dat programma het land doorkruisen om het uit te leggen. Meer weten? https://www.facebook.com/Rossem2014

P.S. Dit was een column van mezelf.

Onderstaand persbericht werd net naar de media gestuurd:

U wilt toch ook weten waarom we plots met zijn allen - enfin toch alle kleine jongens en kleine meisjes, niet de altijd weer gespaarde grote meisjes en grote jongens van de power elite - moeten inleveren? Dit niet enkel in België, maar in heel Europa. De fundamentele reden hiervoor is dat de vrije markt, voor wie Alexandertje De Crootje en Gwendolientje Ruttentje zo mooi lofzangen aanheffen, gewoon niet meer werkt. Want als die vrije markt zo onfeilbaar was, met de lengendarische invisible hand alle problemen weer gladstreek, hoe kwam het dan dat in heel Europa regeringen honderden miljarden moesten toestoppen om de hebberige banken van het failliet te redden?

Om dit te verstaan moeten we even terug naar 1999. Dan wordt er in Amerika beslist de Glass Steagall Act op te heffen. Die Glass Steagall Act maakte een scherp onderscheid tussen twee soorten banken: spaarbanken en investeringsbanken. Van spaarbanken werd verwacht dat ze de (spaar)deposito's van hun klanten leningen verstrekten (b.v. hypotheekleningen). Hierbij moesten risico's zoveel mogelijk worden vermeden om de spaartegoeden van de klanten niet in gevaar te brengen. Investeringsbanken, die verstand hadden van circuleren, die werkten met grote vermogens van grote klanten (niet eenvoudig met hun spaarcentjes), mochten bij hun beleggingen en participaties wel risico's nemen omdat ze nu eenmaal zoveel meer verstand hadden van speculeren, en omdat hun klanten risico's durfden nemen bij al dat speculeren.

In Europa mochten spaarbanken al sinds 1988 speculeren, net als investeringsbanken, maar hiervan werd pas zelden gebruik gemaakt. Maar als ze na 1999 zagen dat hun Amerikaanse collega's-spaarbanken zich plots wel gingen gedragen als heuse investeringsbanken, en daarbij veel hogere winsten vergaarden, wilden ze niet achterblijven en tekenden ze niet zelden in op nieuwe bankproducten die veel grotere winsten in het verschiet stelden. Dat spaarbanken hoegenaamd niet de knowhow hadden van investeringsbanken en vaak ternauwernood wisten waarin ze nu eigenlijk belegden, was blijkbaar geen probleem. Men liet hen maar begaan en de uitgevoerde bankcontroles waren maar een lachertje.

Begin van de jaren 2000 zagen vooral de Amerikaanse spaarbanken gesneden brood in de vastgoedmarkt. Daar swingden de prijzen zozeer de pan uit dat banken plots klaarstonden met zogenaamde ninja kredieten (no income, no job, no assets). Mensen zonder inkomen, zonder werk, zonder vermogen konden plots kredieten krijgen om een eigen huis of appartement te kopen. Aan het ritme waartegen de vastgoedprijzen stegen konden ze al na een paar jaar hun huis verkopen om eerst de bank terug te betalen en met de winst een grotere, een mooiere woning te kopen. Je moet natuurlijk al heel naief zijn om te geloven dat dit kan blijven duren. Verblind door greed, door hebzucht dus, vergaten ze heel even dat dit sprookje niet kon blijven duren, te meer daar ze ferme bonussen opstreken, bonussen waarvan ze in dagen toen de Glass Steagall Act nog bestond nooit zouden hebben durven dromen.

Vanaf 2006 stelden waarnemers vast dat de vastgoedmarkt in Amerika over zijn hoogtepunt was. Opeens konden de ninja-kredietnemers hun hypotheken niet meer betalen en werden hun droomhuizen in beslag genomen, waardoor de vraag naar huizen in mekaar stuikte en het aanbod van in beslag genomen woningen steeg. Het gevolg was een snelle ineenstorting van de vastgoedprijzen. Vroegere spaarbanken zaten hierdoor opgezadeld met heel twijfelachtige hypotheekleningen. Gelukkig vonden ze soulaas bij echte investeringsbanken van het allooi van Goldman Sachs, zowat de leepste grote jongens op de financiële markten. Die stelden voor de dubieuze hypotheekkredieten per tienduizenden te bundelen en ze massaal aan te bieden aan voornamelijk de vroegere Europese spaarbanken. Goldman Sachs gaf het nieuwe bankproduct een naam: het waren COD's (collateral debt obligations) die in de derde periode forse winsten "konden" opleveren en die in de eerste en tweede periode vrij risicoloos waren. Hiermee deden de rommelkredieten hun intrede op de Europese markt.

Vrijwel geheel onwetend van wat ze kochten gingen vroegere spaarbanken hals over kop achter het nieuwe wonderproduct dat "COD" heette ('c'est ça n'est-pas monsieur le baron van Crombrugghe de Loringhe de Pyckedaele, c'est C.O.D. n'est-ce pas, ou est-ce C.D.O.?' 'regarde un peu le dictionaire, Philemon.' 'le mot est tellement neuf qu'il n'est pas dans le dictionaire, monsieur le baron. mais on m'a dit que c'est très rentable.' 'alors Philemon, tu attends quoi, en-achêtes avant qu'il n'y ont plus.') Financiële experts met jarenlange ervaring lachten zich een breuk als ze zagen hoe, gedreven door een pathologische hebzucht, vroegere spaarbanken zich in de vernieling kochten.

In België was de grote kampioen de Dexia Holding die voor 117 miljard rommelkredieten kocht. Maar ook KBC, Fortis, Ethias en ING kochten zich de kramp. Ondertussen was in Europa Deutsche Bank - net zo leep als Goldman Sachs in de States - ook aardig begonnen met het doorverkopen van herverkapte rommelkredieten.

Het duurde nog tot de zomer van 2008 alvorens de klungelaars die zich massa's COD's lieten opstoven in de mot kregen hoezeer ze werden bedot. Ondertussen ging Lehman Brothers in Amerika op de fles en stuikte de effective financial market hypothese - de Bijbel van het blauwe geloof - als een kaartenhuisje in elkaar. Financiële markten waren opeens niet langer efficiënt. Overal in de kapitalistische wereld moesten Staten diep in hun schatkist scharrelen om banken van het failliet te redden. In België moest de regering Dexia een eerste keer steunen met 106 miljard staatssteun, in 2011 nog een tweede keer met 40 miljard.

In een week-end tijd moest Fortis tegen braderieprijzen verkwanseld worden aan de Hollanders en de Fransen (voor de man uit Ieper een bewijs van goed bestuur! Lacht u zich ook een breuk?) KBC moest meer dan 6 miljard lenen van de federale en de Vlaamse overheid tegen een ... eeuwigdurende rente van 8.5 %! Mooie hypothese, die effective financial market hypothesis! De zoveelste gore leugen van de aanbidders van de vrije markteconomie. (Laten we ook niet vergeten dat Bart de Wever op de eerste rij zit in dit soort blauwe tempels, nog perverser liberaal dan De Croo en Rutten samen. In die tempel zijn Hendrikje Bogaertje en rasopportunist Van Quickenborne al jaren misdienaar.)

Het gevolg van dit alles was een algehele bevriezing van de interbancaire markt, waar de ene bank de andere niet meer vertrouwde, en waar er om de haverklap naar de Amerikaanse rating bureau's werd gemaild om te zien hoe slecht de collega's er wel voorstonden. Dit algemene wantrouwen verstevigt de positie van de grote ratingbureau's (Standard & Poor's, Moody's, Fitch) die overstelpt worden met vragen van banken hoe het met hun concurrenten zit. Ook neemt het wantrouwen van de banken toe of sommige van de door hen gekochte staatsobligaties (bv. van Ierland, van Griekenland, van Portugal, van Spanje) nog wel betrouwbaar zijn. Dit leidt tot een ware machtspositie van de ratingbureau's die nu ook hele staten gaan beoordelen (en veroordelen). Het wantrouwen neemt nog toe als er in Wallstreet en in de Londense City massaal tegen de euro wordt gespeculeerd.

Daarop gaat de godfather van alle grootbanken, het IMF (Internationaal Monetair Fonds), de lijnen uitzetten. Dit IMF wil dat, in naam van de grootbanken, alle landen hun staatsschulden gaan beperken. Banken hebben genoeg geld verloren aan de rommelkredieten en willen niet langer risico's lopen met hun publieke obligaties die ze in portefeuille houden. Zo komt Europa - waar de euro in het oog van de storm staat - onder druk van de eis van het IMF dat staten hun staatsschulden onder controle moeten houden.

De 11.3 + 2.1 mld die België moet ophoesten moet worden betaald aan de banken en institutionele beleggers bij wie de staat in het krijt staat (nota bene dezelfden die de rating bureau's financieel onderhouden). Nadat staten eerst banken moesten redden van het failliet (denk aan de 106 mld staatsgaranties voor de Dexia holding, in 2011 nog opgetrokken met 40 mld, dus 42 % van het bruto binnenlands product!) moeten burgers nu weer opdraaien voor het falen van banken.

En dan blijkt meteen de lafheid van onze regeringsleiders die zwichten voor een vermogensbelasting, die zwichten grote concerns meer te belasten, die natte masturbatiedromen koesteren van een indexsprongetje alhier en weer een sporongetje aldaar: zij laten de kleine man en de KMO's opdraaien voor een zoveelste geschenk aan de banken, dit alles in de hoop dat de interbancaire markt zal ontdooien.

Dit is er dus aan de hand, een pure bankkwestie: één grote operatie om met geld van de gewone man en vrouw de onbetrouwbare banken een aureooltje van geloofwaardigheid te bezorgen - een aureooltje uit plastiek.

En de liberalen maar kwelen dat de vrije markt alle problemen oplost. Hoe durven De Croo en de idioten rondom hen!! We hebben genoeg aan de banken gegeven. We moeten weigeren deze spelletjes van bezuinigen mee te spelen. Ook stoppen met een flutstakingetje van niemendal. Vooruit, De Leeuw, wat we nodig hebben zijn stakingen als in de tijd van de Eenheidswet. En massale marsjen op Brussel tot het electoraal profitariaat van Di Rupo en handlangers het geld gaat halen waar het voor het rapen ligt.

Wie zich bij R.O.S.S.E.M. wil aansluiten kan terecht op: https://www.facebook.com/jeanpierre.vanrossem of https://www.facebook.com/benny.willems1 https://www.facebook.com/pages/Rossem-2014/184249055008690

Vandaag werd bekend dat de rating van Frankrijk is verlaagd en dat de onderhandelingen tussen de Griekse regering en de grootbanken over de kwijtschelding van de Griekse schulden zijn afgesprongen.

Is dit het einde van de Euro en wie weet van Europa zoals wij het kennen?

Mijn waarde landgenoten, 2011 is een jaar geweest op snel te vergeten. 543 dagen lang zaten de politieke partijen aan tafel om een regering te vormen en dit terwijl in de achtergrond ratingsbureaus de rating van het hele land en zijn banken naar beneden haalden.

Maar gelukkig is het voor de meesten onder ons niet echt crisis. Music for Life haalt voor het zoveelste jaar een recordbedrag aan geld op, nog nooit werden er zoveel bankverrichtingen gedaan als op kerstdag, de regering haalde nog nooit zoveel geld op bij de burgers en nog nooit gingen er zoveel mensen op reis. Kortom geen reden om te klagen.

Maar zal dat zo blijven in 2012? Ik denk het niet.

De energieprijzen stijgen omdat iedereen moet bijdragen om de subsidies voor mensen met zonnepanelen te betalen en om mensen die hun rekeningen niet meer kunnen betalen toch nog stroom te geven. De Lijn laat zijn prijzen met 16% stijgen en ook de ouderen zullen moeten betalen. De banken willen, als ze dat al niet doen, ons laten betalen voor internetbankieren of voor ons eigen geld uit de muur te halen. De huren zullen stijgen. Wie digitale televisie heeft zal een bijdrage moeten leveren, het kijk en-luistergeld is dus een beetje terug van weggeweest. Kortom, we zullen het met veel minder moeten doen.

Wie droomde om eind 2012 op pensioen te gaan maar na 21 november 2012 zijn aanvraag deed zal twee jaar langer moeten wachten om van een welverdiende rust te gaan genieten. Wie in loopbaanonderbreking wil gaan zal niet de volledige tijd hiervan kunnen inbrengen voor zijn loopbaantijd en zijn pensioen. Ook voor wie zwaar werk heeft wordt er geen uitzondering gemaakt, want volgens Karel Van Eeetvelt bestaat er niet echt zoiets als zwaar werk meer tegenwoordig. Kortom, wie mooie plannen had om op pensioen te gaan of eens iets anders te doen dan werken heeft pech.

Maar goed we leven nog altijd niet in een derdewereldland. Ik wens ieder van u nog prettige feesten en wens jullie een gezond 2012. Ik wens de daklozen en asielzoekers die op straat leven wat beters dan een stal met een os en een ezel. Ik wens de werklozen snel werk. Ik wens de kinderen goede ouders en omgekeerd. Ik wens de dieren goede baasjes of als ze in het wild leven goed en veel eten. Ik wens ons allen en de weermannen en-vrouwen veel goed weer.

Aan de nieuwe regering wens ik een overdosis gezond verstand zodat er geen dingen meer gebeuren zoals we de laatste week met Van Quickenborne hebben meegemaakt. Want als men die laat doen wordt het hier toch nog een derdewereldland. Niet op financieel gebied maar op gebied van de democratie.

Beste niet-stakers, sorry dat ik gestaakt heb. Sorry dat ik niet akkoord ging met het feit dat minister Van Quickenborne het sociaal overleg als overbodig vond en op een drafje de pensioenregelingen wil laten goedkeuren in het parlement. Sorry dat ik de Raad van State, die vond dat de plannen van minister Q het gelijkheidsbeginselen schonden, een eerbiedwaardige instelling vind. Sorry, dat ik wel mijn mening hardop wil zeggen.

Sorry, dat u door mijn toedoen niet naar uw werk kon of in sommige gevallen, ook al staakt men niet mee, wou. Sorry, dat ook mensen die het met mij eens zijn werken bij de NMBS, De Lijn of MIVB werken en dat ook zij niet gingen werken. Sorry, aan die twee gepensioneerden die mij en anderen voor onnozelaars uitmaakten dat zijn vandaag niet op kosten van de werkende mensen gratis met de bus konden rijden. Sorry, voor die studenten die vandaag al naar moeke wilden gaan en dat niet konden, maar morgen zal het openbaar vervoer terug rijden. Sorry, voor al wie in plaats van te gaan werken en niet staakte maar verlof nam in overvolle winkels moesten staan in de Leuvense bondgenotenlaan.

Sorry, dat ik ook ik vind dat we langer moeten werken en dat ik daar niet minder, zoals de regering wil, maar hetzelfde pensioen. Sorry, dat ik vind dat werkmensen nog wel rechten mogen hebben en gepensioneerden een pensioen. Sorry, dat ik vind dat bazen hun oudere werknemers aangepast werk moeten geven. Sorry, dat ik opkom voor mensen die binnen een paar jaar op pensioen wilden gaan en voor jongeren die veel langer, want dit is niet het eindpunt, moeten gaan werken voor minder pensioen. Sorry, dat ik solidair ben.

Sorry, dat ik vind dat de regering de notionele interest moet afschaffen of aanpassen zodat bedrijven die nu bijna geen belastingen betalen dat wel doen. Sorry, dat ik vind dat men de fraude, zowel financieel als sociaal, moet aanpassen. Sorry, dat ik vind dat de regering de banken had moeten aanspreken om bij te dragen en dat zonder dat ze het aan ons mogen doorrekenen. Sorry, dat ik vind dat energiebedrijven ook hadden moeten bijdragen zonder dat ze dit aan ons doorrekenen. Sorry, dat ik voor een vermogensbelasting ben voor grote vermogens. Sorry dat ik vind dat moest men al deze dingen wel had aangepakt men minder aan de pensioenen moest zitten.

Sorry, aan mijn bazen dat ik ook hen soms aanval als ik vind dat ze ons bepaalde rechten niet gunnen of tegen de wet ingaan. Sorry, dat ik soms klaag over het feit dat sommige diensten hun mensen uitbuiten zonder dat ze de wettelijk bepaalde vergoedingen krijgen. Sorry dat ik vind dat sommige bedrijven ons willen terugslingeren naar de tijd van priester Daens. Sorry, dat ik niet zomaar pik of slik wat een baas of een overheid doet.

Sorry, dat ik wie zegt dat vakbonden de mensen gijzelen, moeten staken op vrije dagen of tijdens de daluren niet begrijp. Sorry, dat ik niet begrijp dat sommige mensen het verschil tussen betogen en staken niet kennen. Sorry, dat een staking of een betoging sommige mensen stoort, maar iets doen zonder dat het stoort dat zal niemand ooit lukken.

Sorry, dat ik zoveel sorry moet zeggen. Maar ik zou dolgraag één iemand sorry horen zeggen, namelijk minister Van Quickenborne. Die moet zeggen "sorry, dat ik me als een dictator gedraag en zonder sociaal overleg mijn plannen tot wet wil houden en dat ik liever 543 dagen onderhandel over het vormen van een regering dan 5 dagen te ondehandelen over de pensioenen om zo de sociale vrede te bewaren".

Ik hoorde Vice-Eerste-Minister Steven Vanackere op de radio verklaren dat de vakbonden maar moesten aanvaarden dat het regeerakkoord zo snel mogelijk wordt uitgevoerd. De onderhandelingen hebben meer dan 500 dagen geduurd en daarom en nu moet alles wat in het regeerakkoord staat zo snel mogelijk worden uitgevoerd.

Blijkbaar moet het democratisch recht op protest wijken en moet er niet meer ondehandeld worden met de sociale partners volgens de nieuwe regering.

Vandaag maakte Febelfin, de overkoepelende organisatie van banken, bekend dat de banken hun klanten willen laten betalen voor ondermeer de bankentaks die ze kregen opgelegd omdat zij de crisis veroorzaakten en om staatssteun vroegen.

Vroeger werd uw geld al eens geroofd door bankovervallers, nu doen de bankiers dat zelf.

De laatste tijd schieten de beleggers en de politici almaar in een kramp als ze horen dat de kredietwaardigheid van een land wordt verlaagd door Standard & Poor's of een ander ratingbureau. Ik vind het alles behalve normaal dat een privéfirma zomaar een heel land kan beoordelen en kan platleggen.

Het is pas de laatste jaren dat dit soort van obscure bedrijven aan macht hebben gewonnen. Nochtans bestaan zulke bedrijven reeds van 1906. Maar ja, de financieel-politieke wereld is gek geworden.

Help, het land is in nood. Dexia duikelt verder naar beneden en de Belgische regering kan de staatswaarborg van 60% van de 90 miljard euro die ze voor Dexia Bank afsprak met Frankrijk en Luxemburg niet meer betalen. KBC lijdt op de beurzen ook al het ene verlies na het andere waardoor Cera virtueel failliet zou zijn. De Belgische rente is geklommen tot boven de 5%. En ondertussen is er na 527 dagen nog steeds geen regering.

'S.0.S. België' zou de titel kunnen zijn voor een inzamelingsactie voor ons land in onze buurlanden. Iedereen wil hier wel het Griekse weer, maar de crisis mogen ze daar houden.

www.klier.be

Dexia is op zoek naar een nieuwe naam omdat mensen hen associëren met termen als bankroet, vereffening en Bad Bank. Hoe zou dat toch komen?

Omdat ik geen slecht hart heb zal ik hen proberen te helpen om een nieuwe naam te kiezen.

Woensdag wordt een "cruciale" dag voor Europa, daar hebben we dat meest gebruikte woord van de laatste jaren waar. Griekenland heeft honderden, zoniet duizenden miljarden euro's meer dan verwacht en de Italianen en Fransen staan aan de rand van de afgrond. Woensdag moeten de eerste ministers van de Europese Unie een oplossing vinden voor al deze problemen.

Maar wie gaat dat betalen? En kan men besparen op iets dat men niet heeft?

Deze morgen zakte het aandeel van Dexia zomaar eventjes met 30%. Dit komt omdat de bank de slechte onderdelen wil afscheiden van de goede en de goed op hun beurt zou willen verkopen. Reynders stond al direct klaar om indien staatssteun te beloven.

Langs de ene kant moet de volgende regering 10 miljard aan besparingen en nieuwe inkomsten zoeken en aan de andere kant zit een ontslagnemend minister geld te beloven aan banken in moeilijkheden. Dit blijft een raar land.

Op de beurs van Brussel is de korf met de belangrijkste aandelen meer dan 2% in waarde gedaald. Ook elders in Europa gingen de aandelenmarkten omlaag. De beleggers maken zich steeds meer zorgen, nu blijkt dat de crisis in de eurozone nog lang niet over is. Ons land komt daarbij steeds nadrukkelijker in beeld.

Bedankt dames en heren politici, dankzij jullie worden wij binnenkort ook overgenomen worden door Europa!

In Frankrijk, ons land en nog 13 andere landen binnen en buiten Europa circuleren er op het internet oproepen om op 7 december massaal al ons geld van de banken te halen. De oproep werd voor het het eerst begin oktober gedaan door ex-voetballer Eric Cantona. Reeds duizenden mensen zagen de oproep.

Is Cantona gek geworden of is hij toch nog zo gek niet?

Jos Vaessen ziet als industrieel dat het concurrentievermogen van onze bedrijven moet stijgen. "Zo niet gaat België naar de haaien", stelt de 66-jarige Vaessen in een interview met Trends.  “Ik krijg klappen aan de lopende band. Weet u dat ik heel geregeld opdrachten verlies aan Nederlandse bedrijven die hier komen werken? Over de Chinezen of over de Oost-Europeanen spreek ik zelfs niet. In West-Europa is er geen enkel land waar de loonlasten zo hoog liggen als in België."

Klopt dit verhaal of is het een oproep van een patroon omzelf rijker te worden door ons te laten inleveren. Moeten we terug naar de tijden van priester Daens.

Gisteren werd bekend dat Brink's de boeken neerlegd en dat vierhonderd mensen hun baan verliezen. Velen zeggen dat dit de fout van de vakbonden is, maar de overheid zegt zelf dat het bedrijf altijd heeft aangestuurd op een faillissement. Men wou niet overlegen, zelfs toen het personeel een deel van hun loon wou inleveren om het bedrijf te redden.

Dit zijn maffiapraktijken en helaas zien we dit steeds meer en meer.

België heeft de vijfde grootste zwarte economie van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (Oeso) in verhouding tot zijn bruto binnenlands product. Alleen Griekenland, Italië, Spanje en Portugal presteren nog slechter. De Morgen schrijft dat op basis van berekeningen van Friedrich Schneider, een autoriteit inzake zwartwerk die een internationale vergelijkende studie deed in opdracht van de Oeso.

Moest iedereen in het "wit" werken, de regering moest niet meer op zoek gaan naar 25 miljard euro om het gat in de begroting te vullen. Nieuwe belastingen waren dan ook niet nodig. Wie doet wie de das om?

De NMBS scoorde in 2009 bijzonder slecht. De stiptheidscijfers vielen tegen en er werden dieprode resultaten opgetekend. Toch kregen de drie topmensen nog maar eens opslag. Samen verdienden ze vorig jaar 1,46 miljoen euro bruto, een toename van 6,4 procent in vergelijking met 2008.

Met de trein zou je er al zijn, zeker niet als je manager met bij de NMBS bent. Dan krijg je een dikke wagen chauffeur. Ben u dan nog verbaasd dat die heren zich geen reet aantrekken over het feit dat uw trein weeral te laat is? 

De Belgische regering haalt voorlopig geen winst uit zijn investeringen in de Belgische banken. Dat staat zaterdag te lezen in De Morgen.

Je hoeft echt geen econometrist te zijn om dit al op voorhand geweten te hebben.