Columns

Voor het eerst heeft minder dan 40% van wie in België bij een plaatselijke overheidsdienst (provincies, gemeentebesturen, ocmw's, politie, intercommunales....) werkt nog een vaste benoeming. Dat blijkt uit het jaarverslag van de RSZPPO, de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid van de Provinciale en Plaatselijke Overheidsdiensten.

De cijfers verschillen echter grondig tussen de gewesten: in Vlaanderen vinden we nog 43% vastbenoemden, in Wallonië 35% en in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest 42%.

Dus wie zegt dat wie voor een lokale overheidsdienst werkt toch niet kan ontslagen worden zit er dik naast. Ik ben zelf een contractueel bediende bij de stad Leuven. Als vakbondsafgevaardigde zou ik liever hebben dat iedereen statutair (vastbenoemd) is want dan zou iedereen meer werkzekerheid hebben, er zouden dan geen nepstatuten meer zijn en men zou later een hoger pensioen hebben.

Trouwens, ook statutairen kunnen ontslagen worden, maar pas na twee negatieve evaluaties (die om de twee jaar gebeuren) en een opvolginstraject is mislukt. Bij contractuelen is het simpel om iemand te ontslaan. Niet goed werken? Opzegvergoeding en buiten!

En kan iemand die bij een lokaal bestuur werkt dan niet doorgroeien naar een statutair statuut? Ja, als je examens volgt voor een statutaire betrekking. Maar die zijn meestal open voor iedereen en de kans dat daar hoger gekwalificeerder personeel aan meedoet is groot, waardoor de kansen van wie al in een bestuur werkt kleiner is. Ook al werk je nu op een lager niveau en doe je reeds jaren toch hetzelfde werk als in de vacature waarvoor er examens afgenomen worden.

Het idee dat iedereen wel bij de overheid wil werken is een fabeltje, voor administratieve jobs is dit zeker zo, maar voor andere jobs krijg je met moeite kandidaten.

Voor de job die ik doe wou men voor de zesde keer examens organiseren, vandaag bleek dat nog maar vier mensen zich hadden ingeschreven. Ik ben gemeenschapswachter, zo'n moeilijke job is dat nu ook weer niet. Alleen ons imago is niet zo goed, velen denken nog dat wij werkloos zijn, terwijl we al vijf jaar gewoon stadspersoneel zijn. Ik doe deze job reeds dertien jaar, moest het geen leuke job zijn zou ik het echt niet zolang uithouden.

Nog een fabeltje dat ik uit de wereld wil helpen is dat je bij een lokale overheid niet al te veel moet doen. Tegenwoordig krijgen wij doelstellingen, planningsgesprekken, functioneringsgesprekken en een evaluatie.

Je moet je inderdaad niet doodwerken, maar dat moet niemand hoop ik, maar de tijd van op je schup leunen en pinten zuipen is reeds lang voorbij. Dat er nog speciaal gevallen rondlopen zal ik niet ontkennen, maar dat is een uitstervend ras en bij u op het werk zullen er ook wel rare figuren rondlopen.

Ik volg veel van die examens op voor de vakbond en zie telkens dingen. Sommige sollicitanten zijn niet eens op de hoogte van het beroep waarvoor ze solliciteren. Anderen zitten tegen hun goesting op een schriftelijke examen, dat komt omdat veel mensen door de VDAB gestuurd worden naar zo'n examen en die wachten dan gewoon op hun aanwezigheidsbriefje. Nog anderen lezen dan weer de vacature niet goed, zo staat in sommige advertenties dat men geschikt moet zijn voor een fysiek zware job en dan komt daar soms iemand op af die al buiten adem is als hij uit zijn wagen komt gestapt.

Een ander iets dat mij is opgevallen is dat soms de helft van het totaal ingeschreven kandidaten niet eens komt opdagen bij examens. Van het totaal aantal kandidaten dat dan toch meedoet slaagt op het einde maar eenderde of eenvijfde. Soms gebeurt het dat er niemand geslaagd op bijna honderd deelnemers aan een examen. Zijn de Belgen dan zo dom geworden?

Ik heb dan ook sterk de indruk dat examenbureaus ofwel veel te streng zijn of dat er een systeem inzit om toch maar zoveel mogelijk examens te organiseren. Kassa, kassa! Ze weten bij Jobpunt Vlaanderen heus wel hoe ik over hen en hun onderaannemers denk.

Er is heus wel werk, maar wie denkt slapend rijk te worden moet maar als tester in een matrassenfabiek gaan werken. Maar levenslang rentenieren op kosten van de Staat, dat kan nooit de bedoeling zijn.

Deze column is ook te lezen op Politici aan het woord en op Medium4You.

De minister van Overheidsbedrijven, Inge Vervotte, wil de NMBS interpelleren over het feit dat het bedrijf de kinderen van haar personeel bevoordeelt bij de aanwervingsexamens. De minister vindt deze praktijk "twijfelachtig". Dat schrijven La Capitale en La Nouvelle Gazette woensdag.

Volgens de NMBS is dit een wijdverspreide techniek. Andere overheidsbedrijven ontkennen dit. Bij De Post krijgen de kinderen van het personeel enkel voorrang voor de vakantiejobs. Ook Belgacom en Belgocontrol ontkennen de kinderen van hun personeel een voorkeursbehandeling te geven.

Het werd tijd dat er eens gekeken wordt naar hoe men bij de overheid mensen aanwerft. Eerlijk gezegd stel ik mij ook vragen naar hoe selectiebureaus mensen aanwerft.

Soms stel ik me de vraag of die bureaus bewust minder mensen aanwerven dan er nodig zijn, zodat er een tweede of zelfs een derde examen nodig is. Zo blijft de kassa wel rinkelen natuurlijk.

Waarom ik dit denk, daarover moet ik omwille van mijn beroepsgeheim over zwijgen, als vakbondsafgevaardigde die ik soms controle van wervingsexamens. Maar wie tussen de lijntjes kan lezen zal mij wel begrijpen.

Vlaams minister van Werk Frank Vandenbroucke wil werkloze jongeren een duwtje geven om actiever naar werk te zoeken. De werkloosheidsvergoeding blijft evenwel behouden, zegt hij. Eerder had de OESO, de economische denktank van de westerse industrielanden, België aangeraden om de werkloosheidsvergoeding voor afgestudeerde jongeren in tijd te beperken. Dat moet jongeren aanzetten om actiever naar werk te zoeken.

Vlaams minister Frank Vandenbroucke (SP.A) wil de werkloosheidsvergoeding behouden zoals ze nu is. Hij wil echter de jongeren meteen na hun inschrijving bij de VDAB bestoken met vacatures. Wie nu niet solliciteert of geen opleiding wil volgen, kan nu zijn of haar werkloosheidsvergoeding te sturen. Veel werklozen omzeilen dat doordat ze wel naar sollicitatiegesprekken gaan, maar geen contract sluiten omdat het te ver is of niet aansluit bij hun opleiding.

Ik heb onlangs zelf gezien hoe een jonge sollicitant tijdens een wervingsexamen voortdurend naar het plafond zat te staren, maar wel na het examen de eerste was om zijn aanwezigheidsattest af te halen. Zulke gasten moeten meteen hun werkloosheidsuitkering verliezen en moeten maar naar het OCMW om een leefloon gaan bedelen. Het klinkt misschien hard maar het is een schande dat men aan oudere werknemers vraagt om langer te werken om de sociale zekerheid in stand te houden en dat er ondertussen profiteurs zijn die denken om heel hun leven op kosten van de staat te kunnen leven.

Ik bedoel hier niet de mensen die echt op zoek gaan naar werk en door de te hoge eisen van sommige werkgevers geen baan vinden. In vacatures vraagt men soms 5 jaar werkervaring. Hoe kan een pas afgestudeerde werkzoekende nu werkervaring hebben?

De stad Antwerpen heeft het moeilijk om personeel te vinden. Bij de laatste zeven examens slaagde amper 17 procent van de kandidaten. Dat schrijft de krant Gazet van Antwerpen. Tijdens de laatste zeven selectieproeven voor verschillende banen bij de stad Antwerpen deden 1.154 mensen mee. Amper 198 kandidaten slaagden voor hun examen. Omdat het aantal geslaagde kandidaten zo laag ligt, raken de vacatures niet ingevuld.

Volgens de christelijke vakbond zijn niet de kandidaten het probleem, maar wel de examens. Die zijn volgens de vakbond te schools. "Bij de selectieproeven moeten kandidaten een samenvatting of een verhandeling schrijven", zegt Skender Baleci van de christelijke vakbond, "maar niet voor elke functie is het evident om een tekst te schrijven."

Ik ben zelf ook vakbondsafgevaardigde voor het ACOD bij de stad Leuven en ik begrijp ook niet goed waarom men tijdens de selectieproeven aan mensen die zelden verslagen zullen moeten schrijven vraagt om een verslag van één of twee A-viertjes te maken over bijvoorbeeld de serie Thuis. Wat heeft een arbeider van de groendienst te maken met het schrijven van verslagen?

Ik ga dit thema zeker aansnijden bij een volgende vergadering van het Hoger Overleg Comité. Men moet selectieproeven maken die op maat van de vacature. Ik ben ook van plan om meer naar die selectieproeven te gaan om eens na te gaan in hoeveel gevallen er wel degelijk rekening wordt gehouden met de vacature.