Columns

Elke dag worden zestig Vlaamse gezinnen uit hun huis gezet omdat ze de huur niet langer kunnen betalen. Het gaat om een verdubbeling in vergelijking met vorig jaar.

In 2008 kwamen 10.780 gezinnen op straat te staan, weet de Vlaamse Vereniging van Steden en Gemeenten (VVSG). Dat kwam neer op een gemiddelde van dertig gezinnen per dag, een record. Dit jaar is er al sprake van een verdubbeling.

En dan durven de werkgevers nog zeggen dat er geen koopkrachtverlies is. Natuurlijk komt het niet allemaal door de economie. Veel mensen kunnen ook niet met geld omgaan.

Ik ken persoonlijk mensen die in het midden van elke maand klagen dat ze geen geld meer hebben. Maar ze gaan wel drie keer per jaar op reis, kopen om de drie jaar een nieuwe wagen of drinken hun geld op.

Natuurlijk mag je met je geld doen wat je wilt, maar sommige mensen kunnen best naar de dienst budgetbeheer van het OCMW gaan. Je moet je loon altijd in drie delen, een deel voor je huur, een deel voor de energiekosten en een deel voor je eigen kosten. En als je dan op het einde wat over hebt kan je dat beter op een spaarrekening zetten voor onverwachte kosten.

Ik zag onlangs een reportage over een gezin dat zei niets meer te hebben na het faillissement DSB Bank. Op de achtergrond was een peperduur salon met een groot plasmascherm te zien. Waarschijnlijk gekocht op krediet.

En daar loopt het fout, ik ken winkels waar je zelfs zonder loonbriefje dingen op krediet kan kopen. Deze winkels werken met Citibank en die kijken niet zo nauw. Een werkloze kan normaal gezien niets kopen op krediet omdat zijn inkomen niet belast wordt. Wel, die kunnen daar met wat liegen toch nog kopen. Zeg dat je voor een overheid werkt als bediende en je 2300 euro verdient en je loop zo met je pc of tv naar buiten.

En als dan blijkt dat je toch niet op tijd kan betalen zal je snel bezoek krijgen van een incassobureau of in het ergste geval een deurwaarder. Ik klaag dit soort toestanden reeds jaren aan, maar toch mag Citibank zo blijven werken.

Hoe weet ik dat allemaal? Omdat vrienden van mij zo dingen hebben gekocht toen ze werkloos waren en ik zo ook mijn eerste computer heb gekocht. Alleen wist ik verdomde goed dat ik het kon betalen, maar of iedereen zo denkt dat betwijfel ik.

Er bestaat nochthans een lijst met wanbetalers, men zou winkels waar men op krediet kan kopen moeten verplichten, deze lijst te raadplegen alvorens iets te verkopen. Gewoon een naam en rijksregisternummer intypen en men zou dan te lezen krijgen of iemand al te veel schulden heeft. Zo moeilijk is dat toch niet te regelen?

Deze column is ook te lezen op Politici aan het woord.

De overheid kan huisjesmelkers binnenkort verplichten een onveilige woning te renoveren. Desnoods doet de overheid het zelf op kosten van de eigenaar. Huisjesmelkers kunnen straks echt verplicht worden een onveilige woning meteen te herstellen. Desnoods kan de overheid de herstelling zelf laten uitvoeren, op kosten van de eigenaar. Ook kunnen huisjesmelkers opdraaien voor de verhuiskosten van hun huurders. Dat schrijven De Standaard, Het Nieuwsblad, Het Volk, Het Belang van Limburg en Gazet van Antwerpen dinsdag.
Het voorstel van de Vlaamse minister van Wonen, Marino Keulen (Open Vld), om de juridische mogelijkheden tegen huisjesmelkers op te voeren, werd vorige week goedgekeurd. Het nieuwe besluit zegt dat de rechter op vraag van de wooninspectie een huisjesmelker kan verplichten een ongeschikte of onveilige woning te herstellen, zodat ze opnieuw geschikt is voor bewoning.

Als de verhuurder dat weigert, kan de rechter zelf beslissen de werkzaamheden te laten uitvoeren, waarna de verhuurder verplicht is de factuur te betalen. De rechter kan hem zelfs verplichten de factuur van de tijdelijke herhuisvesting van de betrokkenen te betalen. De burgemeester kan ook dringende herstellingswerken opleggen die binnen de vijftien dagen moeten worden uitgevoerd. De strafmaten die in de Vlaamse woonregelgeving staan, worden ook opgetrokken.

Het werd tijd dat huisjesmelkers die anderen in mensonwaardige omstandigheden laten leven een flink worden aangepakt. Ze in hun portefeulle raken lijkt me inderdaad de beste manier om dat te doen.

Als het van mij afhing zou een rechter bij recidivisten of hardleerse huisjesmelkers zelfs het huis in beslag mogen nemen om ze op te knappen en als sociale woning te verhuren. Buiten de eigen woning zou zo iemand in ons land geen enkele woning meer mogen kopen.  

Men mag van mij gerust ook eens de OCMW's aanpakken die bijvoorbeeld asielzoekers in krotwoningen plaatsen. Zij betalen mee aan de huren die de huisjesmelkers opstrijken. 

De huurder, en dan vooral die met een laag inkomen, wordt het eerste slachtoffer van de extra kosten die het energieprestatiecertificaat met zich meebrengt. Dat zegt zowel de belangenvereniging van de huurders als die van de eigenaars maandag in De Standaard, Het Nieuwsblad en Het Volk.

Om eigenaars te stimuleren energievriendelijke investeringen te doen en de huurder of koper beter te informeren over het energieverbruik van een woning, moet elke woning die wordt verhuurd of verkocht vanaf 2009 een energieprestatiecertificaat hebben. Dat document kost 200 tot 250 euro en komt op de rekening van de eigenaar. Daar zijn de eigenaars niet tevreden mee. Zij zullen de kosten vrijwel zeker doorrekenen. Vooral de huurder dreigt ervoor op te draaien.

Eerst geven ze aan de huurders het voordeel dat ze maar twee maanden waarborg moeten betalen en nu wil men dat de huurders bijna een maand huur moeten betalen voor zo'n stom label. Het lijkt wel of de groenen terug in de Vlaamse regering zitten.

Geef de verhuurders toch de vrijheid om zo'n label aan te vragen en laat huurders kiezen of ze een huis, appartement, studio of kamer willen met of zonder een energielabel.

Driekwart van de Belgen bezit een eigen woning en woont vrij comfortabel. Maar een kwart is aangewezen op de huurmarkt en daar is de woonkwaliteit bedenkelijk en zijn de prijzen hoog. Een groot deel van de huurders raakt ook nooit aan een eigen woonst. Dat blijkt uit een analyse van de socio-economische enquête van 2001. Bovendien heeft het beleid exclusief aandacht voor de eigenaars, zegt Luc Goossens van de Universiteit Antwerpen, die de cijfers onderzocht. Door de lage rente zijn heel wat mensen er de afgelopen jaren in geslaagd op alsmaar jongere leeftijd een woning te kopen.

Maar daartegenover staat dat een kwart van de Belgen huurt en een groot deel daarvan vaak "definitief op de sukkel" is. Goossens pleit voor ingrepen op de private huurmarkt. "Er zouden bijvoorbeeld ook fiscale voordelen kunnen toegekend worden aan huurders, of aan verhuurders die zich engageren om betaalbare kwalitatieve woningen aan te bieden. Een maximumhuurprijs zou bijvoorbeeld ook een oplossing kunnen zijn", zo zegt hij. "Dat in combinatie met de bouw van meer sociale woningen." Eigendomsverwerving voor de zwakste groepen stimuleren is nu eenmaal niet altijd goed, want wie een huis heeft, moet het ook kunnen onderhouden.

Sommige mensen vinden dat huurders leeglopers zijn omdat ze zich geen eigen huis zouden kunnen permiteren. Ik werk en huur momenteel zelf een studio in Leuven. Ik heb echter geen zin om mezelf in de schulden te steken of om elke dag boterhammen met choco te moeten eten om mijn leningen af te betalen. Helaas betaalt mijnen baas mij niet genoeg om een huis te kopen. Misschien moet ik een rijke vrouw zoeken. Dan kan ik een huis kopen en is het onderhoud ook verzekerd! Met twee een huis onderhouden is nu eenmaal veel gemakkelijker dan alleen!

Vandaag wordt de nieuwe huurwet van kracht. Eigenaars moeten de huurprijs afficheren en huurders moeten nog maar een waarborg van twee maanden betalen. Vooral de eigenaars hebben nogal wat kritiek op de nieuwe wet. Wie een huis, appartement of studio wil verhuren, moet vanaf vandaag de prijs vermelden op zijn raamaffiche.

De eigenaarsverenigingen zijn daar niet over te spreken. "Inbreuk op de privacy", zeggen ze, "want nu weten de buren ook hoeveel er verdiend wordt aan een verhuring." Niet alleen de prijs maar ook de eventuele kosten moeten worden geafficheerd. Wie zich daar niet aan houdt, riskeert een boete van 200 euro. Steden en gemeenten moeten die nieuwe verplichting gaan controleren.

Waarom mag een potentiële huurder niet op voorhand weten waar hij voor staat? Omdat de huiseigenaren dan huurprijzen kunnen vragen naargelang de persoon die voor hen staat. Is het iemand die men niet wil (bijvoorbeeld een allochtoon) dan kan men een belachelijk hoge prijs vragen in de hoop dat deze persoon wordt afgeschrikt. Ik ben voor een eerlijke handel in huurprijzen. De eventuele huurders kunnen er maar beter van worden.