Columns

Dit weekend verkondigde De Morgen op haar website dat koningin Fabiola was overleden, verleden week verkondigde het persbureau AFP dat het lichaam van de verdwenen kleuter Younez was teruggevonden. Nu blijkt volgens het eerste tuchtrapport ook dat de genaamde Jimmy Hemeleers in de gevangenis van Leuven niet de cipiers heeft aangevallen maar medegevangenen.

Drie keer in één week werden er foute berichten verspreidt door journalisten of persbureaus. Wie de kranten en de websites van de media er op naleest zal elke dag wel een paar foute berichten terugvinden.

Aan wie ligt dat vraagt u zich met mij af. Welnu, het komt door het feit dat journalisten van hun bazen niet genoeg tijd meer krijgen om alles te controleren. Iedere dag moeten de kranten niet alleen vol, maar ze moeten ook verkopen. Het ligt natuurlijk ook voor een deel aan de lezers. Die hebben zogezegd geen tijd meer om ingewikkelde stukken te lezen.

Artikels vol emoties verkopen beter dan diepgravende stukken. En liefst met grote foto's, desnoods zonder toestemming van de betrokkenen genomen. Zo las ik onlangs in Het Laatste Nieuws een artikel over een jongen die verstikt was in een zelf gegraven put.

Daar stonden foto's bij die duidelijk vanop grote afstand waren getrokken en waarbij ik meteen dacht "die hebben geen toestemming gehad, anders hadden ze wel betere foto's". Maar ja, de gazet moest vol en dan doet het er niet toe of mensen leed hebben of niet. Ik noem hen dan ook steeds Het Laagste Nieuws.

Maar ook de manier waarop Rik Van Cauwelaert, de directeur van het "kwaliteitsblad" Knack, in Phara Patrick Vankrunkelsven op een arrogante manier af zat te breken is een bewijs waarop sommigen tegenwoordig denken aan journalistiek te moeten doen. Lees hier een column over dit feit.

Ik heb het ooit meegemaakt dat ik meedeed aan een ludieke manifestatie van de partij Banaan op de Brusselse Grote Markt. Wij voerden aan de kerststal een toneelstuk op, waar ik als banaan verkleed was. Daar waren alleen maar fotografen aanwezig en toch las ik in de krant "en na de voorstelling werden ze opgepakt". Wij zijn niet opgepakt geweest, de verantwoordelijke moest gewoon zijn pas laten zien.

Verder zijn sommige journalisten tegenwoordig liever lui dan moe, ze komen zelfs niet meer naar persvoorstellingen maar vragen gewoon een perstekst op. Er zijn er zelfs bij die dan een artikel durven schrijven waarin ze doen alsof ze er zelf bij waren. Dit heb ik zelf meegemaakt rond de GP Jef Scherens, waarvan ik secretaris ben, van dit jaar.

Bij Het Nieuwsblad is het zelfs zo dat sommige fotografen zelf artikels moeten schrijven als er geen journalisten voorhanden zijn.  Als de schoenmaker niet bij zijn leest blijft mag je nu eenmaal geen goede schoenen verwachten.

Journalisten en fotografen van sommige kranten moeten naar ik vernomen heb van één van hen zelfs hun perskaart zelf betalen. Dus wordt er zogezegd wegens de crisis ook nog eens bezuinigd op de werking van journalisten en fotografen. Het is dan ook niet te verwonderen dat sommigen de moeite niet meer doen om deftig uitgewerkte artikels te schrijven.

Het is dan ook bedroevend te noemen dat er in ons land maar een paar onderzoeksjournalisten meer zijn. Er wordt liever geld gestoken in scoopjournalistiek dan in onderzoeksjournalistiek.

Er bestaat een deontologische code voor journalisten waarin staat dat ze alles moeten checken en zelfs dubbelchecken. Maar die code is niet bindend en er staan geen straffen op als men die code niet volgt. Met andere woorden, die code is gewoon een vodje papier en dus niets waard.

Als columnist ben ik voor een vrije pers, maar dat wil niet zeggen dat je leugens kan verkondigen alsof het niets is. Als de pers minder rechtszaken tegen zich wil zal ze zich toch moeten gaan bezinnen over hun werkwijze.

Ik ben er tegen dat programma's of artikels worden verboden door rechters nog voor ze uitgezonden of verschenen zijn, dat is trouwens ongrondwettelijk. Maar als er fouten in het artikel of uitzending zitten moet de persoon of personen om wie het gaat het recht hebben om dit te laten rechtzetten. Als de media dit weigeren, mag men gerust naar een rechter gaan.

En ja ook ik schrijf hier soms vol emotie over dingen die mij raken. Maar ja, ik geef dan ook mijn eigen mening en ben dan ook geen journalist. Ik ben een gewone burger, maar dan één met een mening.

Deze column is ook te lezen op Politici aan het woord.

Wie gisteren naar Phara keek zal met afschuw gekeken hebben naar de arrogante manier waarop de directeur van het zogenaamde kwaliteitsblad Knack, Rik Van Cauwelaert zat af te geven op Patrick Vankrunkelsven (Open VLD), van wie ik zeker geen fan ben en wie ik voor zijn politieke ideeën (bv. roken verbieden thuis als je kinderen hebt) hier in het verleden hard heb aangepakt.

Het was Van Cauwelaert die bekend maakte dat er twee klachten voor stalking liepen tegen Vankrunkelsven. Vankrunkelsven maakte eerder deze week bekend dat hij uit de politiek gaat stappen.

Toen Phara de Aguirre vroeg wanneer hij precies gaat stoppen, kwam Van Cauwelaert snel tussen met de woorden, "liever vandaag nog". En zo ging het het hele gesprek, met beschuldigingen en verwijten heen en weer.

Van Cauwelaert zei dat Vankrunkelsven een opportunist is, op zijn beurt beschuldigde Vankrunkelsvens Van Cauwelaert ervan hem te willen beschadigen en dat hij onder één hoedje speelt met zijn partijgenoot Karel De Gucht, die verhalen over hem zou hebben gelekt.

Ook zou Van Cauwelaert in de zomer van 2007 naar Vankrunkelsven hebben gebeld om te vragen hoe Guy Verhofstadt over een onderdeel van het regeerakkoord van de regering Leterme I zou gedacht hebben en dit dan ondanks de belofte dit niet te gebruiken toch gepubliceerd hebben. Van Cauwelaert ontkende ooit naar Vankrunkelsven gebeld te hebben tijdens die zomer.

Het is duidelijk voor mij dat ik gelijk heb toen ik eerder schreef dat het niet alleen slecht is gesteld met onze politiek maar ook met de journalistiek. Journalisten zijn luie wezens geworden die enkel nog opschrijven wat hen wordt aangereikt. Ze halen er alleen de schrijffouten uit of passen de tekst aan zodat ze leesbaarder voor hun leespubliek worden.

Sommige wetstraatjournalisten hebben ook een veel te nauwe band met de politiek. Het bewijs hiervan wordt geleverd door al die journalisten die op een mooie dag bij een politieke partij op een lijst gaan staan of een relatie beginnen met een politieker.

Niet dat dit niet mag van mij, maar je kan je toch vragen stellen bij de objectiviteit, als dat al zou bestaan, van zo'n journalist. Er bestaan reeds langer geen echte onderzoeksjournalisten meer en nu zijn ook de kwaliteitsbladen een stille dood aan het sterven.

Als bladen als Knack al meer interesse krijgen in het privéleven van politici dan in hun ideeën en politieke daden dan vraag ik me af of ze de stempel kwaliteitsblad nog wel langer kunnen dragen.

Jammer, want in een echte democratie heeft de journalistiek een controlerende functie. Maar ja, ik roep reeds langer dan vandaag dat wij hier in een schijndemocratie leven.

Deze column is ook te lezen op Politici aan het woord.